Η ιδέα ότι ο χρόνος λειτουργεί ως ασπίδα απέναντι στα μικρόβια πέρασε από γενιά σε γενιά, χωρίς ποτέ να στηρίζεται σε αποδείξεις. Από ιστορικές αφηγήσεις και λαϊκές ιστορίες μέχρι τηλεοπτικές στιγμές που ενίσχυσαν τη νοοτροπία του "δεν πειράζει", ο μύθος ρίζωσε βαθιά στην καθημερινότητα. Όμως η υγιεινή δεν λειτουργεί με χρονόμετρο.
Τι λέει η επιστήμη για το φαγητό που πέφτει κάτω
Ο επιστήμονας τροφίμων Πολ Ντόσον, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Clemson, μελέτησε συστηματικά το ζήτημα για να διαπιστώσει αν υπάρχει πραγματική βάση στον κανόνα. Τα πειράματα που πραγματοποιήθηκαν στο εργαστήριο ήταν αποκαλυπτικά.
Διαφορετικές επιφάνειες, όπως πλακάκια, ξύλο και χαλί, μολύνθηκαν με βακτήρια, ενώ πάνω τους έπεσαν τρόφιμα για διαφορετικά χρονικά διαστήματα, από λίγα δευτερόλεπτα έως ένα λεπτό. Το αποτέλεσμα ήταν ξεκάθαρο: τα βακτήρια μεταφέρθηκαν στο φαγητό σχεδόν αμέσως, ανεξάρτητα από το πόσο γρήγορα το σήκωσε κανείς.
Σύμφωνα με τον Ντόσον, ο καθοριστικός παράγοντας δεν είναι ο χρόνος, αλλά η καθαριότητα της επιφάνειας. Ένα πάτωμα που φαίνεται καθαρό μπορεί να φιλοξενεί πλήθος μικροοργανισμών, οι οποίοι μεταφέρονται στο τρόφιμο με την πρώτη επαφή.
Δεν μολύνονται όλα τα τρόφιμα το ίδιο
Οι έρευνες έδειξαν επίσης ότι η σύσταση του φαγητού παίζει σημαντικό ρόλο. Τα πιο υγρά τρόφιμα συγκρατούν περισσότερα βακτήρια σε σχέση με τα ξηρά. Έτσι, ένα αλλαντικό ή ένα κομμάτι κρέας μολύνεται ευκολότερα από ένα κομμάτι ψωμί. Ακόμη και επιφάνειες όπως το χαλί, που συχνά θεωρούνται λιγότερο επικίνδυνες, μπορούν να μεταδώσουν μικρόβια, έστω και σε μικρότερο βαθμό.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη
Η επικινδυνότητα δεν είναι ίδια για όλους. Παράγοντες όπως το είδος των μικροβίων, η ποσότητά τους, αλλά και η κατάσταση της υγείας του ανθρώπου που θα καταναλώσει το τρόφιμο παίζουν ρόλο. Άτομα με ευαίσθητο ανοσοποιητικό διατρέχουν σαφώς μεγαλύτερο κίνδυνο τροφικής δηλητηρίασης.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως με φρούτα ή λαχανικά με λεία επιφάνεια, το καλό πλύσιμο μπορεί να μειώσει μέρος των βακτηρίων. Ωστόσο, για τρόφιμα όπως το ψωμί ή το μαγειρεμένο κρέας, η απομάκρυνση των μικροοργανισμών είναι πρακτικά αδύνατη.
Ο μύθος καταρρίπτεται
Το συμπέρασμα των επιστημόνων είναι σαφές: είτε μιλάμε για 5 είτε για 50 δευτερόλεπτα, το φαγητό που πέφτει στο πάτωμα εκτίθεται σε μικρόβια από την πρώτη στιγμή. Ο χρόνος δεν το προστατεύει. Και αν προτεραιότητα είναι η ασφάλεια, τότε η πιο σωστή επιλογή παραμένει μία: να μην καταναλωθεί.
Ο "κανόνας των 5 δευτερολέπτων" μπορεί να επιβιώνει ως αστείο, αλλά στην πραγματικότητα ανήκει στη σφαίρα των μύθων, όχι της υγιεινής.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Καφές και ξίδι: Τι κάνουν σε πολλά σπίτια για τις άσχημες μυρωδιές
Πανελλαδικές 2026: Tο πρόγραμμα εξετάσεων και η ημερομηνίες
Αλλάζουν όλα στους μισθούς λόγω ΑΜΚΑ: Ποιες ηλικίες θα δουν αυξήσεις
