Ραγδαία αύξηση από το 1990
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι ψυχικές διαταραχές αυξήθηκαν κατά 95,5% σε σύγκριση με το 1990, με το άγχος και την κατάθλιψη να αποτελούν τις πιο διαδεδομένες μορφές ψυχικής νόσου παγκοσμίως.
Η έρευνα βασίστηκε σε στοιχεία από 204 χώρες και περιοχές και ανέδειξε σημαντικές διαφορές ανάλογα με:
την ηλικία,
το φύλο,
τη γεωγραφική περιοχή,
αλλά και τις κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η κατάσταση γίνεται ολοένα και πιο ανησυχητική, καθώς η ψυχική επιβάρυνση συνεχίζει να αυξάνεται διεθνώς.
Άγχος και κατάθλιψη σε ιστορικά υψηλά επίπεδα
οι αγχώδεις διαταραχές αυξήθηκαν κατά 158% από το 1990,
ενώ η κατάθλιψη κατέγραψε αύξηση 131%.
Παράλληλα, αυξητική πορεία παρουσίασαν και άλλες ψυχικές και νευροαναπτυξιακές διαταραχές, όπως:
η διπολική διαταραχή,
η σχιζοφρένεια,
ο αυτισμός,
η ΔΕΠΥ,
η νευρική ανορεξία,
η βουλιμία,
οι διαταραχές συμπεριφοράς,
αλλά και άλλες αναπτυξιακές δυσκολίες.
Παρότι ορισμένες από αυτές τις παθήσεις εμφανίζονται πιο σπάνια, οι αριθμοί παραμένουν ιδιαίτερα υψηλοί. Το 2023 εκτιμάται ότι περίπου 4 εκατομμύρια άνθρωποι ζούσαν με ανορεξία, 14 εκατομμύρια με βουλιμία και 26 εκατομμύρια με σχιζοφρένεια.
Διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών
Η μελέτη έδειξε ότι οι περισσότερες ψυχικές διαταραχές εμφανίζονται συχνότερα στις γυναίκες. Ωστόσο, ο αυτισμός, η ΔΕΠΥ και ορισμένες διαταραχές συμπεριφοράς και προσωπικότητας καταγράφονται πιο συχνά στους άνδρες.
Η πανδημία επιδείνωσε την κρίση
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στον αντίκτυπο της πανδημίας COVID-19 στην ψυχική υγεία.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα ποσοστά άγχους και κατάθλιψης αυξάνονταν ήδη πριν από την πανδημία, όμως η υγειονομική κρίση επιτάχυνε σημαντικά την επιδείνωση.
Η κατάθλιψη αυξήθηκε αισθητά και δεν επέστρεψε ποτέ στα επίπεδα πριν από την πανδημία, ενώ το άγχος παρέμεινε ιδιαίτερα υψηλό μέχρι και το 2023.
Οι ειδικοί αποδίδουν την επιβάρυνση σε πολλούς παράγοντες, όπως:
η οικονομική αβεβαιότητα,
οι πολεμικές συγκρούσεις και οι πολιτικές κρίσεις,
η κοινωνική απομόνωση,
οι δυσκολίες πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας,
οι διακρίσεις και η βία,
η επισιτιστική ανασφάλεια,
αλλά και οι περιβαλλοντικές απειλές.
Οι έφηβοι στο επίκεντρο
Ένα από τα πιο ανησυχητικά στοιχεία της έρευνας αφορά τους εφήβους και τους νέους.
Για πρώτη φορά, η μεγαλύτερη επιβάρυνση από ψυχικές διαταραχές εντοπίζεται στις ηλικίες 15 έως 19 ετών και όχι στη μέση ηλικία, όπως συνέβαινε στο παρελθόν.
Οι επιστήμονες εξηγούν ότι η εφηβεία αποτελεί καθοριστική περίοδο για την ανάπτυξη του εγκεφάλου, της προσωπικότητας και των κοινωνικών δεξιοτήτων και ότι οι ψυχικές δυσκολίες σε αυτή τη φάση μπορεί να έχουν μακροχρόνιες συνέπειες.
"Η ψυχική υγεία δεν είναι πολυτέλεια"
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η αύξηση των περιστατικών δεν συνοδεύτηκε από επαρκή ενίσχυση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας.
Όπως επισημαίνουν, η κάλυψη των αναγκών ψυχικής υγείας, ιδιαίτερα για τις πιο ευάλωτες ομάδες, αποτελεί πλέον αναγκαιότητα και όχι επιλογή.
Παράλληλα, τονίζουν ότι η αντιμετώπιση της κρίσης απαιτεί:
καλύτερη πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας,
έγκαιρη διάγνωση και υποστήριξη,
ενίσχυση της κοινωνικής φροντίδας,
αλλά και βελτίωση βασικών παραγόντων της καθημερινότητας, όπως ο ύπνος, η άσκηση, η σωστή διατροφή, οι ανθρώπινες σχέσεις και η ισορροπία ανάμεσα στην προσωπική και επαγγελματική ζωή.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Προσλήψεις εκπαιδευτικών – ΟΠΣΥΔ: Τα 6 βήματα για σωστά δικαιολογητικά και φάκελο
Πανελλήνιες 2026: Το έγγραφο «κλειδί» για την είσοδο στα εξεταστικά κέντρα
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
