Alfavita Newsroom Τα κινητά και τα tablets έχουν γίνει σχεδόν προέκταση της καθημερινότητας πολλών οικογενειών. Για λόγους πρακτικότητας, κούρασης ή έλλειψης χρόνου, ολοένα και περισσότερα παιδιά έρχονται σε επαφή με τις οθόνες από πολύ μικρή ηλικία. Το ερώτημα, όμως, που απασχολεί πλέον έντονα τους επιστήμονες είναι τι κόστος μπορεί να έχει αυτή η συνήθεια στην ανάπτυξή τους.
Ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι ο χρόνος που αφιερώνεται σε παθητική παρακολούθηση ψηφιακού περιεχομένου συχνά αντικαθιστά την πιο κρίσιμη «τροφή» για τον εγκέφαλο των νηπίων: την ανθρώπινη αλληλεπίδραση. Το παιχνίδι, ο διάλογος, η ανάγνωση και οι αυθόρμητες κουβέντες με τους φροντιστές είναι καθοριστικοί παράγοντες για την ανάπτυξη της γλώσσας.
Ο Ελληνοαμερικανός παιδίατρος Δημήτρης Χρηστάκης, από το Νοσοκομείο Παίδων του Σιάτλ, έχει περιγράψει τον ψηφιακό εθισμό ως μία από τις «σιωπηλές επιδημίες» της εποχής μας. Όπως επισημαίνει, ακόμη και το εκπαιδευτικό περιεχόμενο χάνει την αξία του όταν περιορίζει τον χρόνο της ζωντανής επικοινωνίας ανάμεσα στο παιδί και τον ενήλικα.
Τι δείχνουν τα στοιχεία από τη Βρετανία
Ιδιαίτερο βάρος έχει πρόσφατη μεγάλη μελέτη στο Ηνωμένο Βασίλειο, η οποία οδήγησε και σε κυβερνητικές παρεμβάσεις. Σύμφωνα με τα ευρήματα, σχεδόν όλα τα παιδιά δύο ετών (98%) εκτίθενται καθημερινά σε οθόνες, με μέσο χρόνο που ξεπερνά τις δύο ώρες την ημέρα.
Τα παιδιά με τη μεγαλύτερη χρήση –περίπου πέντε ώρες ημερησίως– εμφάνισαν αισθητά χαμηλότερη γλωσσική επίδοση σε σχέση με εκείνα που περνούσαν λιγότερο από μία ώρα μπροστά σε οθόνες. Η διαφορά αποτυπώθηκε σε ένα απλό τεστ βασικών λέξεων που συνήθως χρησιμοποιούν τα νήπια αυτής της ηλικίας.
Αν και οι επιστήμονες ξεκαθαρίζουν ότι δεν έχει αποδειχθεί άμεση σχέση αιτίου-αποτελέσματος, η συσχέτιση θεωρείται αρκετά ισχυρή ώστε να προκαλεί ανησυχία και να απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση.
Πόσος χρόνος είναι «πολύς»;
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει για παιδιά ηλικίας δύο έως τεσσάρων ετών μέγιστη έκθεση μίας ώρας ημερησίως. Παρ’ όλα αυτά, τα στοιχεία δείχνουν ότι το όριο αυτό ξεπερνιέται συστηματικά, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό νηπίων έρχεται σε επαφή ακόμη και με βιντεοπαιχνίδια.
Παρόμοια συμπεράσματα προκύπτουν και από διεθνείς έρευνες. Μελέτες σε χώρες όπως η Δανία και η Γαλλία συνδέουν τον αυξημένο χρόνο μπροστά σε οθόνες με χαμηλότερες επιδόσεις στη γλωσσική κατανόηση και στη γνωστική ανάπτυξη, αν και παράγοντες όπως το οικογενειακό περιβάλλον και το μορφωτικό επίπεδο των γονέων παίζουν επίσης ρόλο.
Οι πρώτες πολιτικές απαντήσεις
Στη Βρετανία, η κυβέρνηση ετοιμάζεται να εκδώσει επίσημες οδηγίες για τη χρήση οθονών σε παιδιά κάτω των πέντε ετών. Όπως επισημαίνουν αρμόδιοι αξιωματούχοι, το ζητούμενο δεν είναι η πλήρης αποφυγή της τεχνολογίας, αλλά η σωστή και ισορροπημένη ενσωμάτωσή της σε δραστηριότητες που ενισχύουν την ομιλία, το παιχνίδι και το διάβασμα.
Οι οθόνες δεν είναι από μόνες τους «εχθρός», όμως όταν καταλαμβάνουν τον χρόνο που θα έπρεπε να αφιερωθεί στη ζωντανή επικοινωνία, μπορεί να αφήσουν τα παιδιά με λιγότερες λέξεις — και λιγότερα εφόδια — στα πρώτα, κρίσιμα χρόνια της ζωής τους.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τι σημαίνει η λέξη «φανφάρα» και από πού προέρχεται
Εκπαιδευτικοί: Πότε θα πιστωθεί στο λογαριασμό τους η μισθοδοσία
Μειώσεις στη στρατιωτική θητεία: Πόσους μήνες θα υπηρετούν οι φαντάροι με τον νέο νόμο
