Σοβαρές ενδείξεις για τους κινδύνους που κρύβει η τακτική κατανάλωση εξαιρετικά θερμών ροφημάτων φέρνει στο φως μια εκτενής επιστημονική μελέτη από το Ηνωμένο Βασίλειο. Σύμφωνα με τα ευρήματα των ερευνητών του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, τα οποία δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό International Journal of Cancer, η συνήθεια να καταναλώνει κανείς πολύ καυτά ροφήματα συνδέεται με -σχεδόν- τριπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης πλακώδους καρκινώματος του οισοφάγου (ESCC) σε σύγκριση με την προτίμηση σε χλιαρές θερμοκρασίες.
Η μελέτη βασίστηκε σε ένα τεράστιο δείγμα που ξεπέρασε τους 977.000 συμμετέχοντες, αντλώντας στοιχεία από τις βάσεις δεδομένων Million Women Study και UK Biobank. Οι εθελοντές κατέγραψαν την ημερήσια κατανάλωση ροφημάτων καθώς και την υποκειμενική τους αίσθηση για τη θερμοκρασία τους (κατηγοριοποιώντας τα σε «πολύ ζεστά», «ζεστά», «χλιαρά» ή καθόλου ζεστά).
Παρά το γεγονός ότι η θερμοκρασία δεν μετρήθηκε με θερμόμετρο αλλά βασίστηκε στην προσωπική εκτίμηση των υποκειμένων -στοιχείο που αποτελεί περιορισμό της έρευνας- τα αποτελέσματα ευθυγραμμίζονται με προγενέστερες μελέτες από χώρες όπως η Κίνα και το Ιράν, όπου η συχνότητα του συγκεκριμένου καρκίνου είναι αυξημένη.
Η σχέση συχνότητας, θερμοκρασίας και κινδύνου
Τα ευρήματα της ανάλυσης έδειξαν μια ξεκάθαρη, σταδιακή συσχέτιση ανάμεσα στη θερμοκρασία, την ποσότητα και τον κίνδυνο νοσηρότητας:
- Αυξημένος κίνδυνος κατά 69% καταγράφηκε σε όσους προτιμούσαν γενικά «ζεστά» ροφήματα έναντι όσων τα κατανάλωναν χλιαρά.
- Τριπλασιασμός του κινδύνου παρατηρήθηκε στην κατηγορία όσων δήλωσαν ότι έπιναν «πολύ ζεστά» ροφήματα.
- Αύξηση κινδύνου κατά 71% εμφανίστηκε σε άτομα που κατανάλωναν τουλάχιστον έξι ζεστά φλιτζάνια την ημέρα, σε σύγκριση με όσους έπιναν μικρότερες ποσότητες.
Αξίζει να σημειωθεί ότι δε διαπιστώθηκε καμία συσχέτιση μεταξύ της θερμοκρασίας των ροφημάτων και του αδενοκαρκινώματος, του έτερου βασικού τύπου καρκίνου του οισοφάγου.
Ο βιολογικός μηχανισμός και τα όρια του Διεθνούς Οργανισμού
Ο πιθανότερος μηχανισμός πίσω από αυτή τη συσχέτιση είναι ο επαναλαμβανόμενος θερμικός τραυματισμός του ιστού. Η χρόνια έκθεση του βλεννογόνου σε υψηλές θερμοκρασίες προκαλεί μικροβλάβες και φλεγμονή, οι οποίες με την πάροδο των ετών ενδέχεται να ευνοήσουν την καρκινογένεση.
Ήδη, ο Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) έχει ταξινομήσει τα ροφήματα που καταναλώνονται σε θερμοκρασίες άνω των 65°C ως «πιθανώς καρκινογόνα» για τον άνθρωπο. Σύμφωνα με τους ερευνητές, εάν αποδειχθεί αιτιώδης η σχέση, η μετάβαση σε χαμηλότερες θερμοκρασίες θα μπορούσε να αποτρέψει έως και το 14% των νέων περιστατικών πλακώδους καρκινώματος στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Όλα όσα συνιστούν οι ειδικοί
Παρά τα εντυπωσιακά ποσοστά σχετικού κινδύνου, οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι ο απόλυτος κίνδυνος παραμένει ιδιαίτερα χαμηλός, καθώς ο καρκίνος του οισοφάγου είναι σχετικά σπάνιος. Συνεπώς, τα ευρήματα δεν αποτελούν λόγο πανικού για όσους απολαμβάνουν ένα ζεστό ρόφημα.
Επιπλέον, οι πλέον καθοριστικοί και αποδεδειγμένοι παράγοντες κινδύνου για τη συγκεκριμένη νόσο παραμένουν σταθερά:
- Το κάπνισμα
- Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
Η πρακτική συμβουλή των ειδικών είναι απλή και προληπτική: αρκεί να αφήνετε τον καφέ ή το τσάι να κρυώσει για λίγα λεπτά, ώστε να καταναλώνεται με ασφάλεια χωρίς να προκαλεί αίσθημα καύσου στο στόμα και τον λαιμό.
