Ισχυρό κύμα φυγής προς τη σύνταξη καταγράφεται ήδη από τις αρχές του 2026, με τα στοιχεία του πρώτου τριμήνου να επιβεβαιώνουν –και να ενισχύουν– τις αρχικές εκτιμήσεις ότι η φετινή χρονιά οδεύει προς ιστορικό ρεκόρ αιτήσεων αποχώρησης από την εργασία.
Σύμφωνα με τα δεδομένα της «Μηνιαίας Απεικόνισης Απονομών Κυρίων Συντάξεων» του πληροφοριακού συστήματος e-ΕΦΚΑ «Άτλας», από τον Ιανουάριο έως και τον Μάρτιο του 2026 κατατέθηκαν 58.213 νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης. Πρόκειται για τον υψηλότερο αριθμό που έχει καταγραφεί σε αντίστοιχο χρονικό διάστημα από την ίδρυση του ΕΦΚΑ το 2017, όπως επισημαίνει σε ανάλυσή του ο καθηγητής Αλέξης Μητρόπουλος, πρόεδρος της ΕΝΥΠΕΚΚ.
Η φετινή επίδοση δεν αποτελεί μεμονωμένο φαινόμενο, αλλά συνέχεια μιας ανοδικής τάσης που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια. Το πρώτο τρίμηνο του 2026 εμφανίζει αύξηση 10.172 αιτήσεων σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, ενώ αν η πορεία αυτή διατηρηθεί, εκτιμάται ότι οι αιτήσεις στο σύνολο του έτους ενδέχεται να ξεπεράσουν τις 260.000. Ήδη το 2025 είχε κλείσει με 225.803 αιτήσεις, αριθμό-ρεκόρ για τα δεδομένα του ασφαλιστικού συστήματος.
Οι παράγοντες που οδηγούν στην έξοδο
Σύμφωνα με ανάλυση της ΕΝΥΠΕΚΚ, η αυξημένη τάση πρόωρης αποχώρησης από την εργασία συνδέεται με ένα σύνολο παραμέτρων που δημιουργούν αβεβαιότητα στους ασφαλισμένους.
Κεντρικό ρόλο φαίνεται να διαδραματίζει ο φόβος ενδεχόμενης αύξησης των ορίων ηλικίας από το 2027, μέσω της ενεργοποίησης της λεγόμενης «ρήτρας προσδοκίμου», η οποία συνδέει το προσδόκιμο ζωής με τα ηλικιακά όρια συνταξιοδότησης και έχει θεσμοθετηθεί διαχρονικά από διαφορετικά νομοθετικά πλαίσια (νόμοι 3863/2010, 4336/2015 και 4387/2016).
Παρά τις δημόσιες διαβεβαιώσεις της υφυπουργού Εργασίας Άννας Ευθυμίου στα τέλη του 2025 ότι «υπό τις παρούσες συνθήκες δεν υπάρχει καμία περίπτωση αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης το 2027», οι ανησυχίες δεν έχουν καμφθεί. Την ίδια στιγμή, αναλογιστικές εκτιμήσεις αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω ανόδου των ηλικιακών ορίων ακόμη και στα 67,5 έτη.
Δεύτερη αιτία που επιταχύνει τις αποφάσεις αποχώρησης είναι η πιθανότητα αλλαγών στο καθεστώς εξαγοράς πλασματικών ετών, όπως σπουδές, στρατιωτική θητεία και χρόνος ανατροφής τέκνων. Το ισχύον πλαίσιο επιτρέπει την αναγνώριση έως και 5-7 ετών με κόστος που συνδέεται με το 20% του μισθού κατά τον χρόνο αίτησης, πρακτική που αξιοποιείται από την πλειονότητα των ασφαλισμένων.
Στους παράγοντες προστίθενται και οι αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού των συντάξιμων αποδοχών, αλλά και η μετάβαση σε υπολογισμό βάσει ολόκληρου του εργασιακού βίου, αντί των ευνοϊκότερων παλαιότερων συστημάτων που λάμβαναν υπόψη τις καλύτερες αποδοχές συγκεκριμένης περιόδου.
Χαμηλότερες συντάξεις και εργασία μετά τη συνταξιοδότηση
Η γενικότερη εικόνα επιβαρύνεται και από την εκτίμηση ότι οι νέες συντάξεις θα είναι αισθητά χαμηλότερες, λόγω της επίδρασης των μειωμένων μισθών της περιόδου της κρίσης στο συνολικό ασφαλιστικό ιστορικό.
Την ίδια στιγμή, η δυνατότητα απασχόλησης μετά τη συνταξιοδότηση λειτουργεί ως επιπλέον παράγοντας αποφόρτισης της απόφασης αποχώρησης, καθώς εκτιμάται ότι πάνω από 300.000 συνταξιούχοι παραμένουν ενεργοί στην αγορά εργασίας.
Προειδοποιήσεις για το σύστημα
Ο κ. Μητρόπουλος υπογραμμίζει ότι η Ελλάδα ήδη συγκαταλέγεται στις χώρες με τα υψηλότερα όρια συνταξιοδότησης στην Ευρώπη και εκτιμά ότι περαιτέρω αυξήσεις δεν δικαιολογούνται. Παράλληλα, επισημαίνει ότι η μεγάλη συγκέντρωση ηλικιωμένων συνταξιούχων εντείνει τις πιέσεις στο σύστημα, με τα τελευταία στοιχεία να δείχνουν ότι πάνω από το 80% των συνταξιούχων είναι άνω των 65 ετών.
Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΝΥΠΕΚΚ ζητά ξεκάθαρες κυβερνητικές τοποθετήσεις τόσο για το μέλλον της εξαγοράς πλασματικών ετών όσο και για τα όρια ηλικίας μετά το 2027, προειδοποιώντας ότι η συνεχιζόμενη αβεβαιότητα ενισχύει το κύμα πρόωρων συνταξιοδοτήσεων και δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στο ασφαλιστικό σύστημα και την αγορά εργασίας.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
Alfavita Newsroom