Σε μια εποχή διαρκών ανατροπών και πολλαπλών κρίσεων, εκείνο που προκαλεί ίσως τη μεγαλύτερη εντύπωση δεν είναι τόσο η ένταση των προβλημάτων, όσο η εκκωφαντική σιωπή της κοινωνίας. Μια σιωπή που δεν πηγάζει από άγνοια, αλλά από μια βαθύτερη, σχεδόν εσωτερικευμένη αδράνεια. Η συλλογική απάθεια μοιάζει να έχει μετατραπεί σε κυρίαρχη στάση ζωής, ακόμη και απέναντι σε ζητήματα που άλλοτε θα πυροδοτούσαν μαζικές αντιδράσεις. Η αδυναμία πνεύματος διεκδίκησης κυριαρχεί σήμερα κοινωνικά, αφήνοντας πλήρως το παιχνίδι στα χέρια των ισχυρών.
Οι αλλαγές στην παιδεία αποτελούν ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Η προοπτική ενός Εθνικού Απολυτηρίου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη μαθητική και εκπαιδευτική κοινότητα, δεν συνοδεύτηκε από καμία ουσιαστική κινητοποίηση. Μάλιστα και η διαβούλευση μεταξύ των φορέων εκπαίδευσης δεν έλαβε και καμία τεράστια δημοσιότητα παρά την σοβαρότητα του θέματος. Η απουσία μαθητικών αντιδράσεων από την άλλη, δεν μαρτυρά απαραίτητα αποδοχή, αλλά μάλλον κόπωση και αποστασιοποίηση. Οι νέοι δείχνουν να έχουν εσωτερικεύσει την αίσθηση ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται ερήμην τους. Οι εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις μάλλον είναι για εκείνους κάτι άγνωστο.
Παράλληλα, η αυξανόμενη ακρίβεια και το δυσβάσταχτο κόστος ζωής πιέζουν ολοένα και περισσότερο τα νοικοκυριά. Ωστόσο, η κοινωνική δυσαρέσκεια δεν μεταφράζεται σε οργανωμένη διαμαρτυρία. Η καθημερινή μάχη για επιβίωση εξαντλεί τα περιθώρια συλλογικής δράσης, εγκλωβίζοντας τους πολίτες σε μια ατομική διαχείριση της κρίσης. Αλήθεια ποιος πιστεύει πως οι τιμές σε βασικά διατροφικά είδη θα επανέλθουν σε λογικά επίπεδα, με τηλεοπτικά αναθέματα;
Στο διεθνές πεδίο, η εικόνα είναι εξίσου αποκαλυπτική. Ένας παράλογος και αδιέξοδος πόλεμος, τόσο για τις ΗΠΑ στο Ιράν όσο και για τη Ρωσία στην Ουκρανία, δεν έχει προκαλέσει παρά μόνο αναιμικές αντιπολεμικές κινητοποιήσεις. Η εξοικείωση με τη βία και η υπερπληροφόρηση φαίνεται να έχουν αμβλύνει τα αντανακλαστικά της κοινωνίας, μετατρέποντας ακόμη και τον πόλεμο σε «κανονικότητα».
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η στάση απέναντι σε ζητήματα κράτους δικαίου. Στην υπόθεση των Τεμπών, οι καταγγελίες για παρωδίες δικαστικών διαδικασιών δεν στάθηκαν ικανές να διατηρήσουν ένα ισχυρό κύμα διαμαρτυρίας. Οι πρόσφατες κινητοποιήσεις υπήρξαν τόσο ασθενείς που μόλις και μετά βίας «έβρεξαν» τις ακτές της δημόσιας ζωής, αφήνοντας πίσω τους περισσότερο την αίσθηση της εκτόνωσης παρά της διεκδίκησης.
Το συμπέρασμα είναι δυσοίωνο. Ένας λαός που βιώνει διαρκή ανασφάλεια και μια μοιρολατρική αβεβαιότητα, ενταγμένος στη λογική του «δος ημίν σήμερον», φαίνεται να αποσύρεται από τη δημόσια σφαίρα. Η απειλή μιας νέας, ακραίας φτώχειας λειτουργεί ως δαμόκλειος σπάθη, επιβάλλοντας μια σιωπηρή κοινωνική συμμόρφωση. Η αδράνεια δεν είναι απλώς παθητικότητα· είναι μια στρατηγική επιβίωσης που, όμως, μακροπρόθεσμα υπονομεύει την ίδια τη δημοκρατική εγρήγορση.
*Ιστορικός
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
ΣΟΚ στην Καλλιθέα: Καθηγήτρια Γυμνασίου συνελήφθη για διακίνηση ναρκωτικών σε μαθητές
Πίνακες εκπαιδευτικών ΑΣΕΠ: Το «στοίχημα» για τη Μεγάλη Εβδομάδα
Αλλαγή νόμου: ΝΕΑ εξ αποστάσεως Πιστοποίηση Η/Υ για Προσλήψεις Εκπαιδευτικών
