Μπροστά σε μια σημαντική οικονομική διεκδίκηση βρίσκονται χιλιάδες παλαιοί συνταξιούχοι που επί χρόνια πλήρωναν διπλές ασφαλιστικές εισφορές, χωρίς όμως η πρόσθετη αυτή επιβάρυνση να έχει μετατραπεί σε αντίστοιχη αύξηση της κύριας σύνταξής τους.
Πρόκειται κυρίως για ασφαλισμένους που συνταξιοδοτήθηκαν πριν από τις 13 Μαΐου 2016 και είχαν παράλληλη ασφάλιση σε δύο ή περισσότερους φορείς.
Μηχανικοί, γιατροί, δικηγόροι, έμποροι, ελεύθεροι επαγγελματίες αλλά και ασφαλισμένοι που είχαν παράλληλα μισθωτή εργασία βρίσκονται ανάμεσα στις κατηγορίες που αφορά η υπόθεση.
Το βασικό πρόβλημα είναι ότι οι συγκεκριμένοι ασφαλισμένοι πλήρωναν επί χρόνια περισσότερες εισφορές, όμως σε πολλές περιπτώσεις δεν κατάφεραν να θεμελιώσουν δεύτερη σύνταξη και ο πρόσθετος χρόνος δεν αξιοποιήθηκε για προσαύξηση της πρώτης.
Το «κλειδί» είναι η 13η Μαΐου 2016
Η ημερομηνία που χωρίζει τις δύο κατηγορίες συνταξιούχων είναι η 13η Μαΐου 2016, ημερομηνία εφαρμογής του νέου ασφαλιστικού πλαισίου.
Για όσους υπέβαλαν αίτηση συνταξιοδότησης από εκείνη την ημερομηνία και μετά, η νομοθεσία προβλέπει τη δυνατότητα αξιοποίησης του παράλληλου χρόνου ασφάλισης για την προσαύξηση της κύριας σύνταξης.
Με τον ν. 4670/2020 διευρύνθηκε μάλιστα η δυνατότητα αξιοποίησης του παράλληλου χρόνου μέχρι και τις 31 Δεκεμβρίου 2016.
Οι παλαιότεροι συνταξιούχοι, όμως, παραμένουν σε διαφορετική θέση.
Οι συντάξεις τους είχαν ήδη εκδοθεί πριν από την αλλαγή του ασφαλιστικού συστήματος και στη συνέχεια επανυπολογίστηκαν, χωρίς σε πολλές περιπτώσεις να ενσωματωθεί προσαύξηση για τα χρόνια της παράλληλης ασφάλισης.
Και ακριβώς εδώ βρίσκεται σήμερα η μεγάλη εκκρεμότητα.
Ποιοι είναι οι περίπου 150.000
Η υπόθεση αφορά ασφαλισμένους που είχαν ταυτόχρονη ασφάλιση, για παράδειγμα, σε ΙΚΑ και ΟΑΕΕ, ΤΣΜΕΔΕ και ΟΑΕΕ ή σε πρώην Ταμεία αυτοαπασχολουμένων όπως ΤΕΒΕ, ΤΑΕ και ΤΣΑ.
Για χρόνια πλήρωναν δύο εισφορές.
Με το παλαιότερο σύστημα, η βασική δυνατότητα ήταν η έκδοση δεύτερης σύνταξης, εφόσον φυσικά είχαν συμπληρωθεί οι απαιτούμενες προϋποθέσεις.
Για αρκετούς, όμως, αυτό δεν κατέστη δυνατό.
Έτσι, δημιουργήθηκε μια κατηγορία συνταξιούχων που είχε καταβάλει επιπλέον ασφαλιστικές εισφορές, χωρίς αυτές να επιστρέψουν ουσιαστικά με τη μορφή αυξημένης συνταξιοδοτικής παροχής.
Πόσο μπορεί να αυξηθεί η σύνταξη
Εφόσον δοθεί η δυνατότητα αξιοποίησης του παράλληλου χρόνου και στους παλαιούς συνταξιούχους, το ποσό της προσαύξησης θα εξαρτηθεί από τα χρόνια παράλληλης ασφάλισης, το ύψος των πρόσθετων εισφορών και τις συντάξιμες αποδοχές.
Σε ασφαλισμένους με πολλά χρόνια παράλληλης ασφάλισης και υψηλότερες εισφορές, η αύξηση μπορεί να είναι σημαντική.
Ενδεικτικά, συνταξιούχος μηχανικός με 18 χρόνια παράλληλης ασφάλισης μπορεί, ανάλογα με τα ασφαλιστικά δεδομένα του, να εμφανίζει προσαύξηση της τάξης των 285 ευρώ τον μήνα, ενώ σε άλλες περιπτώσεις το ποσό μπορεί να ξεπερνά τα 300 ευρώ.
Αντίθετα, ασφαλισμένος με μικρότερο διάστημα παράλληλης ασφάλισης μπορεί να έχει σαφώς χαμηλότερη αύξηση.
Τα ποσά αυτά χρησιμοποιούνται για να αποτυπώσουν το πιθανό εύρος της προσαύξησης και όχι ως ενιαία αύξηση για όλους.
Τα αναδρομικά
Μεγάλο οικονομικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και το ζήτημα των αναδρομικών.
Εφόσον υπάρξει ρύθμιση που θα αναγνωρίζει την προσαύξηση και για τους παλαιούς συνταξιούχους, θα πρέπει παράλληλα να αποσαφηνιστεί από ποια ημερομηνία θα παράγονται τα οικονομικά αποτελέσματα.
Μια μηνιαία αύξηση 200 ή 300 ευρώ, εάν αναγνωριστεί για σημαντικό χρονικό διάστημα προς τα πίσω, μπορεί να οδηγήσει σε συνολικά ποσά που ξεπερνούν τις 10.000 ευρώ.
Το τελικό ύψος, πάντως, θα εξαρτηθεί από το ασφαλιστικό ιστορικό κάθε συνταξιούχου και από το χρονικό βάθος που θα αναγνωριστεί.
Γιατί πρέπει να γίνει αίτηση στον e-ΕΦΚΑ
Ιδιαίτερη σημασία έχει η κίνηση που μπορούν να κάνουν από τώρα οι ενδιαφερόμενοι.
Οι παλαιοί συνταξιούχοι που είχαν παράλληλη ασφάλιση μπορούν να υποβάλουν αίτημα στον e-ΕΦΚΑ για αξιοποίηση του πρόσθετου ασφαλιστικού χρόνου.
Στο αίτημα πρέπει να αναφέρονται οι πρώην ασφαλιστικοί φορείς, τα χρονικά διαστήματα της παράλληλης ασφάλισης και το αίτημα για επανεξέταση και αναπροσαρμογή της σύνταξης.
Η υποβολή της αίτησης δεν οδηγεί αυτομάτως σε πληρωμή, καταγράφει όμως επισήμως τη διεκδίκηση και επιτρέπει να εξεταστεί ο συγκεκριμένος ασφαλιστικός φάκελος όταν δοθούν οι απαραίτητες οδηγίες.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν το ζήτημα μπορεί να αντιμετωπιστεί με ερμηνευτική εγκύκλιο ή εάν χρειάζεται νέα νομοθετική διάταξη που θα επεκτείνει ρητά την προσαύξηση και στους συνταξιούχους πριν από τον Μάιο του 2016.
Μέχρι να δοθεί αυτή η απάντηση, οι αιτήσεις παραμένουν ουσιαστικά σε αναμονή.
