Ένα από τα οξύτερα προβλήματα του ασφαλιστικού συστήματος παραμένει η πολυετής καθυστέρηση στην καταβολή των αναδρομικών του 11μήνου, καθώς η χρονική απόσταση από την έκδοση μιας τελεσίδικης δικαστικής απόφασης μέχρι την πραγματική πίστωση των χρημάτων μπορεί να αγγίξει ή και να ξεπεράσει τα τέσσερα έτη.
Παρά τη δικαστική δικαίωση χιλιάδων συνταξιούχων, η διοικητική μηχανή αδυνατεί να ανταποκριθεί άμεσα, εγκλωβίζοντας τους δικαιούχους σε διαδοχικά στάδια νομικού και διοικητικού ελέγχου. Η κατάσταση αυτή στερεί από τους ηλικιωμένους μια κρίσιμη οικονομική ανάσα, η οποία είναι απαραίτητη για την κάλυψη βασικών αναγκών διαβίωσης και υγειονομικής περίθαλψης.
Οι αιτίες της δυσλειτουργίας αυτής είναι σύνθετες και εντοπίζονται τόσο στο δικαστικό σύστημα όσο και στους μηχανισμούς του e-ΕΦΚΑ. Η τεράστια συσσώρευση εκκρεμών αγωγών, η καθυστέρηση στην καθαρογραφή και κοινοποίηση των αποφάσεων, καθώς και η αναγκαιότητα έκδοσης πιστοποιητικών τελεσιδικίας επιβραδύνουν σημαντικά την εκκίνηση της διαδικασίας. Παράλληλα, οι αρμόδιες υπηρεσίες υποχρεούνται να διενεργούν εξονυχιστικό ατομικό έλεγχο σε κάθε φάκελο, υπολογίζοντας τα ποσά που αναλογούν σε διαφορετικούς πρώην ασφαλιστικούς φορείς. Ακόμη μεγαλύτερα εμπόδια αντιμετωπίζουν οι κληρονόμοι αποβιωσάντων συνταξιούχων, οι οποίοι καλούνται να προσκομίσουν πληθώρα γραφειοκρατικών δικαιολογητικών, όπως κληρονομητήρια και πιστοποιητικά εγγυτέρων συγγενών.
Επιπρόσθετα, όταν τελικά ολοκληρωθεί η επίπονη αυτή διαδικασία, τα τελικά καταβαλλόμενα ποσά εμφανίζονται αισθητά μειωμένα σε σχέση με τις αρχικές προσδοκίες των δικαιούχων. Η επιβολή των προβλεπόμενων κρατήσεων, η παρακράτηση φόρου και η επακόλουθη φορολογική εκκαθάριση συμπιέζουν σημαντικά το καθαρό εισόδημα που φτάνει στον τραπεζικό λογαριασμό του συνταξιούχου. Αυτή η απόκλιση μεταξύ επιδικασθέντων και καθαρών ποσών, σε συνδυασμό με την πολυετή αναμονή, εντείνει το αίσθημα αδικίας και την οικονομική ανασφάλεια ανάμεσα στους συνταξιούχους.
Ενώπιον αυτής της πραγματικότητας, οι συνταξιοδοτικές οργανώσεις πιέζουν για την άμεση λήψη μέτρων που θα διασφαλίζουν την εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων σε εύλογο χρονικό διάστημα. Η στελέχωση του e-ΕΦΚΑ με εξειδικευμένο προσωπικό, η πλήρης ψηφιοποίηση των διαδικασιών διακίνησης των δικαστικών αποφάσεων και ο δραστικός περιορισμός της γραφειοκρατίας προβάλλονται ως επιτακτικές αναγκαιότητες.
Η έγκαιρη καταβολή των οφειλόμενων αναδρομικών δεν συνιστά απλώς μια οικονομική διευθέτηση, αλλά θεμελιώδη υποχρέωση της πολιτείας για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους θεσμούς της Δικαιοσύνης και της Δημόσιας Διοίκησης.
