Νέα τροπή λαμβάνει η υπόθεση της ανάκλησης κατεψυγμένων αλιευμάτων στην εγχώρια αγορά που είχε ανακοινώσει ο ΕΦΕΤ στα τέλη Μαΐου. Η κοινοποίηση των επίσημων εργαστηριακών δεδομένων στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Ταχείας Ειδοποίησης για Τρόφιμα και Ζωοτροφές (RASFF) έφερε στο φως τις ακριβείς και άκρως ανησυχητικές συγκεντρώσεις υδραργύρου, καθώς και τη χώρα προέλευσης των ψαριών, τα οποία χαρακτηρίστηκαν επισήμως ως προϊόντα που ενέχουν σοβαρό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία.
Οι εταιρείες που εμπλέκονται και η διαδρομή των προϊόντων
Η αρχική απαγόρευση του ΕΦΕΤ αφορούσε δύο συγκεκριμένους κωδικούς της ίδιας εμπορικής διαχείρισης, οι οποίοι κρίθηκαν «μη κανονικοί και μη ασφαλείς». Πρόκειται για τα προϊόντα:
- «ΓΛΑΥΚΟΣ ΦΕΤΑ Α/Δ SHRINK»: Το συγκεκριμένο δείγμα εντοπίστηκε και ελήφθη από την επιχείρηση διάθεσης «ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΝΤ. ΨΥΧΟΓΙΟΠΟΥΛΟΣ Ε.Ε.», έχοντας συσκευαστεί για λογαριασμό της εταιρείας «FOUR FISH IKE».
- «ΞΙΦΙΑΣ ΦΕΤΑ SHRINK 1019»: Το προϊόν είχε συσκευαστεί από την επιχείρηση «Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ Α.Ε.» (με κωδικό έγκρισης GR 02-ΚΝ-07) στην Αθήνα, επίσης για λογαριασμό της «FOUR FISH», και είχε διακινηθεί προς την εταιρεία «ΠΑΝΟΣ ΝΙΚΟΛΑΙΔΗΣ».
Υπερβάσεις-σόκ έως και 150% πάνω από τα νόμιμα όρια
Οι ευρωπαϊκές ειδοποιήσεις, με ημερομηνίες 9 και 10 Ιουνίου 2026, αποκάλυψαν ότι και τα δύο είδη ήταν εισαγωγής από την Ισπανία, αποτυπώνοντας το μέγεθος της χημικής επιμόλυνσης:
- Στον κατεψυγμένο ξιφία, η δειγματοληψία της 18ης Μαΐου κατέγραψε συγκέντρωση υδραργύρου 1,4 mg/kg, σημειώνοντας υπέρβαση 40% σε σχέση με το ανώτατο επιτρεπόμενο ευρωπαϊκό όριο (1,0 mg/kg).
- Στον γλαύκο (είδος καρχαρία), η κατάσταση αποδείχθηκε ακόμη πιο κρίσιμη. Το δείγμα της 8ης Μαΐου εμφάνισε συγκέντρωση υδραργύρου 2,5 mg/kg, δηλαδή 2,5 φορές πάνω από το νόμιμο όριο, καταγράφοντας ποσοστιαία υπέρβαση 150%.
Γιατί επιμολύνονται τα μεγάλα αρπακτικά ψάρια
Ο υδράργυρος αποτελεί έναν από τους πιο επικίνδυνους χημικούς ρυπαντές των θαλασσών. Μέσα στο νερό μετατρέπεται σε μεθυλυδράργυρο, μια εξαιρετικά τοξική μορφή που απορροφάται εύκολα από τους οργανισμούς. Λόγω του φαινομένου της βιοσυσσώρευσης, τα μεγάλα αρπακτικά ψάρια που βρίσκονται στην κορυφή της τροφικής πυραμίδας και έχουν μεγάλο προσδόκιμο ζωής (όπως ο ξιφίας, ο τόνος και οι καρχαρίες) συγκεντρώνουν πολύ υψηλότερα επίπεδα μετάλλου στο σώμα τους σε σχέση με τα μικρότερα είδη, για τα οποία η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) ορίζει αυστηρότερο όριο (0,3 mg/kg).
Οι επιπτώσεις στην υγεία και οι ευπαθείς ομάδες
Η παρατεταμένη ή αυξημένη έκθεση στον μεθυλυδράργυρο μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες στο κεντρικό νευρικό, το ανοσοποιητικό και το πεπτικό σύστημα, καθώς και στα νεφρά ή τους πνεύμονες. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν διαταραχές μνήμης, τρόμο (τρέμουλο), αϋπνία, έντονους πονοκεφάλους και νευρομυϊκά προβλήματα.
Οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου κυρίως για τις έγκυες γυναίκες, τα θηλάζοντα βρέφη και τα μικρά παιδιά, καθώς η συγκεκριμένη ουσία έχει την ιδιότητα να διαπερνά τον πλακούντα και να επηρεάζει αρνητικά την ομαλή ανάπτυξη του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος του εμβρύου ή του παιδιού.
Πάντως, η EFSA ξεκαθαρίζει ότι τα ψάρια παραμένουν αναπόσπαστο κομμάτι μιας ισορροπημένης διατροφής λόγω των ωμέγα-3 λιπαρών οξέων και των πρωτεϊνών τους. Για τον λόγο αυτό, τα μέτρα προστασίας εστιάζουν στην αυστηρή τήρηση των ορίων και στην άμεση ενεργοποίηση των μηχανισμών ιχνηλασιμότητας και απόσυρσης των παρτίδων, όπως ακριβώς συνέβη και στη συγκεκριμένη περίπτωση από τις ελληνικές ελεγκτικές αρχές.
