Πώς έφτασαν στη Μεσόγειο
Οι λαγοκέφαλοι προέρχονται από τον Ινδικό Ωκεανό και εισήλθαν στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ. Η αύξηση της θερμοκρασίας των θαλάσσιων υδάτων τα τελευταία χρόνια έχει ευνοήσει την εγκατάσταση και την ταχεία εξάπλωσή τους σε όλο και μεγαλύτερες περιοχές.
Στις ελληνικές θάλασσες έχουν καταγραφεί συνολικά έξι είδη της οικογένειας των λαγοκέφαλων:
Κοινός λαγοκέφαλος (Lagocephalus lagocephalus)
Λαγοκέφαλος (Lagocephalus sceleratus)
Καστανόραχος λαγοκέφαλος (Lagocephalus spadiceus)
Λαγοκέφαλος του Σουέζ (Lagocephalus suezensis)
Νανολαγοκέφαλος (Torquigener flavimaculosus)
Βραχυκέφαλος τετραόδοντας (Sphoeroides pachygaster)
Η αναγνώρισή τους είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς περιέχουν τετραοδοτοξίνη, μία εξαιρετικά ισχυρή νευροτοξίνη που καθιστά την κατανάλωσή τους εξαιρετικά επικίνδυνη.
Οι περιοχές με τη μεγαλύτερη παρουσία
Οι λαγοκέφαλοι συναντώνται πλέον σε μεγάλο μέρος της ελληνικής επικράτειας, με τις υψηλότερες συγκεντρώσεις να εντοπίζονται κυρίως στη νότια Ελλάδα. Η Κρήτη και τα Δωδεκάνησα συγκαταλέγονται στις περιοχές που αντιμετωπίζουν το μεγαλύτερο πρόβλημα.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι τα ψάρια αυτά εμφανίζονται συχνά σε ρηχά νερά, κοντά σε παραλίες, λιμανάκια και αλιευτικά καταφύγια, αυξάνοντας τις πιθανότητες επαφής με λουόμενους και ψαράδες.
Γιατί θεωρούνται τόσο επικίνδυνοι
Η μεγαλύτερη απειλή για τον άνθρωπο προέρχεται από την τετραοδοτοξίνη, η οποία βρίσκεται σε διάφορα μέρη του σώματος του ψαριού, όπως το δέρμα, τα εσωτερικά όργανα και η σάρκα. Η ουσία αυτή μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση και σε ορισμένες περιπτώσεις να αποβεί μοιραία, ενώ μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ειδικό αντίδοτο.
Παράλληλα, οι λαγοκέφαλοι προκαλούν σημαντικές οικονομικές ζημιές στον αλιευτικό κλάδο. Τα ιδιαίτερα ισχυρά και κοφτερά δόντια τους μπορούν να καταστρέψουν δίχτυα, παραγάδια και εξοπλισμό ιχθυοκαλλιεργειών, αυξάνοντας το κόστος για τους επαγγελματίες της θάλασσας.
Έχουν καταγραφεί και δαγκώματα σε λουόμενους
Εκτός από τις ζημιές στην αλιεία, έχουν αναφερθεί περιστατικά κατά τα οποία λαγοκέφαλοι δάγκωσαν λουόμενους. Αν και τέτοια συμβάντα δεν είναι συχνά, αποτελούν έναν ακόμη λόγο για τον οποίο οι ειδικοί παρακολουθούν στενά την εξάπλωση του είδους στις ελληνικές θάλασσες.
Η απουσία φυσικών θηρευτών στη Μεσόγειο επιτρέπει στους λαγοκέφαλους να πολλαπλασιάζονται χωρίς ουσιαστικά εμπόδια, γεγονός που καθιστά ολοένα πιο επιτακτική την ανάγκη λήψης μέτρων για τον έλεγχο του πληθυσμού τους.