Ένα νέο πλέγμα τεσσάρων κομβικών παρεμβάσεων με ορίζοντα εφαρμογής το 2027 βρίσκεται στο τραπέζι του οικονομικού επιτελείου, με στόχο την ενίσχυση του εισοδήματος των συνταξιούχων και την αποκατάσταση των απωλειών που υπέστησαν τα προηγούμενα έτη. Το πακέτο περιλαμβάνει οριζόντιες αυξήσεις στις συντάξεις, την οριστική αδρανοποίηση της προσωπικής διαφοράς, τη διεύρυνση και αύξηση του έκτακτου επιδόματος, καθώς και την αναμόρφωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ). Οι παρεμβάσεις αυτές κρίνονται αναγκαίες, καθώς, πέρα από τις σωρευτικές απώλειες άνω των 130 δισ. ευρώ από το 2010 λόγω των μνημονιακών περικοπών, υπολογίζεται ότι οι συνταξιούχοι θα επιβαρυνθούν με επιπλέον 3,5 δισ. ευρώ μόνο για το 2026.
Η πρώτη παρέμβαση αφορά τη νέα αύξηση των συντάξεων από την 1η Ιανουαρίου 2027, η οποία εκτιμάται αρχικά μεταξύ 2,6% και 2,9% (μεικτά), με πιθανότητα να ξεπεράσει το 3% εφόσον οι τελικοί δείκτες ανάπτυξης και πληθωρισμού κινηθούν υψηλότερα. Η προσαρμογή αυτή θα καταβληθεί τον Δεκέμβριο του 2026 σε περίπου 2,5 εκατομμύρια συνταξιούχους και θα συμπαρασύρει μια σειρά από παροχές που υπολογίζονται με βάση την εθνική σύνταξη, όπως τις συντάξεις χηρείας, αναπηρίας, τη βασική σύνταξη του πρώην ΟΓΑ και το επίδομα ανασφάλιστων υπερηλίκων. Παράλληλα, κομβικής σημασίας είναι ο τερματισμός του «κόφτη» της προσωπικής διαφοράς για 671.586 παλαιούς συνταξιούχους, οι οποίοι από το 2027 θα δουν πραγματική μέση μηνιαία αύξηση 44 ευρώ (528 ευρώ ετησίως) στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς, καθώς το ποσό της διαφοράς θα παραμείνει «παγωμένο» στα ενημερωτικά σημειώματα χωρίς να αφαιρεί τις νέες αυξήσεις.
Όσον αφορά τις στοχευμένες ενισχύσεις, σχεδιάζεται η αύξηση της έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης από τα 300 ευρώ στα 350 ή και 400 ευρώ, η οποία θα καταβληθεί τον Νοέμβριο. Με τη σχεδιαζόμενη διεύρυνση των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων, οι δικαιούχοι της παροχής αναμένεται να αυξηθούν κατά 420.000, φτάνοντας συνολικά τα 1,87 εκατομμύρια χαμηλοσυνταξιούχους. Η κίνηση αυτή αποσκοπεί στην άμεση ανακούφιση των ευάλωτων νοικοκυριών απέναντι στις πληθωριστικές πιέσεις και το αυξημένο κόστος διαβίωσης.
Τέλος, στο επίκεντρο βρίσκεται η ελάφρυνση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), η οποία επιβάλλεται σήμερα σε περίπου 440.000 συνταξιούχους με κύριες συντάξεις άνω των 1.468 ευρώ. Το βασικό σενάριο προβλέπει την επιβολή της εισφοράς μόνο στο υπερβάλλον ποσό της σύνταξης και όχι στο σύνολό της, γεγονός που θα αποτρέψει τις απότομες μειώσεις στις καθαρές αποδοχές. Η εξέλιξη αυτή ενισχύεται από την επικείμενη πιλοτική δίκη στο Ελεγκτικό Συνέδριο, όπου η θετική εισήγηση του Επιτρόπου για αναλογικό υπολογισμό της ΕΑΣ ανά κλιμάκιο ενδέχεται να οδηγήσει σε κουρεύμα της εισφοράς έως και κατά 50%.
