Ο τρόπος με τον οποίο μιλάμε φαίνεται πως μπορεί να αποκαλύψει περισσότερα για την κατάσταση του οργανισμού και του εγκεφάλου μας απ’ όσα γνωρίζαμε μέχρι σήμερα. Ερευνητική ομάδα ανέπτυξε ένα μοντέλο μηχανικής μάθησης, το λεγόμενο «ρολόι ομιλίας» (speech clock), το οποίο αναλύει εκατοντάδες χαρακτηριστικά της φωνής και της γλώσσας και εκτιμά την ηλικία ενός ανθρώπου με βάση την ομιλία του. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Science Advances, βασίστηκε σε δεδομένα 2.928 ισπανόφωνων συμμετεχόντων από την Αργεντινή, τη Χιλή, την Κολομβία, το Μεξικό και το Περού.
Οι ερευνητές δεν επικεντρώθηκαν μόνο στον τόνο της φωνής. Το μοντέλο εξέτασε στοιχεία όπως ο ρυθμός της ομιλίας, οι παύσεις, το ύψος της φωνής, το λεξιλόγιο, η σημασιολογική ακρίβεια, το συναισθηματικό περιεχόμενο και ο τρόπος με τον οποίο οργανώνεται ο προφορικός λόγος. Στη συνέχεια, υπολόγισε τη διαφορά ανάμεσα στη χρονολογική ηλικία ενός ατόμου και στην ηλικία που «δείχνει» η ομιλία του, δημιουργώντας αυτό που οι ερευνητές ονομάζουν speech age gap.
Τι έδειξε η ανάλυση
Οι συμμετέχοντες των οποίων η ομιλία εμφάνιζε μεγαλύτερη ηλικία σε σχέση με τη χρονολογική τους ηλικία παρουσίαζαν παράλληλα συσχετίσεις με δείκτες βιολογικής γήρανσης, γνωστικής λειτουργίας και υγείας του εγκεφάλου. Η μεγαλύτερη «ηλικία ομιλίας» συνδέθηκε επίσης με χαμηλότερες επιδόσεις σε γνωστικές και εκτελεστικές λειτουργίες, στη μνήμη και σε καθημερινές δραστηριότητες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι το μοντέλο μπορούσε να διακρίνει διαφορετικές ομάδες συμμετεχόντων. Οι υγιείς συμμετέχοντες εμφάνιζαν μικρότερη απόκλιση μεταξύ χρονολογικής ηλικίας και ηλικίας ομιλίας, ενώ μεγαλύτερες αποκλίσεις παρατηρήθηκαν σε άτομα με ήπια γνωστική διαταραχή, νόσο Αλτσχάιμερ και διαφορετικές μορφές μετωποκροταφικής άνοιας.
Η φωνή επηρεάζεται και από το κοινωνικό περιβάλλον
Η μελέτη δείχνει ακόμη ότι η ομιλία δεν συνδέεται μόνο με βιολογικούς και γνωστικούς παράγοντες. Οι ερευνητές εντόπισαν συσχετίσεις και με το λεγόμενο κοινωνικό αποτύπωμα της ζωής ενός ανθρώπου, όπως το επίπεδο εκπαίδευσης, οι οικονομικές συνθήκες, η επισιτιστική ανασφάλεια και η πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη.
Ένα από τα πλεονεκτήματα της συγκεκριμένης προσέγγισης είναι ότι μια ηχογράφηση ομιλίας μπορεί να γίνει εύκολα και χωρίς επεμβατικές διαδικασίες. Για τον λόγο αυτό, οι ερευνητές εξετάζουν την πιθανότητα τα «ρολόγια ομιλίας» να αποτελέσουν στο μέλλον ένα οικονομικό και εύκολα προσβάσιμο εργαλείο για την έρευνα γύρω από τη γήρανση και τις γνωστικές διαταραχές.
Ωστόσο, το «speech clock» δεν αποτελεί σήμερα διαγνωστικό τεστ για την άνοια. Η συγκεκριμένη έρευνα είναι διατομεακή, δηλαδή εξετάζει τους συμμετέχοντες σε συγκεκριμένη χρονική στιγμή και δεν μπορεί να αποδείξει ότι η «γηραιότερη» ομιλία προβλέπει ποιος άνθρωπος θα εμφανίσει στο μέλλον γνωστική έκπτωση ή άνοια. Για να αξιοποιηθεί κλινικά, απαιτούνται μεγαλύτερες και μακροχρόνιες μελέτες, καθώς και δοκιμές σε διαφορετικές γλώσσες και πληθυσμούς.
