Η ΔΕΠΥ εμφανίζεται συχνά παράλληλα
Ένα από τα πιο αξιοσημείωτα ευρήματα αφορά τη Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι 55,6% των παιδιών που παραπέμφθηκαν για αξιολόγηση σχετικά με τον αυτισμό είτε πληρούσαν τα διαγνωστικά κριτήρια για ΔΕΠΥ είτε εμφάνιζαν σημαντικά χαρακτηριστικά της συγκεκριμένης διαταραχής.
Το ποσοστό αυτό δείχνει ότι κατά την αξιολόγηση ενός παιδιού για αυτισμό μπορεί να είναι χρήσιμο να εξετάζονται παράλληλα και άλλες πιθανές νευροαναπτυξιακές ιδιαιτερότητες.
Οι επιστήμονες, μάλιστα, επισημαίνουν ότι το πραγματικό ποσοστό ενδέχεται να είναι ακόμη μεγαλύτερο, καθώς η συγκεκριμένη έρευνα επικεντρώθηκε μόνο σε ορισμένες μορφές νευροδιαφοροποίησης.
Τι σημαίνει νευροδιαφορετικότητα
Ο όρος νευροδιαφορετικότητα περιγράφει τις φυσικές διαφοροποιήσεις στον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος λειτουργεί, επεξεργάζεται πληροφορίες, μαθαίνει και ανταποκρίνεται στο περιβάλλον.
Εκτός από τον αυτισμό και τη ΔΕΠΥ, σε αυτό το ευρύτερο πλαίσιο μπορούν να εντάσσονται χαρακτηριστικά που σχετίζονται, μεταξύ άλλων, με τη δυσλεξία, τη δυσπραξία και άλλες νευροαναπτυξιακές διαφορές.
Η συνύπαρξη περισσότερων από μία τέτοιων χαρακτηριστικών μπορεί να επηρεάζει διαφορετικές πλευρές της καθημερινότητας ενός παιδιού, όπως τη μάθηση, την επικοινωνία, την προσοχή, την κίνηση ή την οργάνωση.
Πώς πραγματοποιήθηκε η έρευνα
Για να καταλήξουν στα συμπεράσματά τους, οι ερευνητές ανέλυσαν ανώνυμα ιατρικά δεδομένα παιδιών ηλικίας 2 έως 17 ετών, τα οποία είχαν παραπεμφθεί για αξιολόγηση σχετικά με διαταραχή του φάσματος του αυτισμού.
Χρησιμοποιήθηκαν επικυρωμένα ερωτηματολόγια, μέσω των οποίων εξετάστηκαν χαρακτηριστικά που μπορεί να συνδέονται με διαφορετικούς νευροαναπτυξιακούς τύπους.
Η ανάλυση έδειξε ότι όσο περισσότερα διαφορετικά νευροαναπτυξιακά χαρακτηριστικά παρουσίαζε ένα παιδί, τόσο πιο σημαντική φαινόταν να είναι η έγκαιρη αναγνώρισή τους.
Τα κορίτσια εντοπίζονται συχνά αργότερα
Ένα ακόμη στοιχείο που ξεχώρισε στην έρευνα αφορά τη διαφορά μεταξύ αγοριών και κοριτσιών.
Τα κορίτσια με νευροδιαφορετικά χαρακτηριστικά είχαν μικρότερη πιθανότητα να εντοπιστούν πριν από την ηλικία των πέντε ετών σε σύγκριση με τα αγόρια.
Το εύρημα αυτό ενισχύει την ανάγκη για προσεκτική αξιολόγηση, καθώς ορισμένα χαρακτηριστικά μπορεί να εκδηλώνονται διαφορετικά ή να είναι λιγότερο εμφανή στα κορίτσια, με αποτέλεσμα η αναγνώριση των αναγκών τους να καθυστερεί.
Η συνύπαρξη δεν διερευνάται πάντα
Παρά το γεγονός ότι εντοπίστηκε σημαντική επικάλυψη μεταξύ διαφορετικών νευροαναπτυξιακών χαρακτηριστικών, η μελέτη ανέδειξε και ένα σημαντικό κενό στην κλινική αξιολόγηση.
Μόλις το 26% των παιδιών που εμφάνιζαν και άλλα χαρακτηριστικά είχε διερευνηθεί για το ενδεχόμενο να υπάρχει επιπλέον διάγνωση.
Αυτό σημαίνει ότι σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να υπάρχουν χαρακτηριστικά μιας δεύτερης νευροαναπτυξιακής διαταραχής που δεν έχουν ακόμη αναγνωριστεί.
Γιατί έχει σημασία η ολοκληρωμένη αξιολόγηση
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η χρήση ειδικά σχεδιασμένων εργαλείων και ερωτηματολογίων κατά την αρχική αξιολόγηση θα μπορούσε να βοηθήσει τους επαγγελματίες υγείας να εντοπίζουν νωρίτερα πιθανές συνυπάρχουσες νευροαναπτυξιακές διαφορές.
Μια τέτοια προσέγγιση θα μπορούσε να οδηγήσει σε πιο ολοκληρωμένη εικόνα των αναγκών κάθε παιδιού και, κατ’ επέκταση, σε πιο εξατομικευμένη υποστήριξη.
Όπως επισημαίνει ο Δρ Jason Lang, κλινικός λέκτορας νευροανάπτυξης και επίτιμος σύμβουλος παιδικής και εφηβικής ψυχιατρικής, η μελέτη υπογραμμίζει τη σημασία μιας ολιστικής αξιολόγησης, ώστε να αναγνωρίζονται οι πιθανές επικαλύψεις μεταξύ διαφορετικών νευροαναπτυξιακών χαρακτηριστικών.
Ο στόχος δεν είναι απλώς να εντοπιστεί μία διάγνωση, αλλά να αποκτηθεί μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί και μαθαίνει κάθε παιδί. Με αυτόν τον τρόπο, όταν υπάρχει ανάγκη, μπορούν να σχεδιαστούν πιο κατάλληλες μορφές υποστήριξης τόσο για το παιδί όσο και για την οικογένειά του.
