Σύμφωνα με ανάλυση του Προέδρου της ΕΝΥΠΕΚΚ, Καθηγητή Αλέξη Μητρόπουλου, τα επίσημα στοιχεία του Πληροφοριακού Συστήματος «ΗΛΙΟΣ» της ΗΔΥΚΑ για τον Ιούλιο του 2026 αποκαλύπτουν μια τεράστια απόκλιση μεταξύ των συντάξεων του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα.
Συγκεκριμένα, ο μέσος όρος δαπάνης σύνταξης για τους δικαιούχους του ιδιωτικού τομέα ανήλθε σε 778,92 ευρώ, σημειώνοντας υστέρηση κατά 37,84% (ή 474,28 ευρώ) σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μέσο όρο του Δημοσίου, που έφτασε τα 1.253,20 ευρώ. Η διαφορά αυτή επιβεβαιώνει την παγίωση συνταξιούχων «δύο ταχυτήτων», καθώς το 80% των χαμηλοσυνταξιούχων της χώρας προέρχεται πλέον από τον ιδιωτικό τομέα.
Η ρίζα του προβλήματος εντοπίζεται στην πολυετή κατάρρευση των μισθών, την αδρανοποίηση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, καθώς και στο παρατεταμένο «πάγωμα» των τριετιών και των οικογενειακών επιδομάτων κατά την μνημονιακή και μετα-μνημονιακή περίοδο.
Παράλληλα, η επιλογή χαμηλών ασφαλιστικών κατηγοριών από τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αγρότες λόγω οικονομικής αδυναμίας συμπίεσε περαιτέρω τις προσδοκώμενες παροχές. Όπως προκύπτει από τα διαχρονικά στοιχεία, το χάσμα αυτό δεν είναι ευκαιριακό, αλλά διευρύνεται σταθερά, καθώς για ολόκληρο το 2025 η μέση απόκλιση ανήλθε στο 41,68%, έναντι 37,27% το 2024.
Η γενικότερη εικόνα των συνταξιοδοτικών παροχών για τον Ιούλιο του 2026 αποτυπώνει συνθήκες γενικευμένης «συνταξιοδοτικής φτώχειας» (pension poverty). Η μέση κύρια σύνταξη διαμορφώνεται μόλις στα 867,16 ευρώ μεικτά (815,13 ευρώ καθαρά), ποσό που υπολείπεται αισθητά ακόμα και από τον θεσμοθετημένο κατώτατο μισθό.
Επιπλέον, πάνω από το μισό του συνόλου των συνταξιούχων (53,7% ή 1.364.999 άτομα) λαμβάνει σύνταξη κάτω των 940 ευρώ καθαρά, ενώ περισσότεροι από ένας στους τέσσερις (26,3%) επιβιώνουν με αποδοχές που δεν υπερβαίνουν τα 564 ευρώ καθαρά.
Ο κ. Μητρόπουλος υπογραμμίζει ότι τα ευρήματα αυτά διαψεύδουν τους ισχυρισμούς περί υψηλών συντάξεων στην Ελλάδα και αποδίδει τη δυσμενή αυτή εξέλιξη στο αλληλοδιάδοχο νομοθετικό πλαίσιο των τελευταίων ετών (νόμοι 4336/2015, 4387/2016 και 4670/2020), σε συνδυασμό με τον μηχανισμό της «προσωπικής διαφοράς».
Το φαινόμενο αυτό εκτιμάται ότι θα ενταθεί περαιτέρω τα επόμενα χρόνια, εάν δεν υπάρξουν θεσμικές διορθωτικές παρεμβάσεις που να αποκαθιστούν την ισορροπία και την ίση μεταχείριση των ασφαλισμένων.
