Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο καταβολής των συντάξεων από την 1η Ιανουαρίου 2027 σχεδιάζει η κυβέρνηση, με βασικότερο μέτρο την πλήρη κατάργηση της προσωπικής διαφοράς για περίπου 670.000 συνταξιούχους.
Η αλλαγή αυτή αναμένεται να επηρεάσει άμεσα το ύψος των αυξήσεων που θα λαμβάνουν οι συνταξιούχοι, καθώς και τον τρόπο υπολογισμού ορισμένων κρατήσεων. Παράλληλα, εξετάζεται και η μετονομασία της προσωπικής διαφοράς, ώστε να αποτυπώνεται διαφορετικά στα ενημερωτικά σημειώματα των συντάξεων.
Τι είναι η προσωπική διαφορά
Η προσωπική διαφορά δημιουργήθηκε μετά τον επανυπολογισμό των παλαιών συντάξεων με τον νόμο 4387/2016 (νόμος Κατρούγκαλου). Στις περιπτώσεις όπου η παλαιά σύνταξη ήταν υψηλότερη από εκείνη που προέκυπτε με τον νέο τρόπο υπολογισμού, η διαφορά διατηρήθηκε ως ξεχωριστό ποσό, προκειμένου να αποφευχθούν μεγάλες μειώσεις στις αποδοχές των συνταξιούχων.
Τα τελευταία χρόνια οι αυξήσεις στις συντάξεις συμψηφίζονταν σε πολλές περιπτώσεις με την προσωπική διαφορά, με αποτέλεσμα αρκετοί συνταξιούχοι να μην βλέπουν πραγματική αύξηση στο ποσό που λάμβαναν κάθε μήνα.
Οι τρεις αλλαγές που έρχονται από το 2027
1. Ολόκληρες οι αυξήσεις στις συντάξεις
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τους συνταξιούχους που εξακολουθούν να διατηρούν υπόλοιπο προσωπικής διαφοράς.
Από το 2027 οι ετήσιες αυξήσεις θα καταβάλλονται στο σύνολό τους, χωρίς να συμψηφίζονται με την προσωπική διαφορά. Η τελευταία θα εξακολουθήσει να καταβάλλεται ως ξεχωριστό ποσό, χωρίς να αυξάνεται ή να μειώνεται.
Με βάση τις πρώτες εκτιμήσεις, το όφελος αναμένεται να κυμαίνεται από περίπου 25 έως και 50 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με το ύψος της σύνταξης.
2. Αλλάζει ο τρόπος υπολογισμού των κρατήσεων
Η δεύτερη αλλαγή αφορά τις ασφαλιστικές κρατήσεις.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό:
- στο ποσό της προσωπικής διαφοράς δεν θα επιβάλλεται πλέον κράτηση υπέρ ασθενείας,
- δεν θα επιβάλλεται Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ),
- θα εξακολουθεί να παρακρατείται μόνο ο αναλογών φόρος εισοδήματος.
Οι ασφαλιστικές κρατήσεις θα υπολογίζονται αποκλειστικά στο άθροισμα της εθνικής και της ανταποδοτικής σύνταξης.
3. Νέα ονομασία για την προσωπική διαφορά
Η τρίτη αλλαγή αφορά την ορολογία που θα χρησιμοποιείται στα ενημερωτικά σημειώματα.
Εξετάζεται η προσωπική διαφορά να μην εμφανίζεται πλέον με τη σημερινή ονομασία, αλλά ως «ποσό νόμου 4387/2016», ώστε να αποτυπώνεται διαφορετικά στα εκκαθαριστικά των συνταξιούχων.
Ποιοι αναμένεται να ωφεληθούν περισσότερο
Μεγαλύτερο οικονομικό όφελος εκτιμάται ότι θα έχουν οι συνταξιούχοι που διατηρούν μικρή προσωπική διαφορά, κυρίως μεταξύ 5 και 15 ευρώ. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι ετήσιες αυξήσεις θα περνούν σχεδόν αυτούσιες στο τελικό ποσό της σύνταξης.
Αντίθετα, όσοι εξακολουθούν να εμφανίζουν υψηλή προσωπική διαφορά, άνω των 150 ευρώ, θα διαπιστώσουν μικρότερη πραγματική ενίσχυση, καθώς το ύψος της προσωπικής διαφοράς παραμένει σημαντικό σε σχέση με τη συνολική σύνταξη.
Αυξήσεις και το 2027
Παράλληλα με τις αλλαγές, οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για νέα αύξηση των συντάξεων το 2027.
Αν και το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι η αύξηση θα διαμορφωθεί κοντά στο 2,6%, δεν αποκλείεται τελικά να προσεγγίσει ακόμη και το 3,5%, εφόσον ο πληθωρισμός κινηθεί υψηλότερα από τις σημερινές προβλέψεις.
Τι πρέπει να προσέξουν οι συνταξιούχοι
Οι ειδικοί συνιστούν στους συνταξιούχους να παρακολουθούν τα ενημερωτικά σημειώματα των συντάξεών τους, όπου αναγράφεται το ύψος της προσωπικής διαφοράς.
Το συγκεκριμένο στοιχείο θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το πραγματικό όφελος που θα προκύψει από τις αλλαγές του 2027 και τις μελλοντικές αυξήσεις στις συντάξεις.
