Το διεθνές περιβάλλον αλλάζει. Το “Ποτέ πια πόλεμος” ξεθώριασε. Σκληροί παρατεταμένοι πόλεμοι στην Ευρώπη και στη Μέση Ανατολή. Οι ΗΠΑ σε νέα ιμπεριαλιστική επιθετικότητα.
Η χώρα μας βιώνει ακόμα την κρίση. Οι ανισότητες επιδεινώνονται. Η μεγαλύτερη αναδιανομή του εθνικού πλούτου υπέρ του κεφαλαίου στη διάρκεια της μεταπολίτευσης γίνεται σήμερα από την κυβέρνηση της Ν.Δ.
Το κοινωνικό κράτος, η υγεία, η παιδεία, η ασφάλιση υπονομεύονται και αποδομούνται. Η δημοκρατία μας μετασχηματίζεται - από θεσμική γίνεται μόνο εκλογική. Κοινωνία και εργαζόμενοι δοκιμάζονται.
Η δημόσια παιδεία συρρικνώνεται. Δίνονται νέα προνόμια στην ιδιωτική, στην εμπορευματοποιημένη εκπαίδευση. Το σχολείο χάνει όλο και πιο πολύ τον παιδαγωγικό, κοινωνικό και μορφωτικό ρόλο του. Οι εκπαιδευτικοί υποβαθμίζονται. Υπαλληλοποιούνται. Οι πολιτικές του Υπουργείου Παιδείας επιχειρούν τη χειραγώγησή τους, την απαξίωσή τους.
Να αγωνιστούμε πιο συλλογικά.
Οι έντονοι κοινωνικοί, πολιτιστικοί μετασχηματισμοί και τεχνολογικοί μετασχηματισμοί (τεχνητή νοημοσύνη, βιοτεχνολογία κλπ) απαιτούν νέες αναγνώσεις.
Οι βίαιες γεωστρατηγικές ανακατατάξεις και οι πολεμικές εξάρσεις, η ισχυροποίηση των δυνάμεων του κεφαλαίου, η άνοδος ανορθολογικών, σκοταδιστικών και ρατσιστικών ρευμάτων αντιμάχονται την κοινωνική πρόοδο.
Οφείλουμε να δυναμώσουμε τον αγώνα μας κατά αυτών των στοιχείων. Απαιτούνται νέες αναλύσεις και προσεγγίσεις για τον ρόλο του σχολείου, που θα επικαιροποιούν και θα ενισχύουν τις αξίες της δημοκρατικής και ανθρωπιστικής παιδείας.
Η παιδαγωγική αυτονομία και ελευθερία των εκπαιδευτικών δεν είναι κυρίως επαγγελματικό δικαίωμα αλλά πρώτιστη κοινωνική ευθύνη! Χωρίς αυτά δεν μπορεί να υπάρξει εκπαίδευση και διαπαιδαγώγηση, μόρφωση και παιδεία!!
Το “Παιδαγωγικό μας Πιστεύω” προάγει την ελευθερία της σκέψης. Απαντάει στο μείζον πολιτικό ζήτημα: τι κοινωνία και τι άνθρωπο θέλουμε. ...
Το εκπαιδευτικό κίνημά μας έχει ιστορικές ευθύνες:
- Να ενισχύσει τη συλλογικότητά του με ουσιαστικές συνθέσεις σε όλα τα ζητήματα, παλιά και νέα, πέραν των παραταξιακών μας μονολόγων μιας καθαρότητας, που δεν προσφέρει τίποτα.
- Να εμβαθύνει τον λόγο του στις νέες προκλήσεις που διαμορφώνουν νέες συνθήκες στην κοινωνία.
- Να ουσιαστικοποιήσει την παρέμβασή του στην παιδαγωγική αποστολή, στον πολιτισμό, στην καθημερινή ζωή του σχολείου και των εκπαιδευτικών.
- Να προβάλλει την ανάγκη για μετασχηματισμό της σημερινής Οικονομίας της Πληροφορίας σε Κοινωνία της Γνώσης.
- Να αναδείξει στην κοινωνία και στην εκπαίδευση τις αξίες της ειρήνης και της αλληλεγγύης, της δικαιοσύνης και της ελευθερίας, του αλληλοσεβασμού και της αξιοπρέπειας κάθε ανθρώπου, της αγωνιστικής στάσης της ζωής!
Παρά τις πολλαπλές δυσκολίες, είμαστε αισιόδοξοι, γιατί η διδασκαλία είναι μια πράξη αισιοδοξίας για ένα φωτεινό μέλλον. “Διότι εκπαιδεύω σημαίνει πιστεύω στη δυνατότητα τελείωσης του ανθρώπου, στην εκ φύσεως ικανότητα για μάθηση και στην έφεση για γνώση που την τροφοδοτεί, στο γεγονός ότι υπάρχουν πράγματα (σύμβολα, τεχνικές, αξίες, μνήμες, γεγονότα ….) που μπορούμε και αξίζουμε να γνωρίσουμε, ότι εμείς οι άνθρωποι μπορούμε να βελτιώνουμε ο ένας τον άλλον μέσω της γνώσης” (F. Savater, Η αξία του εκπαιδεύειν).
Μπορούμε: Να δημιουργούμε τους δικούς μας καιρούς, της γνώσης και της παιδείας. Να ανοίγουμε ορίζοντες για ειρήνη, για δίκαιη κοινωνία, για τη δημόσια παιδεία, για τον εκπαιδευτικό.
Οι δρόμοι της παιδείας είναι δρόμοι του αγώνα και της ομορφιάς της ζωής.
...
Επίτιμος Γραμματέας της Προοδευτικής Ενότητας Καθηγητών
