Στο ίδιο γραφείο καθηγητών μπορεί σήμερα να κάθονται τρεις εκπαιδευτικοί που απέχουν μεταξύ τους τριάντα χρόνια. Διδάσκουν στο ίδιο σχολείο, αλλά δεν μπήκαν στην ίδια αγορά εργασίας ούτε έμαθαν να αντιλαμβάνονται με τον ίδιο τρόπο τη δουλειά.
Τρεις γενιές στο ίδιο γραφείο καθηγητών
Στα σχολεία συνυπάρχουν σήμερα εκπαιδευτικοί της Generation X, των Millennials και της Generation Z. Οι κατηγορίες αυτές είναι συμβατικές και δεν εξηγούν από μόνες τους τη συμπεριφορά των ανθρώπων. Μας βοηθούν όμως να δούμε ότι κάθε γενιά μπήκε στην εργασία μέσα σε διαφορετικές οικονομικές, κοινωνικές και τεχνολογικές συνθήκες.
Η Generation X γνώρισε έναν κόσμο όπου η μόνιμη θέση και η μακροχρόνια παραμονή στο ίδιο επάγγελμα αποτελούσαν ισχυρές προσδοκίες. Για έναν εκπαιδευτικό, ο διορισμός μπορούσε να είναι η αρχή μιας διαδρομής που θα τελείωνε με τη συνταξιοδότηση.
Οι Millennials συνάντησαν έναν διαφορετικό κόσμο: περισσότερα πτυχία και μεταπτυχιακά, αλλά και οικονομική κρίση, ανεργία και εργασιακή ανασφάλεια. Η παλαιότερη υπόσχεση ότι περισσότερες σπουδές οδηγούν σχεδόν αυτόματα σε μεγαλύτερη επαγγελματική ασφάλεια άρχισε να υποχωρεί.
Η Generation Z μπήκε σε μια αγορά όπου η αβεβαιότητα αποτελεί συχνά μέρος της κανονικότητας.
Από τον διορισμό στα προσόντα και στα μόρια
Ένας νέος εκπαιδευτικός μπορεί να διαθέτει πτυχίο, μεταπτυχιακό, ξένες γλώσσες, πιστοποιήσεις και ψηφιακές δεξιότητες και παρ' όλα αυτά να περνά χρόνια ως αναπληρωτής, μετακινούμενος κάθε Σεπτέμβριο και συγκεντρώνοντας μόρια.
Έτσι, στο ίδιο σχολείο συναντώνται τρεις διαφορετικές εργασιακές βιογραφίες.
Ο ένας θυμάται έναν κόσμο όπου περίμενες τον διορισμό. Ο δεύτερος έμαθε ότι πρέπει συνεχώς να προσθέτει προσόντα. Ο τρίτος θεωρεί σχεδόν αυτονόητο ότι η επαγγελματική του διαδρομή μπορεί να περιλαμβάνει μετακινήσεις και αλλαγές.
Παράλληλα άλλαξε και η ίδια η καθημερινότητα της εργασίας. Ο εκπαιδευτικός της Generation X ξεκίνησε με βιβλία, φωτοτυπίες και πίνακα. Ο σημερινός εκπαιδευτικός έχει επιπλέον πλατφόρμες, e-mail, ψηφιακά συστήματα, ηλεκτρονική γραφειοκρατία και πλέον τεχνητή νοημοσύνη.
Η τεχνολογία δεν μείωσε αναγκαστικά τη δουλειά. Συχνά διεύρυνε τον χρόνο μέσα στον οποίο εργαζόμαστε.
«Οι νέοι δεν θέλουν να δουλέψουν» και «οι παλιοί δεν θέλουν να αλλάξουν»
Οι διαφορετικές εμπειρίες δημιουργούν εύκολα παρεξηγήσεις. Ο μεγαλύτερος μπορεί να θεωρεί ότι «οι νέοι δεν θέλουν να δουλέψουν». Ο νεότερος μπορεί να αναρωτιέται γιατί ο μεγαλύτερος θεωρεί φυσιολογικό να δίνει τόσο προσωπικό χρόνο στη δουλειά.
Όμως η συνύπαρξη των τριών γενεών μπορεί να είναι και πλεονέκτημα. Ο μεγαλύτερος εκπαιδευτικός διαθέτει εμπειρική γνώση της τάξης και του σχολείου. Ο νεότερος φέρνει μεγαλύτερη εξοικείωση με νέα εργαλεία και διαφορετικές αντιλήψεις για την οργάνωση της εργασίας. Και η ενδιάμεση γενιά μπορεί συχνά να λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στους δύο κόσμους.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν οι διαφορετικές εργασιακές εμπειρίες μετατρέπονται σε ηθικές κρίσεις: «Οι νέοι δεν θέλουν να δουλέψουν» ή «οι παλιοί δεν θέλουν να αλλάξουν».
Ίσως, λοιπόν, το ερώτημα δεν είναι γιατί οι νεότεροι δεν θέλουν να δουλεύουν όπως οι προηγούμενοι. Είναι γιατί περιμένουμε να έχουν την ίδια σχέση με την εργασία άνθρωποι που μεγάλωσαν και εργάστηκαν σε εντελώς διαφορετικές συνθήκες.
Γιατί από τη Generation X στη Generation Z δεν άλλαξαν μόνο οι εργαζόμενοι. Άλλαξε η ίδια η εργασία. Και σήμερα, στο γραφείο ενός σχολείου, αυτοί οι διαφορετικοί κόσμοι κάθονται δίπλα δίπλα.
