Alfavita Newsroom Τι γίνεται με την περιουσία ενός ανθρώπου όταν φύγει από τη ζωή χωρίς να έχει αφήσει διαθήκη; Ποιος προηγείται στην κληρονομιά, τι μερίδιο λαμβάνει ο σύζυγος, ποια είναι τα δικαιώματα των παιδιών και σε ποιες περιπτώσεις παρεμβαίνει το κράτος; Τα ερωτήματα αυτά απασχολούν ολοένα και περισσότερους πολίτες και αποτελούν καθημερινό αντικείμενο συζήτησης στα συμβολαιογραφικά γραφεία.
Η απάντηση δίνεται από τον Αστικό Κώδικα, ο οποίος προβλέπει ένα αυστηρά καθορισμένο σύστημα διαδοχής, γνωστό ως εξ αδιαθέτου κληρονομική διαδοχή. Πρόκειται για μια «σκάλα» συγγενών, που ενεργοποιείται διαδοχικά, μόνο όταν δεν υπάρχει διαθήκη.
Ο νόμος χωρίζει τους συγγενείς του θανόντος σε έξι τάξεις. Η κληρονομιά ξεκινά από τον στενό οικογενειακό κύκλο και, όσο δεν εντοπίζονται δικαιούχοι, «ανεβαίνει» σε πιο μακρινούς συγγενείς. Αν εξαντληθούν όλες οι τάξεις χωρίς αποτέλεσμα, τότε η περιουσία περνά στο Δημόσιο.
Η λογική είναι ξεκάθαρη: κάθε τάξη αποκλείει την επόμενη.
Ποιοι προηγούνται στην κληρονομική διαδοχή
Πρώτη τάξη: Σύζυγος και παιδιά
Όταν ο θανών αφήνει πίσω του σύζυγο και τέκνα, ο νόμος κατανέμει την περιουσία ως εξής:
- Ο σύζυγος λαμβάνει το ¼ της κληρονομιάς
- Τα παιδιά μοιράζονται ισόποσα τα ¾
Παράλληλα, ο επιζών σύζυγος δικαιούται και το λεγόμενο «εξαίρετο», δηλαδή τα έπιπλα, τα οικιακά αντικείμενα και τα προσωπικά είδη που εξυπηρετούν την καθημερινή διαβίωση.
Δεύτερη τάξη: Γονείς και αδέλφια
Αν δεν υπάρχουν παιδιά ή σύζυγος, κληρονομούν οι γονείς του θανόντος, τα αδέλφια του και τα παιδιά αυτών.
Τρίτη τάξη: Παππούδες και γιαγιάδες
Σε απουσία συγγενών των προηγούμενων τάξεων, η περιουσία μεταβιβάζεται στους παππούδες, τις γιαγιάδες και τους απογόνους τους.
Η διαδικασία συνεχίζεται με αυστηρή σειρά, χωρίς εξαιρέσεις.
Πότε κληρονομεί τα πάντα ο σύζυγος
Αν δεν υπάρχει κανένας συγγενής στις προηγούμενες τάξεις, τότε ο επιζών σύζυγος καθίσταται μοναδικός κληρονόμος. Πρόκειται για μία από τις τελευταίες βαθμίδες της κληρονομικής διαδοχής.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι σύντροφοι σε ελεύθερη συμβίωση δεν εξομοιώνονται αυτόματα με τον σύζυγο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, και μόνο με αποδείξεις μακροχρόνιας συμβίωσης, μπορούν να διεκδικήσουν περιορισμένα δικαιώματα, όπως παραμονή στην κοινή κατοικία ή αποζημίωση για ουσιαστική συνεισφορά.
Εάν δεν εντοπιστεί κανένας συγγενής σε καμία από τις έξι τάξεις, τότε το Ελληνικό Δημόσιο καθίσταται κληρονόμος. Το κράτος αποδέχεται πάντοτε την κληρονομιά με το ευεργέτημα της απογραφής, ώστε να μην επιβαρυνθεί με τυχόν χρέη του θανόντος.
Τι δείχνει η εμπειρία στην πράξη
- Σε οικογένειες με σύζυγο και παιδιά, η κατανομή γίνεται αυτόματα βάσει νόμου, ανεξάρτητα από το ποιος δημιούργησε την περιουσία.
- Σε περιπτώσεις ελεύθερης ένωσης, ο σύντροφος δεν κληρονομεί, εκτός αν έχει ληφθεί μέριμνα με διαθήκη.
- Άγαμοι χωρίς συγγενείς οδηγούν συχνά, χωρίς να το γνωρίζουν, την περιουσία τους στο Δημόσιο.
Η απουσία διαθήκης συχνά προκαλεί καθυστερήσεις, οικογενειακές εντάσεις και μακροχρόνιες δικαστικές διαμάχες. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η σύνταξη διαθήκης είναι το μόνο εργαλείο που επιτρέπει σε κάποιον να αποφασίσει ο ίδιος πώς θα διανεμηθεί η περιουσία του, αποφεύγοντας παρεξηγήσεις και απρόβλεπτες εξελίξεις.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
