Πώς πραγματοποιήθηκε η μελέτη
Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 2.928 ισπανόφωνους συμμετέχοντες από την Αργεντινή, τη Χιλή, την Κολομβία, το Μεξικό και το Περού.
Στο δείγμα συμμετείχαν τόσο υγιείς ενήλικες όσο και άτομα με ήπια γνωστική διαταραχή, νόσο Αλτσχάιμερ και διαφορετικές μορφές μετωποκροταφικής άνοιας.
Για την ανάλυση δεν χρησιμοποιήθηκε ένα μόνο χαρακτηριστικό της φωνής. Οι αλγόριθμοι μηχανικής μάθησης εξέτασαν εκατοντάδες στοιχεία που σχετίζονται τόσο με τον τρόπο ομιλίας όσο και με το περιεχόμενό της.
Μεταξύ άλλων, αξιολογήθηκαν:
ο ρυθμός της ομιλίας και οι παύσεις,
ο τόνος της φωνής,
το συναισθηματικό περιεχόμενο,
το λεξιλόγιο,
η ακρίβεια στη χρήση της γλώσσας,
η ποσότητα του προφορικού λόγου,
ο τρόπος με τον οποίο οργανώνεται η ομιλία.
Στη συνέχεια, το μοντέλο συνδύασε αυτά τα χαρακτηριστικά για να υπολογίσει την εκτιμώμενη ηλικία κάθε συμμετέχοντα και να τη συγκρίνει με την πραγματική του ηλικία.
Τι αποκάλυψαν τα αποτελέσματα
Τα δεδομένα έδειξαν ότι οι άνθρωποι των οποίων η ομιλία έμοιαζε «γηραιότερη» από αυτό που θα αναμενόταν με βάση τη χρονολογική τους ηλικία παρουσίαζαν παράλληλα περισσότερες ενδείξεις επιταχυνόμενης γήρανσης σε διάφορα βιολογικά και κλινικά συστήματα.
Όσο μεγαλύτερη ήταν η απόκλιση της ηλικίας της ομιλίας από την πραγματική ηλικία, τόσο χαμηλότερες ήταν οι επιδόσεις σε αρκετούς τομείς της γνωστικής λειτουργίας. Η σχέση αυτή αφορούσε τη συνολική γνωστική επίδοση, τις εκτελεστικές λειτουργίες, τη δυνατότητα εκτέλεσης καθημερινών δραστηριοτήτων, αλλά και διαφορετικές μορφές μνήμης.
Οι συσχετίσεις δεν περιορίζονταν, μάλιστα, σε δοκιμασίες που απαιτούσαν γλωσσικές δεξιότητες. Η ηλικία της ομιλίας συνδέθηκε επίσης με τις επιδόσεις των συμμετεχόντων σε γνωστικά τεστ που δεν βασίζονταν στη γλώσσα.
Το μοντέλο κατάφερε ακόμη να διαφοροποιήσει τους υγιείς συμμετέχοντες από εκείνους που είχαν άνοια. Οι υγιείς εμφάνιζαν τις μικρότερες αποκλίσεις ανάμεσα στη χρονολογική ηλικία και την ηλικία που «έδειχνε» η ομιλία τους. Αντίθετα, το χάσμα ήταν μεγαλύτερο στους συμμετέχοντες με νόσο Αλτσχάιμερ και σε όσους είχαν διαφορετικές μορφές μετωποκροταφικής άνοιας.
Η ομιλία συνδέεται και με κοινωνικούς παράγοντες
Η μελέτη έδειξε ακόμη ότι η ομιλία μπορεί να αντανακλά όχι μόνο στοιχεία που σχετίζονται με τη σωματική και γνωστική γήρανση, αλλά και το κοινωνικό περιβάλλον στο οποίο έχει ζήσει ένα άτομο.
Τόσο στους υγιείς συμμετέχοντες όσο και σε εκείνους με Αλτσχάιμερ ή άλλες μορφές άνοιας, η πιο «γερασμένη» ομιλία συσχετίστηκε με παράγοντες όπως το μορφωτικό επίπεδο, οι οικονομικές συνθήκες, η επισιτιστική ασφάλεια, η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας και οι εμπειρίες των πρώτων χρόνων της ζωής.
Ένα από τα στοιχεία που κάνουν την προσέγγιση αυτή ενδιαφέρουσα είναι η ευκολία με την οποία μπορεί να καταγραφεί η ομιλία. Σε αντίθεση με αρκετές υφιστάμενες μεθόδους αξιολόγησης της βιολογικής γήρανσης, οι οποίες μπορεί να απαιτούν μαγνητική τομογραφία, αιματολογικές εξετάσεις, μοριακές αναλύσεις ή εξειδικευμένες κλινικές αξιολογήσεις, η συλλογή ενός δείγματος ομιλίας είναι μη επεμβατική και χαμηλού κόστους.
Δεν αποτελεί ακόμη διαγνωστικό εργαλείο
Παρά τα ενδιαφέροντα ευρήματα, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι το «ρολόι ομιλίας» δεν μπορεί ακόμη να χρησιμοποιηθεί ως διαγνωστικό τεστ για την άνοια.
Η συγκεκριμένη μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα που συλλέχθηκαν σε ένα συγκεκριμένο χρονικό σημείο. Επομένως, δεν μπορεί να αποδείξει ότι ένα προφίλ ομιλίας που εμφανίζεται πιο «γερασμένο» προβλέπει ποιοι άνθρωποι θα παρουσιάσουν στο μέλλον γνωστική έκπτωση ή άνοια.
Για να εξεταστεί η πιθανή κλινική αξιοποίηση της μεθόδου, απαιτούνται μεγαλύτερες μελέτες με μακροχρόνια παρακολούθηση των συμμετεχόντων. Παράλληλα, θα χρειαστεί να επιβεβαιωθεί η αποτελεσματικότητά της σε περισσότερες γλώσσες και διαφορετικά πολιτισμικά περιβάλλοντα, καθώς και σε πιο φυσικές συνθήκες καθημερινής ομιλίας.
Τα ευρήματα, επομένως, δείχνουν ότι ο τρόπος με τον οποίο μιλά ένας άνθρωπος μπορεί να περιέχει χρήσιμες πληροφορίες για τη γήρανση και τη γνωστική του κατάσταση, χωρίς όμως η ανάλυση της φωνής να αποτελεί προς το παρόν αυτόνομο διαγνωστικό εργαλείο.
