Η νέα σχολική χρονιά βρίσκεται πλέον προ των πυλών και το ερώτημα γίνεται όλο και πιο συγκεκριμένο: θα ανοίξουν τα σχολεία με επαρκή και έγκαιρη στελέχωση ή θα επαναληφθεί το φαινόμενο των κενών που καλύπτονται σταδιακά μέσα στη σχολική χρονιά;
Στο τραπέζι βρίσκονται οι μόνιμοι διορισμοί, οι περίπου 698 κενές θέσεις που έχουν καταγραφεί, οι τοποθετήσεις και οι μετακινήσεις εκπαιδευτικών, οι επιλογές στελεχών και, κυρίως, ο σχεδιασμός του Υπουργείου για την Α΄ φάση προσλήψεων αναπληρωτών.
Το Υπουργείο έχει γνωστοποιήσει ότι στόχος είναι με την Α΄ φάση να καλυφθεί τουλάχιστον το 80% των κενών που θα προκύψουν από τα αιτήματα των Διευθύνσεων Εκπαίδευσης. Η Α΄ φάση προγραμματίζεται να ολοκληρωθεί έως τις 4 Σεπτεμβρίου, ενώ η δεύτερη φάση τοποθετείται χρονικά προς τα τέλη Σεπτεμβρίου. Η εξαγγελία αυτή είναι σημαντική. Όμως χρειάζεται να εξεταστεί με όρους πραγματικής σχολικής καθημερινότητας.
Το 80% είναι ένας στόχος – όχι πλήρης στελέχωση
Εάν τα 698 κενά αποτελούν την πραγματική βάση πάνω στην οποία θα εφαρμοστεί ο στόχος του 80%, τότε μαθηματικά η κάλυψη αντιστοιχεί σε περίπου 559 θέσεις, αφήνοντας περίπου 139 κενές. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν επιτευχθεί ο στόχος, δεν μιλάμε για πλήρη κάλυψη.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία: ένα σχολείο δεν είναι 80% λειτουργικό επειδή καλύφθηκε το 80% των κενών του εκπαιδευτικού προσωπικού.
Ένα μόνο κενό σε κρίσιμη ειδικότητα μπορεί να σημαίνει ότι ένα τμήμα δεν θα έχει το μάθημά του, ότι θα χρειαστούν συγχωνεύσεις ωρών ή ότι το πρόγραμμα θα πρέπει να αναπροσαρμοστεί. Επομένως, το ζητούμενο δεν είναι μόνο ο συνολικός αριθμός. Είναι πού βρίσκονται τα κενά, σε ποιες ειδικότητες και σε ποια σχολεία.
Το πραγματικό στοίχημα είναι η πρώτη ημέρα
Η ημερομηνία της 4ης Σεπτεμβρίου αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Αν η Α΄ φάση ολοκληρωθεί μέχρι τότε, υπάρχει η δυνατότητα οι αναπληρωτές να αναλάβουν υπηρεσία και να τοποθετηθούν εγκαίρως πριν από την έναρξη των μαθημάτων. Αλλά αυτό προϋποθέτει ότι θα έχει προηγηθεί μια σειρά από διαδικασίες χωρίς καθυστερήσεις:
καταγραφή κενών → κατανομή πιστώσεων → πρόσληψη → ανάληψη υπηρεσίας → τοποθέτηση → παρουσία στο σχολείο.
Οποιαδήποτε καθυστέρηση σε αυτή την αλυσίδα μεταφέρει το πρόβλημα στην έναρξη της σχολικής χρονιάς. Και το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο εάν στο μεταξύ έχουν δημιουργηθεί νέα κενά από διορισμούς, μεταθέσεις, αποσπάσεις, τοποθετήσεις ή επιλογές στελεχών.
Τα 698 κενά δεν πρέπει να αντιμετωπιστούν στατικά
Η εικόνα των κενών δεν είναι στατική. Οι μόνιμοι διορισμοί αλλάζουν την κατανομή του προσωπικού. Οι τοποθετήσεις δημιουργούν νέες ανάγκες. Οι επιλογές διευθυντών μπορούν επίσης να επηρεάσουν τη διαθεσιμότητα εκπαιδευτικών στις σχολικές μονάδες. Οι άδειες που θα προκύψουν από νεοδιόριστους και δεν είναι γνωστές Άρα το Υπουργείο δεν αρκεί να γνωρίζει πόσα κενά υπήρχαν σε μια δεδομένη χρονική στιγμή. Χρειάζεται επικαιροποιημένος χάρτης κενών μέχρι την τελευταία στιγμή πριν από την Α΄ φάση.
Και κυρίως πρέπει να υπάρχει αντιστοίχιση:
κενό → σχολείο → ειδικότητα → περιοχή → διαθέσιμος εκπαιδευτικός.
Μόνο έτσι το «80%» μετατρέπεται από έναν γενικό αριθμητικό στόχο σε πραγματική στελέχωση.
Τι σημαίνει λοιπόν «80%»;
Το 80% είναι ένας σημαντικός στόχος, αλλά δεν πρέπει να γίνει άλλοθι για το υπόλοιπο 20%.
Για αυτές πρέπει να υπάρχει έτοιμο σχέδιο Β΄ φάσης, και όχι να ξεκινήσει ο σχεδιασμός μετά το πρώτο κουδούνι. Παράλληλα, πρέπει να εξεταστεί εάν το 20% αφορά διάσπαρτα και λιγότερο κρίσιμα κενά ή εάν περιλαμβάνει σχολικές μονάδες όπου ακόμη και μία ακάλυπτη θέση δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα λειτουργίας.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πόσοι αναπληρωτές θα προσληφθούν
Η δημόσια συζήτηση εύκολα περιορίζεται στον αριθμό των προσλήψεων. Όμως ο πραγματικός δείκτης επιτυχίας είναι άλλος:
Πόσα σχολεία θα ξεκινήσουν τη χρονιά χωρίς ουσιαστικά κενά εκπαιδευτικών;
Αυτό πρέπει να είναι το πραγματικό κριτήριο. Η πολιτική των μόνιμων διορισμών είναι σημαντική και η πρόβλεψη για κάλυψη του 80% των αναγκών στην Α΄ φάση αναπληρωτών κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Όμως η επάρκεια της στελέχωσης θα αποδειχθεί μόνο όταν οι εκπαιδευτικοί θα βρίσκονται μέσα στις σχολικές αίθουσες.
Η ώρα της τελικής ευθύνης
Η σχολική χρονιά δεν μπορεί να περιμένει. Οι μαθητές δεν μπορούν να περιμένουν τη Β΄ ή την Γ΄ φάση. Οι εκπαιδευτικοί δεν μπορούν να σχεδιάζουν το πρόγραμμά τους με την αβεβαιότητα του ποιος θα τοποθετηθεί και πότε. Οι διευθυντές των σχολείων χρειάζονται από την πρώτη ημέρα σαφή εικόνα του προσωπικού τους. Γι' αυτό η Α΄ φάση πρέπει να είναι πραγματικά μεγάλη, στοχευμένη και έγκαιρη. Το 80% πρέπει να αποτελέσει το ελάχιστο σημείο εκκίνησης και όχι το τελικό ζητούμενο. Και για τα υπόλοιπα κενά πρέπει να υπάρχει ήδη από τώρα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα κάλυψης. Γιατί τελικά η επιτυχία της νέας σχολικής χρονιάς δεν θα μετρηθεί σε ποσοστά, πίνακες και αποφάσεις.
Θα μετρηθεί με ένα απλό ερώτημα:
Την πρώτη ημέρα των μαθημάτων θα έχει κάθε σχολική μονάδα τους εκπαιδευτικούς που χρειάζεται;
Αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα της στελέχωσης του 2026-2027.
