Νίκος Μακρής Όταν κάποιος πεθαίνει χωρίς να έχει συντάξει διαθήκη, η περιουσία του δεν μένει «στον αέρα». Ο Αστικός Κώδικας ενεργοποιεί αυτομάτως έναν σαφή μηχανισμό διαδοχής, ο οποίος ορίζει ποιοι συγγενείς προηγούνται, ποιοι ακολουθούν και τι ποσοστό κληρονομούν. Πρόκειται για την εξ αδιαθέτου κληρονομική διαδοχή, ένα σύστημα με συγκεκριμένη ιεράρχηση, τις λεγόμενες «Τάξεις».
Όπως εξηγεί στα «ΝΕΑ» η Ελένη Κοντογεώργου, πρόεδρος του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Εφετείων Αθηνών – Πειραιώς – Αιγαίου και Δωδεκανήσου και μέλος της Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής του Κληρονομικού Δικαίου, ο νόμος προβλέπει έξι διακριτές Τάξεις συγγενών, ξεκινώντας από τον στενό οικογενειακό κύκλο και φτάνοντας, ελλείψει οποιουδήποτε συγγενή, έως το Δημόσιο.
Πρώτη στη σειρά η πυρηνική οικογένεια
Στην κορυφή της κληρονομικής πυραμίδας βρίσκονται ο επιζών σύζυγος και τα παιδιά του αποβιώσαντος. Όταν συνυπάρχουν, ο σύζυγος κληρονομεί σήμερα το ένα τέταρτο της περιουσίας, ενώ το υπόλοιπο μοιράζεται ισόποσα στα τέκνα. Σε περίπτωση που κάποιο παιδί έχει αποβιώσει ή αποποιηθεί την κληρονομιά, τη θέση του καταλαμβάνουν οι απόγονοί του. Αν δεν υπάρχουν, το μερίδιό του κατανέμεται στα υπόλοιπα παιδιά. Παράλληλα, δρομολογούνται αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο που αυξάνουν το ποσοστό του συζύγου στο ένα τρίτο όταν υπάρχει ένα μόνο παιδί.
Όταν δεν υπάρχουν παιδιά
Αν ο αποβιώσας δεν αφήνει τέκνα, ενεργοποιείται η δεύτερη Τάξη. Σε αυτήν ανήκουν οι γονείς, τα αδέλφια και οι απόγονοι των αδελφών. Ο επιζών σύζυγος εξακολουθεί να συμμετέχει στην κληρονομία, λαμβάνοντας το 50%, ενώ το υπόλοιπο μοιράζεται στους συγγενείς της συγκεκριμένης Τάξης.
Ακολουθούν οι ανιόντες
Ελλείψει γονέων και αδελφών, η κληρονομία περνά στην τρίτη Τάξη, δηλαδή στους παππούδες, τις γιαγιάδες και τους απογόνους τους. Και εδώ, ο σύζυγος διατηρεί δικαίωμα στο μισό της περιουσίας, με το υπόλοιπο να κατανέμεται στους συγγενείς αυτής της βαθμίδας.
Οι πιο μακρινοί συγγενείς και ο σύζυγος ως μοναδικός κληρονόμος
Στην τέταρτη Τάξη εντάσσονται οι προπαππούδες και οι προγιαγιάδες. Αν δεν υπάρχει κανείς από τις προηγούμενες Τάξεις, τότε στην πέμπτη Τάξη ο επιζών σύζυγος κληρονομεί το σύνολο της περιουσίας ως μοναδικός εξ αδιαθέτου κληρονόμος. Παράλληλα, ανεξαρτήτως Τάξης, δικαιούται τα έπιπλα, τα σκεύη, τα ρούχα και τα αντικείμενα κοινής ή προσωπικής χρήσης.
Τα ίδια δικαιώματα αναγνωρίζονται και στον επιζώντα σύντροφο με σύμφωνο συμβίωσης, εφόσον αυτό είχε συναφθεί τουλάχιστον τρία χρόνια πριν τον θάνατο και δεν εκκρεμούσε αγωγή διαζυγίου.
Τελικός αποδέκτης: το Δημόσιο
Μόνο όταν δεν υπάρχει απολύτως κανένας συγγενής από τις παραπάνω Τάξεις, η κληρονομία περνά στην έκτη και τελευταία Τάξη, με κληρονόμο το Δημόσιο. Σε αυτή την περίπτωση, το κράτος αποδέχεται την κληρονομιά αποκλειστικά με το ευεργέτημα της απογραφής, ώστε να προστατεύεται από τυχόν χρέη του αποβιώσαντος.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Μήπως έχετε κλήσεις που αγνοείτε; Πώς να τις ελέγξετε online
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
