Η φαγούρα που γίνεται εντονότερη τις νυχτερινές ώρες και διαταράσσει τον ύπνο δεν είναι πάντα ένας απλός δερματικός ερεθισμός. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να αποτελεί ένδειξη ψώρας, μιας μεταδοτικής δερματικής πάθησης που προκαλείται από ένα μικροσκοπικό άκαρι.
Χαρακτηριστικά σημάδια είναι τα μικρά εξογκώματα, το εξάνθημα και οι λεπτές γραμμές στο δέρμα, ενώ ο κνησμός συχνά επιδεινώνεται τη νύχτα. Ωστόσο, η φαγούρα από μόνη της δεν αρκεί για να επιβεβαιώσει τη διάγνωση, καθώς παρόμοια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσουν και άλλες δερματικές παθήσεις.
Ποια σημάδια στο δέρμα χρειάζονται προσοχή
Η ψώρα προκαλείται όταν το άκαρι εισχωρεί στην επιφανειακή στιβάδα του δέρματος. Η αντίδραση του οργανισμού στο παράσιτο και στα προϊόντα του προκαλεί έντονο κνησμό και δερματικές αλλοιώσεις.
Τα συμπτώματα εμφανίζονται συχνότερα στα εξής σημεία:
- Ανάμεσα στα δάχτυλα των χεριών και γύρω από τους καρπούς.
- Στις μασχάλες και γύρω από τη μέση.
- Στους γλουτούς και στη βουβωνική χώρα.
- Στην περιοχή των γεννητικών οργάνων και γύρω από τις θηλές.
Οι χαρακτηριστικές λεπτές γραμμές μπορεί να είναι δύσκολο να εντοπιστούν με γυμνό μάτι. Παράλληλα, το έκζεμα και άλλες δερματικές παθήσεις ενδέχεται να προκαλέσουν παρόμοια συμπτώματα.
Εάν η φαγούρα είναι έντονη, επιδεινώνεται τη νύχτα ή εμφανιστούν αντίστοιχα συμπτώματα σε κάποιο μέλος της οικογένειας ή σε άτομο με το οποίο υπάρχει στενή επαφή, συνιστάται ιατρική αξιολόγηση. Ο δερματολόγος μπορεί να εξετάσει το δέρμα και, εφόσον κριθεί απαραίτητο, να αναζητήσει ενδείξεις του παρασίτου ή των αυγών του.
Γιατί πρέπει να θεραπεύονται και όσοι δεν έχουν συμπτώματα
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της ψώρας είναι ότι κάποιος μπορεί να έχει μολυνθεί χωρίς να το γνωρίζει. Μετά την πρώτη προσβολή, ενδέχεται να περάσουν αρκετές εβδομάδες μέχρι να εμφανιστεί κνησμός ή εξάνθημα. Στο διάστημα αυτό, η μετάδοση παραμένει πιθανή.
Για τον λόγο αυτό, όταν επιβεβαιωθεί η διάγνωση, τα μέλη του ίδιου νοικοκυριού και οι στενές επαφές συνήθως χρειάζεται να αντιμετωπίζονται ταυτόχρονα, σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού. Ιδιαίτερη σημασία έχουν και οι πρόσφατοι σεξουαλικοί σύντροφοι.
Η ψώρα μεταδίδεται κυρίως μέσω παρατεταμένης, άμεσης επαφής δέρματος με δέρμα. Δεν αποτελεί ένδειξη κακής προσωπικής υγιεινής και μπορεί να προσβάλει οποιονδήποτε.
Πώς αντιμετωπίζεται η ψώρα
Η θεραπεία περιλαμβάνει ειδικά φάρμακα που εξοντώνουν τα ακάρεα. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να χορηγηθεί τοπικό σκεύασμα ή φαρμακευτική αγωγή από το στόμα, με την επιλογή να γίνεται από τον γιατρό βάσει της ηλικίας και άλλων παραγόντων, όπως η εγκυμοσύνη ή ο θηλασμός.
Είναι σημαντικό να τηρούνται πιστά οι οδηγίες εφαρμογής, καθώς η θεραπεία μπορεί να χρειάζεται να καλύψει συγκεκριμένες περιοχές του σώματος και να επαναληφθεί σε ορισμένες περιπτώσεις. Η αντιμετώπιση μόνο των σημείων όπου υπάρχει φαγούρα δεν είναι απαραίτητα επαρκής.
Παράλληλα, συνιστάται να αποφεύγεται η στενή σωματική επαφή, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής επαφής, μέχρι να έχουν ληφθεί τα κατάλληλα μέτρα θεραπείας σύμφωνα με τις ιατρικές οδηγίες.
Τι πρέπει να γίνει με ρούχα, πετσέτες και σεντόνια
Η φαρμακευτική αγωγή πρέπει να συνδυάζεται με μέτρα για τον περιορισμό της επαναμόλυνσης. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τα ρούχα, οι πετσέτες και τα κλινοσκεπάσματα που χρησιμοποιήθηκαν τις ημέρες πριν από την έναρξη της θεραπείας.
Οι βασικές οδηγίες περιλαμβάνουν:
- Πλύσιμο των υφασμάτων που χρησιμοποιήθηκαν κατά τις τρεις ημέρες πριν από τη θεραπεία, με ζεστό νερό, όπου το επιτρέπει το ύφασμα.
- Στέγνωμα σε υψηλή θερμοκρασία, εφόσον είναι εφικτό.
- Στεγνό καθάρισμα ή φύλαξη σε κλειστή πλαστική σακούλα για τουλάχιστον μία εβδομάδα των αντικειμένων που δεν μπορούν να πλυθούν.
- Αποφυγή κοινής χρήσης ρούχων, πετσετών και κλινοσκεπασμάτων κατά τη διάρκεια της αντιμετώπισης.
Ο καθαρισμός των υφασμάτων αποτελεί συμπληρωματικό μέτρο και δεν αντικαθιστά τη θεραπεία των ατόμων που έχουν εκτεθεί.
Η φαγούρα μετά τη θεραπεία σημαίνει ότι η ψώρα επιμένει;
Όχι απαραίτητα. Ο κνησμός μπορεί να συνεχιστεί για αρκετές εβδομάδες μετά την επιτυχή θεραπεία, καθώς το δέρμα εξακολουθεί να αντιδρά. Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι τα ακάρεα παραμένουν ενεργά.
Ωστόσο, εάν εμφανίζονται νέα εξανθήματα ή η φαγούρα δεν υποχωρεί μέσα σε δύο έως τέσσερις εβδομάδες από την ολοκλήρωση της θεραπείας, χρειάζεται επανεκτίμηση από γιατρό. Η αυθαίρετη επανάληψη της αγωγής μπορεί να ερεθίσει περισσότερο το δέρμα.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν εμφανίζονται πληγές, σημάδια πιθανής λοίμωξης ή παχιές κρούστες στο δέρμα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, και ειδικά σε άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, είναι σημαντική η άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Πότε μπορεί κάποιος να επιστρέψει στην εργασία ή στο σχολείο;
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η επιστροφή μπορεί να γίνει την επόμενη ημέρα από την έναρξη της θεραπείας, σύμφωνα με τις σχετικές ιατρικές οδηγίες. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι έχει ολοκληρωθεί απαραίτητα όλη η αγωγή ή ότι δεν χρειάζονται πρόσθετα μέτρα προφύλαξης.
Όσον αφορά τα κατοικίδια, τα ακάρεα που προκαλούν την ανθρώπινη ψώρα διαφέρουν από εκείνα που προσβάλλουν τα ζώα. Τα κατοικίδια δεν θεωρούνται πηγή μετάδοσης της ανθρώπινης ψώρας, αν και τα ακάρεα των ζώων μπορούν να προκαλέσουν παροδικό ερεθισμό στο ανθρώπινο δέρμα. Εάν ένα ζώο εμφανίζει ύποπτα δερματικά συμπτώματα, χρειάζεται κτηνιατρική συμβουλή.
