Alfavita Newsroom Επίγραμμα αρχικά ήταν μια απλή επιγραφή πάνω σ’ ένα τάφο του ονόματος του νεκρού, της γενιάς του ή και του τόπου του. Δύο-τρεις λέξεις χωρίς (ποιητικό) μέτρο και με πληροφοριακά στοιχεία μόνο. Σιγά-σιγά, όσο η συνήθεια της επιτάφιας επιγραφής διαδιδόταν, άρχισε η έντεχνη διατύπωση και ο εμπλουτισμός των στοιχείων με πληροφορίες για την δράση και τις ανδραγαθίες του νεκρού (ή των νεκρών) και η έκφραση του πόνου που ένιωσαν όσοι τον έχασαν.
Το επίγραμμα, αν κι έζησε πολύ περισσότερο από το Έπος και το Δράμα, αν κι έφτασε ως εμάς πιο άρτιο, εκτεταμένο και συστηματοποιημένο από τα άλλα είδη της λυρικής ποίησης, παραμένει ακόμα ένας τόπος άγνωστος στους πολλούς, αν εξαιρέσουμε το «Ὦ ξεῖν´, ἀγγέλλειν Λακεδαιμονίοις… » Η πολύ περιορισμένη σχολική του διδασκαλία και οι μεταφράσεις που κατά καιρούς γίνονται δεν αρκούν για να συνειδητοποιηθεί η αξία του, παρά το ότι ήταν από τις κυριότερες εκφράσεις της ελληνικής ποίησης από τους Αλεξανδρινούς χρόνους μέχρι την εποχή του Ιουστινιανού.
Για το επίγραμμα χρησιμοποιήθηκε το ελεγειακό δίστιχο, δηλ. ένας στίχος σε δακτυλικό (ηρωϊκό) εξάμετρο κι ένας σε δακτυλικό πεντάμετρο. Ο πρώτος, ο στίχος των Ομηρικών επών, μπορούμε γενικά να πούμε ότι ήταν, στα επιτύμβια επιγράμματα, ένα θριαμβικό προανάκρουσμα σχετικά με τις αρετές και τη δόξα του νεκρού. Ο δεύτερος ήταν ο στίχος του θρήνου• με τις τομές που είχε, η φωνή διακοπτόταν έτσι που να δίνεται η εντύπωση του λυγμού.
Με τον καιρό το επίγραμμα ξέφυγε από τα στενά πλαίσια της αποκλειστικά επιτάφιας επιγραφής. Και κατ’ αρχάς, με την πρόφαση του επιταφίου, γράφτηκαν εκατοντάδες επιγράμματα χωρίς καν να προορίζονται για επιτάφιες επιγραφές• γιατί τα 150 πρώτα επιγράμματα του VII βιβλίου της Παλατινής Ανθολογίας για παράδειγμα, δεν χαράχτηκαν βέβαια πάνω στον τάφο του Ορφέα, του Ομήρου, του Αίαντα και των άλλων. Εξ άλλου, το επίγραμμα έπαψε να είναι αποκλειστικά επιτάφιο• έγινε και ερωτικό, αφιερωματικό, σατυρικό, επιδεικτικό.
Ελλήνων προμαχούντες Αθηναίοι Μαραθώνι, χρυσοφόρων Μήδων εστόρεσαν δύναμιν Σιμωνίδης ο Κείος
(Αμυνόμενοι υπέρ των Ελλήνων οι Αθηναίοι στον Μαραθώνα, κατέστρεψαν τη δύναμη των χρυσοντυμένων Περσών)
Επίγραμμα στον Τύμβο που έστησαν οι Αθηναίοι στον Μαραθώνα, μετά από τη νίκη τους εκεί
Ω ξειν, αγγέλλειν Λακεδαιμονίοις ότι τήδε κείμεθα τοις κείνων ρήμασι πειθόμενοι Σιμωνίδης ο Κείος
(Ὦ ξεῖν᾿, ἀγγέλλειν Λακεδαιμονίοις ὅτι τῇδε // κείμεθα τοῖς κείνων ῥήμασι πειθόμενοι.)
(Ω, ξένε διαβάτη που περνάς, ανάγγειλε στους Λακεδαιμόνιους ότι ταφήκαμε εδώ, υπακούοντας στα προστάγματά τους)
Επίγραμμα πάνω στον τάφο των Τριακοσίων που έπεσαν στις Θερμοπύλες
Τω αγνώστω Θεώ.
Η επιγραφή σε βωμό της αρχαίας Αθήνας που έδωσε αφορμή στον Απ. Παύλο να κηρύξει το λόγο του Θεού
Καλώ τους ζωντανούς, πενθώ τους νεκρούς, ξορκίζω την καταιγίδα.
Επιγραφή στις καμπάνες των δυτικών εκκλησιών.
Lasciate ogne speranza voi ch΄ intrate.
(μτφρ: αφήστε κάθε ελπίδα εσείς που μπαίνετε)
Στην είσοδο της κόλασης, από τη "Θεία Κωμωδία" του Δάντη.
ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΔΑΙΜΟΝΑ ΕΑΥΤΟΥ
Φράση -στα Ελληνικά- στον τάφο του Τζιμ Μόρισον τραγουδιστή των Doors.
Δεν ελπίζω τίποτα. Δεν φοβάμαι τίποτα. Είμαι λέφτερος.
Στον τάφο του Νίκου Καζαντζάκη - Νίκος Καζαντζάκης.
Από μια πέτρα, άρμα, αρματηλάτης, άλογα, ζυγός, μαστίγιο, χαλινάρια.
Αρχαίο επίγραμμα (αγνώστου)
Εδώ ο Επίκτητος, γεννημένος σκλάβος, εκ γενετής ανάπηρος, φτωχότερος κι απ΄τους ομηρικούς ζητιάνους, εγώ, ο Επίκτητος, ο αγαπημένος των θεών.
Επίγραμμα αγνώστου, απόδοση Μίνωα Βολανάκη.
Αύριο, είπα, θα κοπάσει ο άνεμος. Αύριο, είπα, θα βρώ σωτήριο λιμάνι. Μα η Νέμεση ξυπνά στη λέξη "αύριο". Αύριο, είπα, Θα--Και πια δεν είπα. Κι η θάλασσα κι ο θάνατος με θα... αρχίζουν.
Αντίφιλος Βυζαντινός, Απόδοση: Μίνως Βολανάκης
Μετράς τα πλούτη σου , κακόμοιρε.Κι ο χρόνος τόκο σου αντιμετρά τα ξέθωρα γεράματα.Κι αφού ούτε ήπιες, ούτε λουλούδι ποτέ τόλμησες στα μαλλιά σου, ούτε τη γύμνια του έρωτα-μόνη απόδειξη του πλούτου σου η διαθήκη.Και μόνη γεύση του πλούτου ένας οβολός. Στο στόμα.
Παλατινή Ανθολογία, Αντιφάνης -Απόδοση: Μίνως Βολανάκης
Ροδώ μου , και σαρκοφάγο καλλιμάρμαρη και τύμβο, προσφέρω ο στοργικός σου σύζυγος, εγώ,και πτωχούς ελέησα ίνα ρύσαι την ψυχήν σου. Και όλα, γλυκειά μου Ροδώ μου, γιατί και στο θάνατο ανυπόμονη μου χάρισες την πιο γλυκειά ελευθερία.
(ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ ΥΠΑΡΧΟΣ, Απόδοση: Μίνως Βολανάκης)
Τα πάντα ένα γέλιο,τα πάντα στάχτη,τα πάντα μηδέν.Ότι υπάρχει απ'το παράλογο γεννήθηκε.
Γλύκων - Απόδοση: Μίνως Βολανάκης
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τι σημαίνει η λέξη «φανφάρα» και από πού προέρχεται
Εκπαιδευτικοί: Πότε θα πιστωθεί στο λογαριασμό τους η μισθοδοσία
Μειώσεις στη στρατιωτική θητεία: Πόσους μήνες θα υπηρετούν οι φαντάροι με τον νέο νόμο
