Alfavita Newsroom Ο καθηγητής και πρόεδρος της ΕΝΥΠΕΚΚ, Αλέξης Μητρόπουλος, απευθύνει επείγουσα έκκληση για την προστασία των συντάξεων χηρείας, καταγγέλλοντας λανθασμένους επανυπολογισμούς που πλήττουν περίπου 50.000 δικαιούχους του Δημοσίου και του Ιδιωτικού τομέα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, χιλιάδες συντάξεις που απονεμήθηκαν την περίοδο 2016-2019 υπολογίστηκαν εσφαλμένα, με αποτέλεσμα οι δικαιούχοι να χάνουν μηνιαίες αυξήσεις έως 300 ευρώ και αναδρομικά που ξεπερνούν τα 5.000 ευρώ.
Ο Αλέξης Μητρόπουλος ζητά την άμεση εφαρμογή της απόφασης 1038/2023 του Ελεγκτικού Συνεδρίου, την οριστική κατάργηση των περικοπών μετά την πρώτη τριετία και την καταβολή της εθνικής σύνταξης στο ακέραιο, τονίζοντας ότι η κυβέρνηση οφείλει να σταματήσει την αναζήτηση αναδρομικών από τις χήρες και τους χήρους.
Αναλυτικά η ανακοίνωση του Αλέξη Μητρόπουλου:
Να δοθεί οριστική λύση στις συντάξεις χηρείας!
Ειδικότερα:
-Να καταβάλλεται το 100% στον χήρο/χήρα εφ’όρου ζωής
-Να μην περικόπτεται στην τριετία για καμία αιτία
-Να καταβάλλεται η εθνική σύνταξη στη χήρα/χήρο ανεξαρτήτως αριθμού συντάξεων
-Να εφαρμοστεί η 1038/2023 απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου και να επανυπολογιστούν σωστά οι συντάξεις χηρείας της περιόδου 2016-2019
Ι.Πώς ήρθε στην επικαιρότητα ξανά το ζήτημα των συντάξεων χηρείας
Στις 27-1-2026 το Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων (ΕΝΔΙΣΥ), με επιστολή του προς την Υπουργό Εργασίας και τον Διοικητή του ΕΦΚΑ, έθεσε το ζήτημα του λανθασμένου επανυπολογισμού χιλιάδων συντάξεων λόγω θανάτου που οι πρωτοδικαιούχοι είχαν συνταξιοδοτηθεί πριν τον νόμο Κατρούγκαλου 4387/2016 στις 12-5-2016, αλλά απεβίωσαν μεταξύ 13-5-2016 και 17-5-2019.
Το ΕΝΔΙΣΥ ορθώς εγκαλούσε την κυβέρνηση και τον ΕΦΚΑ ότι συνεχίζει να υπολογίζει τις συντάξεις χηρείας αυτών που συνταξιοδοτηθηκαν πριν το 2016 αλλά απεβίωσαν μετά το 2016 και έως 17-5-2019 επί του ποσού που προκύπτει επί της αναπροσαρμοσμένης και επανυπολογισμένης σύνταξης του αποβιώσαντος και όχι επί του ποσού τής σύνταξης που εκείνος ελάμβανε κατά τον χρόνο του θανάτου του. Με Δελτίο Τύπου ο e-ΕΦΚΑ στις 5-2-2026 παραδέχθηεκε τον λανθασμένο υπολογισμό των συντάξεχων χηρείας που απονεμήθηκαν μεταξύ 13-5-2016 και 17-5-2019 και περιόρισε σε διψήφιο αιρθμό τις λανθασμένα υπολογισμένες συντάξεις. Ειδικότερα, ο ΕΦΚΑ μεταξύ άλλων απάντησε και ότι: «Η επιστολή του Δικτύου αφορά στην πραγματικότητα διψήφιο αιριθμό συνταξιούχων από ειδική κατηγορία τού Δημοσίου για τους οποίους έχει εκδοθεί σχετική απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου την οποία ο ΕΦΚΑ θα εκτελέσει. Η απόφαση αφορά αποκλειστικά περιπτώσεις θανάτου που έλαβαν χώρα τη χρονική περίοδο μετά την έδκοση του ν. 4387/2016 και έως τον Μάιο του 2019, οπότε και ψηφίστηκε ο ν. 4611/2019.».
ΙΙ.Η ΕNΥΠΕΚΚ είχε θέσει το ζήτημα του λανθασμένου υπολογισμού των συντάξεων χηρείας με ανακοίνωσή της την 1-10-2019
Η ΕΝΥΠΕΚΚ είχε αμέσως πρώτη εντοπίσει το ζήτημα του λανθασμένου επανυπολογισμού των συντάξεων λόγω θανάτου, το είχε δημοσιοποιήσει στην ιστοσελίδα της enypekk.gr και το είχε θέσει στον ΕΦΚΑ και την κυβέρνηση με ανακοίνωσή της που επί λέξει ανέφερε:
«Στον αέρα οι νέες συντάξεις χηρείας!
● ΟΛΕΣ μειωμένες λόγω παράνομου υπολογισμού τους!
● ΧΩΡΙΣ αύξηση 16.360 χήρες-ορφανά!
● Συντάξεις χηρείας “δύο ταχυτήτων” (προ και μετά τον νόμο Κατρούγκαλου)
● Ο ΕΦΚΑ παρανομεί που δεν εκδίδει νέες συνταξιοδοτικές αποφάσεις προκειμένου να ασκηθούν τα νόμιμα δικαιώματα από χήρες-ορφανά
Ι. Η ΕΝΥΠΕΚΚ, με την από 20/7/2019 ανακοίνωσή της, είχε καλέσει την κυβέρνηση να ΜΗΝ αρκεστεί στην ανάρτηση μόνο των ενημερωτικών σημειωμάτων των επανυπολογισμένων συντάξεων χηρείας, αλλά να αποστείλει, όπως υποχρεούται από τον νόμο, νέες συνταξιοδοτικές αποφάσεις (τροποποποιητικές), όπως του συνέστησε πρόσφατα και ο Συνήγορος του Πολίτη με το υπ’αριθ. 261704/31031/24-6-2019 Πόρισμα-Έκθεση.
ΙΙ. Η κυβέρνηση, όμως, για να καλύψει τις πολλές παρανομίες της αναφορικά με τις νέες συντάξεις χηρείας, ανήρτησε -κατά παράβαση του νόμου- απλά ενημερωτικά σημειώματα που δεν συνιστούν διοικητική εκτελεστή πράξη και έτσι δεν μπορούν να προσβληθούν από τους ενδιαφερόμενους (χήρες-ορφανά) ενώπιον Αρχών και Δικαστηρίων.
ΙΙΙ. Η ΕΝΥΠΕΚΚ ενημερώνει την κυβέρνηση και τις ενδιαφερόμενες οικογένειες ότι οι νέες συντάξεις χηρείας είναι παράνομες αφού:
α)επανυπολογίστηκαν ΧΩΡΙΣ να εφαρμοστούν οι αποφάσεις του Συμβουλίου Επικρατείας και του Ελεγκτικού Συνεδρίου που έκριναν αντισυνταγματικές τις περικοπές,
β)επανυπολογίστηκαν ενώ το θέμα του επανυπολογισμού για ΟΛΕΣ τις συντάξεις εκκρεμεί ενώπιον του ΣτΕ και εντός των προσεχών ημερών επίκειται η έκδοση των σχετικών αποφάσεων,
γ)δεν αναπροσαρμόστηκαν οι νέες συντάξεις χηρείας από την ημερομηνία επέλευσης του θανάτου τού δικαιούχου (ή, τουλάχιστον, από την ημερομηνία αίτησης για σύνταξη χηρείας), αλλά -όλως παρανόμως- από τον χρόνο δημοσίευσης του ν. 4611/2019, με συνέπεια να χάνονται χιλιάδες ποσά αναδρομικών για τις χήρες και τα ορφανά.
Η ΕΝΥΠΕΚΚ καταγγέλλει τη συγκεκριμένη παράνομη πρακτική και καλεί την κυβέρνηση, το Υπουργείο Εργασίας και τον ΕΦΚΑ να συμμορφωθούν ΑΜΕΣΑ με τον νόμο και με τις συστάσεις του Πορίσματος-Έκθεσης του Συνηγόρου του Πολίτη (βλ. και την από 29/9/2019 ανακοίνωσή μας).».
(https://enypekk.gr/2019/10/01/ston-aera-oi-nees-syntaxeis-chireia/)
ΙΙΙ. 50.000 οι λανθασμένες συντάξεις χηρείας. Ο ΕΦΚΑ παραβιάζει τον ν. 4387/2016 (άρθρα 12-14) και τον ν. 4611/2019 (άρθρο 19)
Να εφαρμοστεί άμεσα και αναδρομικά για όλες τις συντάξεις χηρείας η απόφαση 1038/2023 του Ελεγκτικού Συνεδρίου (6ο Τμήμα)
Μέχρι σήμερα 50.000 περίπου συντάξεις χηρείας, 16.000 προερχόμενες από τον Δημόσιο Τομέα και πάνω από 30.000 προερχόμενες από τον Ιδιωτικό, είναι λανθασμένες κατά παράβαση των νόμων 4387/2016 και 4611/2019.
Πιο συγκεκριμένα, η υπ’αριθ. 1038/2023 απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου (6ο Τμήμα), που αφορά συντάξεις χηρείας του Δημοσίου (αποστράτων) που εκδόθηκαν μετά την εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου 4387/2016, έκρινε ότι ο υπολογισμός των συντάξεων χηρείας στο 50% της νέας σύνταξης (που ήταν μειωμένη) ήταν εσφαλμένος και ότι η σύνταξη έπρεπε να υπολογιστεί στο 70% της αρχικής σύνταξης του θανόντος. Έτσι οι νέοι δικαιούχοι (χήρες/χήροι) δικαιούνται αναδρομικές αυξήσεις για την τριετία 2016-2019, με ποσά που συχνά ξεπερνούν το ποσό των 5.000 ευρώ και μηνιαίες αυξήσεις έως 300 ευρώ. Η απόφαση αφορά περίπου 15.000 συντάξεις χηρείας αποστράτων του Δημοσίου.
Σύμφωνα με τιην απόφαση αυτή και τις διατάξεις των ανωτέρω νόμων, όλες οι συντάξεις χηρείας που απονεμήθηκαν μεταξύ 2016 και 2019 πρέπει να επανυπολογιστούν και οι χήρες/χήροι να λάβουν το 50% της αρχικής σύνταξης του θανόντος/της θανούσης. Συνεπώς, οι 15.000 χήρες/χήροι του Δημοσίου και οι 30.000 και πλέον του Ιδιωτικού Τομέα δικαιούνται να λάβουν μηνιαία αύξηση 200-300 ευρώ και αναδρομικά για τα τρία (3) έτη από 5.000-7.000 ευρώ.
Το βασικό σφάλμα που έχει γίνει στις 50.000 αυτές συντάξεις λόγω θανάτου είναι ότι το 50% της σύνταξης που έλαβαν αντιστοιχούσε στην επανυπολογισμένη-αναπροσαρμοσμένη σύνταξη του θανόντος χωρίς να έχει ληφθεί η προκύψασα από τον επανυπολογισμό προσωπική διαφορά. Αντ’αυτού η χήρα/χήρος έπρεπε να λάβουν το 50% της σύνταξης του θανότνος πριν τον επανυπολογισμό και την αναπροσαρμογή τής σύνταξης.
ΙV.Οι συντάξεις χηρείας (λόγω θανάτου) από 1-1-2026 (446,87 € και 418,94 € μεικτά) – Σχετικός πίνακας
Σύμφωνα με το άρθρο 12 παρ. 4β του ν. 4387/2016, το συνολικό ποσό τής σύνταξης λόγω θανάτου τού επιζώντος ή και του διαζευγμένου συζύγου δεν μπορεί να υπολείπεται («κατώτατο όριο») του ποσού τής εθνικής σύνταξης που αντιστοιχεί σε 20 έτη ασφάλισης (446,87 € για το 2026), όπως προαναφέραμε.
Αν ο χρόνος ασφάλισης του θανόντος ήταν μικρότερος των 20 ετών, το ως άνω ποσό βαίνει μειούμενο κατά 1,25% για κάθε έτος ασφάλισης που υπολείπεται μέχρι την 20ετία. Για χρόνο ασφάλισης μικρότερο των 15 ετών, το ποσό που δικαιούται ο επιζών ή και ο διαζευγμένος σύζυγος δεν μπορεί να υπολείπεται τού κατώτατου ορίου (των 15 ετών).
Από 1-1-2026, με την αύξηση της εθνικής σύνταξης κατά 2,4%, το συνολικό ποσό τής σύνταξης λόγω θανάτου τού επιζώντος ή και του διαζευγμένου συζύγου δεν μπορεί να υπολείπεται («κατώτατο όριο») του ποσού τής εθνικής σύνταξης που αντιστοιχεί σε 20 έτη ασφάλισης, δηλαδή 446,87 € (μεικτά). Η κατώτατη σύνταξη χηρείας με 15 ή λιγότερα χρόνια ασφάλισης ορίζεται από 1-1-2026 στα 418,94 € (μεικτά).
Επιπλέον, αναπροσαρμόζεται το κατώτατο όριο σύνταξης λόγω θανάτου, σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα:
Έτη ασφάλισης θανόντος Κατώτατο όριο σύνταξης λόγω θανάτου από 1-1-2025 Κατώτατο όριο σύνταξης λόγω θανάτου από 1-1-2026
20 και άνω 436,40 446,87
19 έτη 430,95 441,29
18 έτη 425,49 435,70
17 έτη 420,04 430,12
16 έτη 414,58 424,52
Μέχρι 15 έτη 409,13 418,94
Ειδικότερα όμως για τις συντάξεις λόγω θανάτου μετά την πρώτη τριετία καταβολής, σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 12 του ν. 4387/2016, στον επιζώντα σύζυγο καταβάλλεται το 70% της σύνταξης για μία τριετία από την πρώτη τού επομένου τού θανάτου μήνα. Μετά την πάροδο της τριετίας, αν ο επιζών εργάζεται ή αυτοαπασχολείται ή λαμβάνει σύνταξη από οποιαδήποτε πηγή, καταβάλλεται, αναλόγως της χρονικής διάρκειας της εργασίας ή αυτοαπασχόλησης, το 50% της σύνταξης, η οποία δεν μπορεί να υπολείπεται των κατώτατων ορίων. Εάν ο επιζών σύζυγος, κατά την ημερομηνία θανάτου, είναι ανάπηρος σωματικά ή πνευματικά σε ποσοστό 67% και άνω, λαμβάνει ολόκληρη τη σύνταξη, για όσο χρονικό διάστημα διαρκεί η αναπηρία του, ανεξαρτήτως άλλων προϋποθέσεων.
V.Οι συντάξεις λόγω θανάτου σε αριθμούς
Σύμφωνα με τη Μηνιαία Απεικόνιση Συνταξιοδοτικών Παροχών για τον Δεκέμβριο 2025 του Ενιαίου Συστήματος Ελέγχου και Πληρωμών Συντάξεων (ΕΣΕΠΣ) «ΗΛΙΟΣ» του Υπουργείου Εργασίας και της ΗΔΙΚΑ ΑΕ, οι συντάξεις θανάτου ανήλθαν σε 383.409 και μέσο εισόδημα ύψους 755,15 ευρώ (Πίνακας 1, σελίδα 4).
Όπως προκύπτει από τον Πίνακα 2 (σελίδα 5), από τους 370.756 συνταξιούχους λόγω θανάτου, οι 35.006 είναι άνδρες-χήροι (ποσοστό 9,1%) και οι 348.403 είναι γυναίκες-χήρες (ποσοστό 90,9%).
Σύμφωνα επίσης με τον Πίνακα 4 (σελίδα 7), οι κύριες συντάξεις λόγω θανάτου ανέρχονται σε 657.463 με μέση σύνταξη τα 617,09 ευρώ, οι επικουρικές λόγω θανάτου ανέρχονται σε 312.038 με μέση σύνταξη 128,83 ευρώ και τα μερίσματα λόγω θανάτου ανέρχονται σε 76.879 με μέσο ύψος 75,17 ευρώ.
Συμπέρασμα
Κατόπιν όλων των ανωτέρω, γίνεται σαφές ότι η κυβέρνηση οφείλει:
●Να νομοθετήσει άμεσα και αναδρομικά (τουλάχιστον από το 2016) τη χορήγηση στο 100% της σύνταξης λόγω θανάτου του/της επιζώντα/επιζώσας συζύγου ή πατέρα/μητέρας εφ’όρου ζωής και χωρίς καμία απολύτως περικοπή με τη συμπλήρωση της τριετίας.
●Να χορηγεί εθνική σύνταξη για κάθε συνταξιοδοτικό δικαίωμα. Εθνική σύνταξη για κάθε καταβαλλόμενη σύνταξη
●Να σταματήσει την αναζήτηση αναδρομικών λόγω μη περικοπής, κυρίως στις συντάξεις χηρείας του ιδιωτικού τομέα!
●Να σταματήσει την περικοπή τής σύνταξης χηρείας από το 70% στο 50% όταν ο επιζών/η επιζώσα σύζυγος εργάζεται, όπως συμβαίνει και με όλους τους άλλους εργαζόμενους συνταξιούχους.
Αλέξης Π. Μητρόπουλος
Καθηγητής ΕΚΠΑ-Πρόεδρος ΕΝΥΠΕΚΚ
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ για εργαζόμενους ιδιωτικού: ΟΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ
