Σε απόγνωση βρίσκονται εκατοντάδες οικογένειες στη Θεσσαλονίκη, καθώς περίπου 1.000 μαθητές εξακολουθούν να μην εξυπηρετούνται από οργανωμένα σχολικά δρομολόγια, παρά το γεγονός ότι η σχολική χρονιά έχει ήδη προχωρήσει και το ζήτημα της μεταφοράς τους ήταν γνωστό εδώ και μήνες.
Το πρόβλημα δεν αφορά πλέον μόνο την καθημερινή ταλαιπωρία και την οικονομική επιβάρυνση των οικογενειών, αλλά, όπως καταγγέλλουν γονείς, αγγίζει πλέον και την ασφάλεια των παιδιών, τα οποία αναγκάζονται να χρησιμοποιούν δημόσιες συγκοινωνίες, να περιμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα σε στάσεις ή να διασχίζουν δρόμους ταχείας κυκλοφορίας για να φτάσουν στο σχολείο ή να επιστρέψουν στο σπίτι.
Χαρακτηριστική είναι η καταγγελία από το 5ο Δημοτικό Σχολείο Πυλαίας, σύμφωνα με την οποία μαθητής της ΣΤ΄ Δημοτικού που κατοικεί στους Νέους Επιβάτες τραυματίστηκε προσπαθώντας να διασχίσει τη Γεωργικής Σχολής για να προλάβει το αστικό λεωφορείο. Σύμφωνα με τη γενική γραμματέα του Συλλόγου Γονέων, το παιδί σκόνταψε και χτύπησε στο χέρι, με αποτέλεσμα να χρειαστεί να φορέσει νάρθηκα.
Ένα πρόβλημα γνωστό από την άνοιξη
Η κρίση στις μαθητικές μεταφορές δεν προέκυψε αιφνιδιαστικά.
Ήδη από τον Απρίλιο, ο αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλονίκης Κωνσταντίνος Γιουτίκας είχε προειδοποιήσει τα συναρμόδια υπουργεία ότι χωρίς αναπροσαρμογή του τρόπου αποζημίωσης των λεωφορειούχων υπήρχε σοβαρός κίνδυνος οι σχετικοί διαγωνισμοί να αποβούν άγονοι.
Αυτό τελικά συνέβη, με αποτέλεσμα να χρειαστούν νέες παρεμβάσεις και αυξήσεις στην ελάχιστη αποζημίωση των επαγγελματιών μεταφορέων, προκειμένου να μην τιναχθεί στον αέρα η μεταφορά περίπου 16.500 μαθητών, από τους οποίους περίπου 1.300 είναι μαθητές με αναπηρία.
Λίγο πριν από την έναρξη της σχολικής χρονιάς βρέθηκε προσωρινή λύση και οι λεωφορειούχοι ανέλαβαν μεγάλο μέρος των διαδρομών, ενώ τμήμα των αναγκών καλύπτεται από τα ΚΤΕΛ και έχουν διανεμηθεί περισσότερες από 4.000 δωρεάν κάρτες ΟΑΣΘ.
Ωστόσο, για περίπου 1.000 παιδιά το πρόβλημα παραμένει.
«Κάθε μέρα τρέμει το φυλλοκάρδι μας»
Οι μαρτυρίες των γονέων αποτυπώνουν μια καθημερινότητα έντονης ανασφάλειας.
Στην περίπτωση του ΕΠΑΛ Θέρμης, μαθητές εξυπηρετούνται μόνο από τα υπάρχοντα δρομολόγια του ΟΑΣΘ, τα οποία, σύμφωνα με γονείς, δεν είναι αρκετά πυκνά, με αποτέλεσμα έντονο συνωστισμό και μεγάλες αναμονές στις ανταποκρίσεις.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι ορισμένα παιδιά αναγκάζονται να διασχίζουν δρόμους με μεγάλη κυκλοφορία και υψηλές ταχύτητες οχημάτων.
Όπως χαρακτηριστικά περιγράφει μητέρα μαθητή, κάθε επιστροφή του παιδιού στο σπίτι συνοδεύεται από φόβο μέχρι να βεβαιωθούν οι γονείς ότι έχει φτάσει ασφαλές.
Γονείς εξουθενωμένοι και οικονομικά επιβαρυμένοι
Το πρόβλημα έχει σοβαρές επιπτώσεις και στον οικογενειακό προγραμματισμό.
Πολλοί γονείς αναγκάζονται να αλλάζουν ωράρια εργασίας, να ζητούν άδειες ή να αποχωρούν νωρίτερα για να μεταφέρουν οι ίδιοι τα παιδιά τους, ενώ άλλοι αναγκάζονται να πληρώνουν από την τσέπη τους ιδιωτικά μέσα μεταφοράς.
Σε οικογένειες όπου δεν υπάρχει βοήθεια από παππούδες ή άλλους συγγενείς, η καθημερινή μετακίνηση μετατρέπεται σε ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα.
Στο Ενιαίο Γυμνάσιο Βασιλικών, για παράδειγμα, περισσότερα από δέκα παιδιά από την Αγία Αναστασία και το Γλαρινό εξακολουθούν να μην εξυπηρετούνται με σχολικό λεωφορείο.
Πρότυπα σχολεία με μαθητές από όλο τον νομό
Ιδιαίτερα οξύ είναι το πρόβλημα και για μαθητές του 2ου Προτύπου Γυμνασίου Θεσσαλονίκης και του 1ου Προτύπου Γενικού Λυκείου Θεσσαλονίκης.
Οι μαθητές των συγκεκριμένων σχολείων έχουν εισαχθεί με εξετάσεις και προέρχονται από διαφορετικές περιοχές του νομού, πολλές φορές αρκετά μακριά από τη σχολική μονάδα.
Σύμφωνα με τους γονείς, περίπου 90 μαθητές του Γυμνασίου και 48 του Λυκείου παραμένουν χωρίς εξασφαλισμένη μεταφορά, με οικογένειες από τον Σοχό μέχρι τη Μηχανιώνα και τη Ραιδεστό να αναγκάζονται να αναλαμβάνουν οι ίδιες τα καθημερινά δρομολόγια.
Οι γονείς πραγματοποίησαν παράσταση διαμαρτυρίας στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, επισημαίνοντας ότι το πρόβλημα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως έκτακτη κατάσταση κάθε Σεπτέμβριο.
Αποχές, καταλήψεις και προειδοποίηση για δικαστικές κινήσεις
Η κατάσταση έχει ήδη οδηγήσει σε μαθητικές κινητοποιήσεις.
Σε ορισμένα σχολεία καταγράφηκαν αποχές από τα μαθήματα, ενώ στο Γυμνάσιο και το Λύκειο Επανομής το ζήτημα των μεταφορών έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, με τους γονείς να προειδοποιούν ακόμη και για προσφυγή στη Δικαιοσύνη εάν δεν υπάρξει άμεση λύση.
Μαθητές των δύο σχολείων είχαν προχωρήσει σε αποχή, ενώ το Λύκειο είχε τελέσει και υπό κατάληψη.
Το αίτημα για μόνιμη λύση
Η Ομοσπονδία Γονέων και Κηδεμόνων Κεντρικής Μακεδονίας ζητά πλέον μια διαφορετική, μόνιμη λύση στο πρόβλημα.
Ο πρόεδρός της, Αλέξης Γουσόπουλος, προτείνει τη δημιουργία δημόσιου φορέα μετακίνησης σε επίπεδο Περιφέρειας, ώστε το σύστημα να μην εξαρτάται κάθε χρόνο από διαγωνισμούς, διαθέσιμους ιδιώτες και έκτακτες λύσεις της τελευταίας στιγμής.
Η ίδια λογική, σύμφωνα με την Ομοσπονδία, θα μπορούσε να βοηθήσει και στις σχολικές εκδρομές, όπου επίσης καταγράφονται σοβαρές δυσκολίες εξαιτίας των απαιτούμενων διαδικασιών.
Το αδιέξοδο με τα μεγάλα λεωφορεία
Ένα ακόμη πρακτικό πρόβλημα είναι η έλλειψη διαθέσιμων μεγάλων λεωφορείων άνω των 50 θέσεων.
Σύμφωνα με τις σχετικές πληροφορίες, μεγάλο μέρος του διαθέσιμου στόλου έχει ήδη δεσμευθεί από ιδιωτικά σχολεία ή χρησιμοποιείται για τουριστικές μεταφορές.
Για τον λόγο αυτό, εξετάζεται ως πιθανή λύση η αξιοποίηση μικρότερων λεωφορείων, εφόσον κάτι τέτοιο είναι συμβατό με το ισχύον νομικό πλαίσιο και μπορεί να καλύψει τις απαιτούμενες διαδρομές.
Η ουσία, πάντως, είναι ότι σχεδόν έναν μήνα μετά την έναρξη της σχολικής χρονιάς, περίπου 1.000 μαθητές στη Θεσσαλονίκη εξακολουθούν να βρίσκονται χωρίς ασφαλή και σταθερή σχολική μεταφορά.
Και για τις οικογένειές τους, το ζήτημα έχει πλέον ξεπεράσει τη συζήτηση για την ταλαιπωρία.
Έχει μετατραπεί σε ένα καθημερινό ερώτημα πολύ πιο απλό και πολύ πιο σοβαρό: πώς θα φτάσουν τα παιδιά στο σχολείο και πώς θα επιστρέψουν με ασφάλεια στο σπίτι τους.