Μια υπόθεση με ιδιαίτερο πολιτικό και συνδικαλιστικό ενδιαφέρον βρίσκεται τις τελευταίες ημέρες στο επίκεντρο της εκπαιδευτικής επικαιρότητας στη νότια Αθήνα, καθώς η νέα Διευθύντρια της Δ΄ Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονες αντιδράσεις εκπαιδευτικών, γονέων και μαθητών για το κλείσιμο και τη συγχώνευση δεκάδων σχολικών τμημάτων.
Η υπόθεση αποκτά πρόσθετη διάσταση λόγω της προηγούμενης συνδικαλιστικής διαδρομής της ίδιας.
Η Β. Ν. έχει συμμετάσχει ως υποψήφια με την Προοδευτική Ενότητα Καθηγητών – ΠΕΚ, τόσο σε εκλογικές διαδικασίες για το ΚΥΣΔΕ όσο και στο ΠΥΣΔΕ Κοζάνης. Στις εκλογές αιρετών του 2022 εμφανίζεται μάλιστα πρώτη στο ψηφοδέλτιο της ΠΕΚ στην Κοζάνη, ενώ στα επίσημα αποτελέσματα για το ΚΥΣΔΕ καταγράφεται επίσης ως υποψήφια της ίδιας παράταξης.
Η ΠΕΚ είναι η παράταξη που διαδέχθηκε την ΠΑΣΚ στον χώρο της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και σε δημοσιεύματα για τις εκλογές της ΟΛΜΕ αναφέρεται ως συνδικαλιστική παράταξη που συνδέεται πολιτικά με τον χώρο του ΠΑΣΟΚ.
Ανέλαβε τη Δ΄ Αθήνας την 1η Ιουλίου
Η Β. Ν. τοποθετήθηκε στη θέση της Διευθύντριας Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Δ΄ Αθήνας με απόφαση της 1ης Ιουλίου 2026, έχοντας προηγουμένως υπηρετήσει ως Σύμβουλος Εκπαίδευσης και ως Επόπτρια Ποιότητας Εκπαίδευσης στη Β΄ Αθήνας.
Στο επίσημο βιογραφικό της Διεύθυνσης καταγράφεται μακρά εμπειρία σε θέσεις διοίκησης, επιμόρφωσης και επιστημονικής δραστηριότητας, ενώ η ίδια, κατά την ανάληψη των καθηκόντων της, είχε δηλώσει ότι αντιλαμβάνεται τη διοίκηση ως διαδικασία που πρέπει να βασίζεται στη συνεργασία, την εμπιστοσύνη, τον διάλογο και την ανθρωποκεντρική προσέγγιση.
Λίγες εβδομάδες αργότερα, όμως, η νέα σχολική χρονιά ξεκίνησε μέσα σε ένα κλίμα μεγάλης αναστάτωσης.
17 τμήματα σε 15 Γυμνάσια αφού είχαν ήδη αρχίσει τα μαθήματα
Σύμφωνα με την ΕΛΜΕ Νέας Σμύρνης–Καλλιθέας–Μοσχάτου, στις 16 Σεπτεμβρίου, δηλαδή ενώ οι μαθητές βρίσκονταν ήδη στις αίθουσες και τα σχολεία είχαν καταρτίσει προγράμματα, η ΔΔΕ Δ΄ Αθήνας προχώρησε σε περικοπή 17 τμημάτων σε 15 Γυμνάσια.
Και αυτά, σύμφωνα με το σωματείο, ήρθαν να προστεθούν στα τμήματα που είχαν ήδη περικοπεί κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Παράλληλα η ΕΛΜΕ Νότιας Αθήνας καταγγέλλει ότι οι αλλαγές αφορούν ακόμη και σχολεία όπου τα συγκεκριμένα τμήματα είχαν εγκριθεί, οι εκπαιδευτικοί είχαν ήδη τοποθετηθεί και τα μαθήματα είχαν αρχίσει κανονικά.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, σύμφωνα με τα στοιχεία των εκπαιδευτικών σωματείων, οι συγχωνεύσεις οδηγούν σε τάξεις 25, 26 27 και 28 μαθητών.
Στο 3ο Γυμνάσιο Μοσχάτου, για παράδειγμα, η ΕΛΜΕ αναφέρει ότι το σχολείο περιορίζεται από 12 σε 9 τμήματα, ενώ στο 14ο Γυμνάσιο Καλλιθέας καταγγέλλεται απώλεια δύο τμημάτων και δημιουργία τάξεων 28 μαθητών. Αντίστοιχη εικόνα περιγράφεται σε σχολεία της Νέας Σμύρνης και της Καλλιθέας.
Δεν αλλάζουν μόνο οι τάξεις – ανατρέπεται ολόκληρος ο προγραμματισμός
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν εξαντλείται στον αριθμό των μαθητών που θα βρίσκονται μέσα σε κάθε αίθουσα.
Όταν ένα τμήμα εξαφανίζεται αφού έχει ξεκινήσει η σχολική χρονιά, μαζί του εξαφανίζονται και οι διδακτικές ώρες που είχαν ήδη κατανεμηθεί στους εκπαιδευτικούς.
Ένας καθηγητής που στις αρχές Σεπτεμβρίου εμφανιζόταν να έχει ολοκληρωμένο το υποχρεωτικό του ωράριο σε ένα σχολείο μπορεί, λίγες ημέρες αργότερα, να χάσει δύο, τέσσερις ή περισσότερες διδακτικές ώρες.
Και τότε αρχίζει ένα ντόμινο.
Πρέπει να ξαναγίνουν αναθέσεις μαθημάτων, να τροποποιηθούν ωρολόγια προγράμματα και να επανυπολογιστούν πλεονάσματα και κενά. Εκπαιδευτικοί που θεωρούσαν ότι η τοποθέτησή τους είχε ολοκληρωθεί βρίσκονται ξαφνικά στην ανάγκη να αναζητήσουν ώρες σε άλλο σχολείο και, ανάλογα με το ωράριο που απομένει, ενδέχεται να διατεθούν σε περισσότερες σχολικές μονάδες.
Η ίδια η ΕΛΜΕ σημειώνει ότι εκπαιδευτικοί οι οποίοι είχαν τοποθετηθεί ήδη από τον Ιούνιο με πλήρες ωράριο αναγκάστηκαν τον Σεπτέμβριο να αναζητούν ξανά σχολεία εξαιτίας των περικοπών των τμημάτων.
Η ΕΛΜΕ Νότιας Αθήνας περιγράφει παράλληλα ανατροπή των προγραμμάτων και σοβαρά προβλήματα στις τοποθετήσεις, καθώς καθηγητές που είχαν αναλάβει υπηρεσία μένουν εκ των υστέρων χωρίς μέρος των ωρών τους.
Σχολεία που είχαν μόλις βρει τον ρυθμό τους ξαναστήνονται από την αρχή
Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα της χρονικής στιγμής κατά την οποία έγιναν οι αλλαγές.
Μία εβδομάδα μετά τον αγιασμό, οι μαθητές έχουν ήδη χωριστεί σε τμήματα, έχουν γνωρίσει τους συμμαθητές και τους καθηγητές τους, οι εκπαιδευτικοί έχουν μοιράσει μαθήματα και οι διευθύνσεις των σχολείων έχουν καταρτίσει –με μεγάλη δυσκολία σε πολλές περιπτώσεις– ένα πρώτο λειτουργικό ωρολόγιο πρόγραμμα.
Η συγχώνευση ενός τμήματος σε εκείνη τη φάση σημαίνει ότι μαθητές αλλάζουν τάξη, ομάδες αναδιατάσσονται, εκπαιδευτικοί χάνουν ώρες και ολόκληρα προγράμματα πρέπει να ξαναγραφτούν.
Γι' αυτό και οι αντιδράσεις δεν περιορίστηκαν σε ανακοινώσεις.
Στις 18 Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκε μαζική κινητοποίηση εκπαιδευτικών, γονέων και μαθητών στα γραφεία της ΔΔΕ Δ΄ Αθήνας, με βασικό αίτημα να ανακληθούν οι περικοπές.
Η διοίκηση έχει την αρμοδιότητα – αλλά υπάρχει και κεντρικό πλαίσιο
Χρειάζεται, πάντως, μία σημαντική διευκρίνιση.
Οι αποφάσεις για τα τμήματα δεν αποτελούν ανεξάρτητη προσωπική εκπαιδευτική πολιτική ενός Διευθυντή ή μιας Διευθύντριας Εκπαίδευσης. Το θεσμικό πλαίσιο ορίζει ότι οι Διευθυντές Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης οριστικοποιούν τα τμήματα Γυμνασίων και Γενικών Λυκείων, μέσα στο πλαίσιο των κανόνων, των χρονικών ορίων και των κατευθύνσεων που θέτει το Υπουργείο Παιδείας.
Αυτό δεν αναιρεί την ευθύνη της τοπικής διοίκησης για τις συγκεκριμένες αποφάσεις ούτε τις συνέπειές τους, αλλά τοποθετεί την υπόθεση στο πραγματικό διοικητικό της πλαίσιο: οι συγχωνεύσεις συνδέονται με μια ευρύτερη πολιτική διαχείρισης των τμημάτων, των μαθητικών αριθμών και του διαθέσιμου εκπαιδευτικού προσωπικού.
Η πολιτική και συνδικαλιστική διάσταση
Εδώ ακριβώς εμφανίζεται και η πολιτική διάσταση της υπόθεσης.
Η σημερινή Διευθύντρια της Δ΄ Αθήνας δεν είναι ένα πρόσωπο χωρίς προηγούμενη συνδικαλιστική διαδρομή. Έχει συμμετάσχει ενεργά στις εκλογικές διαδικασίες της ΠΕΚ, μιας παράταξης η οποία έχει ιστορική συνέχεια με την ΠΑΣΚ και συνδέεται με τον χώρο του ΠΑΣΟΚ.
Την ίδια στιγμή, η ίδια η ΠΕΚ, σε παρεμβάσεις της για τη δημόσια εκπαίδευση, έχει ασκήσει κριτική στις ελλείψεις, στις δύσκολες συνθήκες λειτουργίας των σχολείων και στην ανεπαρκή πολιτική και οικονομική στήριξη εκπαιδευτικών και μαθητών.
Το ερώτημα επομένως που τίθεται από την εκπαιδευτική κοινότητα είναι εύλογο: πώς συμβιβάζεται αυτή η συνδικαλιστική διαδρομή και ρητορική με μια διοικητική πρακτική που, σύμφωνα με δύο ΕΛΜΕ, οδηγεί σε συγχωνεύσεις ακόμη και αφού έχουν αρχίσει τα μαθήματα, σε τάξεις 27 και 28 μαθητών και σε νέες ανατροπές στις τοποθετήσεις των εκπαιδευτικών;
Η απάντηση δεν μπορεί να δοθεί μόνο με συνδικαλιστικούς χαρακτηρισμούς. Απαιτεί σαφή δημόσια εξήγηση για τα κριτήρια με τα οποία κόπηκε κάθε τμήμα, για τον αριθμό των μαθητών που επηρεάζονται, για τις συνέπειες στις τοποθετήσεις και, κυρίως, για το γιατί τέτοιες αλλαγές πραγματοποιήθηκαν ενώ η σχολική χρονιά είχε ήδη αρχίσει.
Μέχρι στιγμής, αυτό που είναι καταγεγραμμένο είναι ότι η νέα Διευθύντρια της Δ΄ Αθήνας έχει προηγούμενη συνδικαλιστική παρουσία με την ΠΕΚ και ότι επί των ημερών της η Διεύθυνση βρίσκεται στο επίκεντρο μιας μεγάλης σύγκρουσης με εκπαιδευτικούς και γονείς για τις συγχωνεύσεις τμημάτων.
Και το ουσιαστικό ζήτημα πλέον δεν είναι μόνο ποιος υπέγραψε τις διοικητικές αποφάσεις.
Είναι αν μπορούν να λειτουργήσουν πραγματικά σχολεία όταν, αφού χτυπήσει το πρώτο κουδούνι, αλλάζουν ξαφνικά τα τμήματα, οι τάξεις, οι καθηγητές, τα ωράρια και ολόκληρος ο σχεδιασμός πάνω στον οποίο στήθηκε η έναρξη της σχολικής χρονιάς.
