Τα τελευταία χρόνια, οι στατιστικοί δείκτες, που αφορούν την κυκλοφορία των εφημερίδων, βρίσκονται σε συνεχή πτώση. Αναπόφευκτα, οι ιδιοκτήτες των εφημερίδων προκειμένου να εξασφαλίσουν τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεών τους, καταφεύγουν, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τα κυριακάτικα φύλλα, σε διάφορες παροχές.
Η παροχολογία όμως, δεν αποτελεί αποτελεσματική απάντηση στην κρίση των αριθμών, αφού δεν συνδέεται με τους πραγματικούς λόγους που έχουν οδηγήσει σ’ αυτήν την αρνητική πραγματικότητα.
Οι παραδοσιακοί αναγνώστες εφημερίδων που χρόνια ολόκληρα είχαν οικοδομήσει μια βιωματική-συναισθηματική σχέση με τη δική τους εφημερίδα, τώρα πλέον περιορίζονται να διαβάζουν τις εφημερίδες είτε περιστασιακά είτε τις περισσότερες φορές μέσω του διαδικτύου. Στην πραγματικότητα, η οικονομική κρίση έχει συμβάλλει και στην υποβάθμιση της καθημερινότητας του μέσου πολίτη, αλλά και στην στέρηση μορφωτικού αγαθού που συντελεί στην πολύπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητάς του.
Η ανατροπή αυτής της πραγματικότητας μπορεί να προκύψει εφόσον αναζητηθούν διαδικασίες που συνδέονται με τους βασικούς μηχανισμούς παροχής γνώσης, πληροφόρησης και πολιτισμού. Η εφημερίδα στο σχολείο μπορεί να αξιοποιείται από τους εκπαιδευτικούς για την εμβάθυνση και κριτική διερεύνηση γνωστικών αντικειμένων που έχουν σχέση με το περιβάλλον, τα κοινωνικά θέματα, τον πολιτισμό την ιστορία και τη γλώσσα.
Η εμπειρία από τη μαθητική διαδικασία στο σχολείο έχει δείξει ότι το ενδιαφέρον των μαθητών για την προσέγγιση δημοσιογραφικών κειμένων επιτυγχάνεται περισσότερο όταν ο εκπαιδευτικός καταφέρνει να δημιουργεί κίνητρα στους μαθητές, ώστε να συνειδητοποιήσουν ότι τα θέματα μιας εφημερίδας δεν είναι ξένα γι’ αυτούς, αφορούν την ίδια τους τη ζωή και τους προσφέρουν αισθητική απόλαυση.
Κατά συνέπεια ο ρόλος του εκπαιδευτικού είναι καταλυτικός στην ανάπτυξη αναγνωστικών δεξιοτήτων και στην κατανόηση του δημοσιογραφικού λόγου από τους μαθητές και γι’ αυτό οφείλει να τους προετοιμάζει κατάλληλα σε όλα τα επίπεδα (κοινωνικά, πολιτισμικά) ώστε να είναι σε θέση, με βάση τα ενδιαφέροντα τους, να γίνονται κοινωνοί κοινωνικών, ιστορικών και πολιτισμικών θεμάτων.
Σε τελική ανάλυση ο δημοσιογραφικός λόγος και η ανάγνωση εφημερίδων έχουν ως στόχο τη δημιουργία ενός υπεύθυνου και ευαίσθητου πολίτη που συμπίπτει και με τους σκοπούς του δημοκρατικού και ανοιχτού στην κοινωνία σχολείου.
Με βάση όλα τα παραπάνω η εφαρμογή πιλοτικού καινοτόμου προγράμματος κυρίως στην Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού, στην Γ΄ Γυμνασίου και στην Α΄, Β΄ Λυκείου με θέμα: «Εφημερίδα και Σχολείο» θα μπορούσε να αποτελέσει ένα ενδιαφέρον και πρωτότυπο εγχείρημα για να να καλλιεργηθεί η σχέση του μαθητή και αυριανού πολίτη με την εφημερίδα αλλά κυρίως η ενεργοποίηση του και η συμμετοχή του στην κοινωνικοπολιτική ζωή του τόπου.
Ενδεχομένως η εφαρμογή ενός τέτοιου προγράμματος, να προκαλέσει ποικίλες αντιδράσεις σε διάφορους κύκλους, και γι’ αυτό το λόγο επιβάλλεται όχι μόνο η θεωρητική τεκμηρίωσή του αλλά και η συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων (εκπαιδευτικών, δημοσιογράφων, δημοσιολόγων κ.λ.π.). Εδώ οφείλουμε να σταθούμε σε μερικά σημεία, που έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Σήμερα οι νέοι και οι νέες μας ψηφίζουν από τα 17 χρόνια τους, που είναι μαθητές του Λυκείου. Προκύπτει ένα απλό ερώτημα. Πώς θα έχουν κοινωνικοποιηθεί σε αυτό το μείζον ζήτημα, αν δεν εμπλακούν θεσμικά και οργανωμένα σε μια τέτοια λειτουργία;
Οι έγκυρες εφημερίδες – είτε στην έντυπη μορφή τους είτε στην ιντερνετική – παραμένουν η βασική πηγή πληροφόρησης για τα πολιτικά και τα κοινωνικά θέματα της χώρας μας. Μπορούμε λοιπόν να βασιστούμε για την ενημέρωση των μαθητών.
Επιπρόσθετα, υπάρχουν αρκετά σχολεία που εκδίδουν δικές τους Μαθητικές Εφημερίδες - αυτό δηλώνει την πρωτογενή ανάγκη για μια τέτοια πρωτοβουλία – και παράλληλα συμμετέχουν ακόμα σε πανελλήνιους διαγωνισμούς εφημερίδων. Όλοι θεωρούμε ότι το σχολείο πρέπει να ανοίξει στην κοινωνία. Αλλά δεν μπορεί αυτό να γίνει με φοβικά σύνδρομα.
Υπάρχει ένα ανάλογο προηγούμενο, ένας ελλείπων θεσμός από το σχολείο, η σεξουαλική αγωγή. Με ποιο όμως τίμημα; Οι νέοι και οι νέες ενημερώνονται από το ίντερνετ, από αμφίβολες ιστοσελίδες, ακόμα και από πορνογραφικές. Είναι δε λόγω της ελλειπτικής σχετικής σχολικής εκπαίδευσης ευάλωτοι και ευάλωτες σε πολλές μορφές χειραγώγησης.
Είναι αυτό προτιμότερο; Θα ακολουθήσουμε αυτό το σοβαρό έλλειμμα και στην πολιτικοποίηση των νέων;
* Του Κώστα Ανθόπουλου, μέλος του Α’ Συλλόγου Εκπ/ών Α/θμιας Εκπ/σης Θεσσαλονίκης
και του Νίκου Τσούλια
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
