Νίκος Τσούλιας Πριν μερικές δεκαετίες οι τακτικοί αναγνώστες των βιβλίων και των εφημερίδων, οι ανήσυχοι πολίτες είχαν και ένα άλλο τρίτο πεδίο διαβάσματος: αυτό των περιοδικών. Κάθε πολιτικό και ιδεολογικό ρεύμα, κάθε έντονη κοινωνική δραστηριότητα, ακόμα και μεγάλοι επαγγελματικοί χώροι αποτύπωναν τις σκέψεις τους και τις ιδέες του σε περιοδικά.
Φορτωμένα τα περίπτερα με περιοδικά και με εφημερίδες, που απλώνονταν μέχρι κάτω και δίπλα, αναζητώντας χώρο προβολής για να κλέψουν ματιές αναγνωστών – για να τα αγοράσουν, να τα συνοδεύσουν στο σπιτικό τους, να δικαιώσουν συγγραφείς και εκδότες. Κάθε αναγνώστης είχε τα δικά του αγαπημένα περιοδικάˑ υπήρχαν όμως και περιοδικά γενικού ή ειδικού ενδιαφέροντος, που ήταν πολύ στοχαστικά, πολύ δημιουργικά, που γοήτευαν ευρύ φάσμα μελετητών.
Δύσκολα εύρισκες αναγνώστη εφημερίδων και ακόμα πιο δύσκολα αναγνώστη βιβλίων που να μην αγαπούσε κάποια περιοδικά, περιοδικά που διαβάζονταν με επιμέλεια και έπαιρναν την ξεχωριστή θέση στις βιβλιοθήκες – κάτι που δεν γινόταν με τις εφημερίδες, πλην των αφιερωμάτων τους και των επιλεγμένων αποκομμάτων τους ψαλιδισμένων με κανόνες κοπτικής και συλλογής.
Τα περιοδικά απλώνονταν σ’ όλα τα αναγνωστικά ενδιαφέροντα, αλλά μερικά δημιουργούσαν τους δικούς τους ξεχωριστούς χώρους. Λειτουργούσαν ανάμεσα στις εφημερίδες (του σε σημαντικό βαθμό εφήμερου διαβάσματος) και των βιβλίων (του μάλλον μια και έξω διαβάσματος), συνδέονταν με την επικαιρότητα όπως οι εφημερίδες αλλά είχαν εμβάθυνση σε κρίσιμα ζητήματα – κάτι που δεν μπορούσαν να κάνουν εξ αντικειμένου τα βιβλία και έτσι γεφύρωναν και ολοκλήρωναν σύμπασα την αναγνωστική ανάγκη των ανθρώπων.
Αλλά τα περιοδικά, που έχουν μπει στο σπίτι μας, δεν απειλούνται μόνο από το πέρασμα των καιρών και την παλαιότητά τους. Υπάρχει πρόβλημα χώρου, η εισαγωγή βιβλίων είναι συνεχής και μάλιστα δεν απειλείται από τις τεχνολογικές αλλαγές, γιατί το έντυπο βιβλίο φαίνεται να κερδίζει την ισχύ του και στις ψηφιακές εποχές. Έτσι, κάποια περιοδικά πήραν δρόμο προς άλλους ενδιαφερόμενους ή προς τα παλαιοπωλεία αξιολογώντας και βαστώντας τα πιο επιδραστικά στη ζωή μας.
Κάποια περιοδικά συνεχίζουν και κάποια άλλα μετασχηματίστηκαν σε ψηφιακή μορφή μη αποδεχόμενα – προς το παρόν – το τέλος τους. Άλλωστε, βλέπουν τη γειτονιά των βιβλίων να μην ανησυχούν στην έντυπη μορφή τους, αφού τα ψηφιακά αντίστοιχά τους μικρή απήχηση εξακολουθούν να έχουν.
Τα περιοδικά έχουν ισχυρή επίδραση στους αναγνώστες τους – δεν έχουν το εν πολλοίς ανάλαφρο – ειδησεογραφικό περιεχόμενο των βιβλίων, που αλλάζει διαρκώς υπό την πίεση της επικαιρότητας ούτε και την μονή και όχι πολλαπλή παρέμβαση των βιβλίων. Έχουν μια σταθερή κουλτούρα, που ανανεώνεται στη φρεσκάδα του εκάστοτε νέου περιεχομένου τους.
Ήταν τόσο ισχυρή η παρουσία τους και η ακτινοβολία τους που μετασχημάτισαν εν πολλοίς τη λέξη επίθετο / επίρρημα «περιοδικά» σε λέξη ουσιαστικό. Και για κάποια περιοδικά μπορεί η σκόνη του χρόνου να επικάθεται σωρευτικά, αλλά την ίδια στιγμή παίζουν με την παλαιότητά τους, την κάνουν προτέρημα – έχουν συλλεκτική αξία.
Η πρόκληση δεν σταματά εδώ, στον ακινητοποιημένο χρόνο, που έχει την αξία του ούτε μόνο μας τροφοδοτούν με γλυκά ρεύματα νοσταλγίας. Υπάρχουν «περιοδικά – στολίδια», που διαβάζονται με πάθος, γιατί έχουν κείμενα ισχυρού στοχασμού, γιατί είναι αποθησαυρίσματα μεγάλων συγγραφέων μας, που δεν θα τα βρείτε αλλού.
Στο συνειδητό και μη παιχνίδι μας με τον χρόνο, στην ούτως ή άλλως συνεχή πρόσμιξη του παρόντος και του παρελθόντος, κάποια περιοδικά μας δημιουργούν όμορφα σκιρτήματα είτε της δικής μας παιδικής αθωότητας είτε της δικής τους ξεχωριστής διαχρονικότητας.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Ιδιωτικά σχολεία: Γείτονας, Ιόνιος και Εράσμειος σε επαφές με μεγάλα funds
Έρχονται πρόστιμα μέχρι και 1.000 ευρώ σε χιλιάδες κατόχους οχημάτων
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
