Alfavita Newsroom Μια σπάνια αλλά σοβαρή επιπλοκή της ελονοσίας, γνωστή ως πυρετός του μαύρου νερού, καταγράφει ολοένα και περισσότερα κρούσματα στην Ουγκάντα, προκαλώντας ανησυχία στην επιστημονική κοινότητα.
Η ονομασία προέρχεται από την χαρακτηριστική αλλαγή στο χρώμα των ούρων των ασθενών, τα οποία αποκτούν σκούρα απόχρωση λόγω της παρουσίας αίματος. Η πάθηση εμφανίζεται όταν τα ερυθρά αιμοσφαίρια καταστρέφονται μαζικά, απελευθερώνοντας αιμοσφαιρίνη, η οποία φιλτράρεται από τα νεφρά και εκκρίνεται στα ούρα. Οι συνέπειες μπορεί να είναι σοβαρές, καθώς προκαλείται αναιμία, ίκτερος, ενώ συχνά απαιτείται μετάγγιση αίματος.
Αύξηση των περιστατικών και επιστημονικός προβληματισμός
Η καθηγήτρια Kathryn Maitland του Imperial College London, που εργάζεται στην Κένυα, παρατήρησε σημαντική αύξηση των περιστατικών σε παιδιά της ανατολικής Ουγκάντα τα τελευταία χρόνια. Όπως σημειώνει στο περιοδικό Clinical Infectious Diseases, η νόσος θεωρούνταν εξαιρετικά σπάνια μέχρι και πριν από επτά χρόνια.
Οι ερευνητές εξετάζουν τη σύνδεση με τα αντιελονοσιακά φάρμακα με βάση την αρτεμισινίνη, τα οποία χρησιμοποιούνται ευρέως στην περιοχή. Αν και τα φάρμακα έχουν ελεγχθεί και κρίθηκαν ποιοτικά επαρκή, η πιθανή τους σύνδεση με την εκδήλωση της επιπλοκής παραμένει υπό διερεύνηση.
Παλιές αναφορές και νέα ερωτήματα
Στο παρελθόν, η νόσος εμφανιζόταν κυρίως σε Ευρωπαίους που λάμβαναν κινίνη για πρόληψη της ελονοσίας. Η συσχέτιση με τη φαρμακευτική αγωγή φαίνεται να παραμένει, χωρίς όμως να υπάρχει ακόμη οριστική εξήγηση.
Η ερευνητική ομάδα εξέτασε και γενετικούς παράγοντες, όπως τη δρεπανοκυτταρική αναιμία και την ανεπάρκεια του ενζύμου G6PD, χωρίς όμως να διαπιστώσει άμεση σχέση.
Ανησυχητικά συμπτώματα και κοινωνικές επιπτώσεις
Η εμφάνιση μαύρων ή κόκκινων ούρων σε παιδιά προκαλεί φόβο στις κοινότητες. Κατά τη διάρκεια επιδημίας Έμπολα, παρόμοια συμπτώματα είχαν προκαλέσει μαζική απομάκρυνση ασθενών από νοσοκομεία λόγω φόβου.
Τα παιδιά που προσβάλλονται διατρέχουν υψηλό κίνδυνο θανάτου ή επιπλοκών, ενώ πολλές φορές απαιτούνται επαναλαμβανόμενες μεταγγίσεις. Επίσης, παρουσιάζεται υποτροπή της νόσου σε επόμενες λοιμώξεις από ελονοσία.
Συλλογή δεδομένων και νέες μελέτες
Στην περιοχή Μπουμπάκα, με υψηλό αριθμό περιστατικών, διεξάγεται μελέτη σε 400 παιδιά – τα μισά με πυρετό του μαύρου νερού και τα υπόλοιπα με μη επιπλεγμένη ελονοσία. Στόχος είναι η κατανόηση των ανοσολογικών και γενετικών παραγόντων που ενδέχεται να συνδέονται με την ασθένεια.
Η ερευνήτρια Dr Mary Rodgers από την Abbott εξετάζει την πιθανότητα συνδυασμού γενετικής προδιάθεσης με κάποια συν-λοίμωξη, που υπό φυσιολογικές συνθήκες δεν θα προκαλούσε συμπτώματα.
Παρανοήσεις και ενημέρωση των κοινοτήτων
Η ύπαρξη παραδοσιακών αντιλήψεων και δεισιδαιμονιών γύρω από τη νόσο οδηγεί συχνά σε καθυστερημένη ιατρική φροντίδα. Ωστόσο, χάρη στην ενημέρωση από υγειονομικές υπηρεσίες, αυξάνεται η εμπιστοσύνη προς την ιατρική περίθαλψη και παρατηρείται βελτίωση στην αντιμετώπιση των περιστατικών.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Ανατροπές στις αναθέσεις μαθημάτων: Τι αλλάζει για χιλιάδες εκπαιδευτικούς
Οι 20 βασικοί συνεργάτες του Αλέξη Τσίπρα - Τα ονόματα
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
