Λεωνίδας Βουρλιώτης Σε μια περίοδο όπου η εκπαίδευση καλείται να απαντήσει σε πρωτόγνωρες προκλήσεις, η Ελλάδα επιχείρησε να στείλει ένα σαφές μήνυμα αλλαγής από το διεθνές βήμα της Υπουργικής Συνόδου του ΟΟΣΑ στην Κωνσταντινούπολη.
Η παρουσία της υπουργού Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη δεν περιορίστηκε σε μια αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης. Αντίθετα, εστίασε σε ένα συνολικό σχέδιο μετασχηματισμού του εκπαιδευτικού συστήματος, επιχειρώντας να τοποθετήσει την ελληνική εκπαίδευση μέσα στο νέο, απαιτητικό διεθνές περιβάλλον.
Οι λέξεις-κλειδιά της νέας προσέγγισης είναι τρεις: δημογραφία, τεχνολογία, βιωσιμότητα.
Η δημογραφική συρρίκνωση, που ήδη αποτυπώνεται στη μείωση του μαθητικού πληθυσμού, δημιουργεί νέες συνθήκες: λιγότερα παιδιά, αλλά μεγαλύτερη ανάγκη για ποιοτική εκπαίδευση και ίσες ευκαιρίες.
Την ίδια στιγμή, η τεχνολογική επιτάχυνση μεταβάλλει ριζικά το περιεχόμενο της γνώσης. Δεξιότητες που πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν εξειδικευμένες, σήμερα αποτελούν βασικές προϋποθέσεις συμμετοχής στην κοινωνία και την αγορά εργασίας.
Και πάνω σε όλα αυτά, η πράσινη μετάβαση εισάγει μια νέα διάσταση: την ανάγκη για εκπαίδευση που δεν περιορίζεται στη γνώση, αλλά διαμορφώνει στάσεις και συνείδηση.
Από τη γνώση… στις δεξιότητες
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται η μετατόπιση από τη στείρα μετάδοση γνώσεων στην ανάπτυξη δεξιοτήτων.
Δεν αρκεί πλέον τι γνωρίζει ένας μαθητής. Σημασία έχει τι μπορεί να κάνει με αυτή τη γνώση.
Η κριτική σκέψη, η συνεργασία, η προσαρμοστικότητα, η ψηφιακή επάρκεια, αλλά και η περιβαλλοντική συνείδηση, προβάλλονται ως βασικοί άξονες του νέου σχολείου.
Πρόκειται για μια μετατόπιση που, αν και ακούγεται αυτονόητη, στην πράξη απαιτεί βαθιές αλλαγές: στα αναλυτικά προγράμματα, στις μεθόδους διδασκαλίας, ακόμη και στον τρόπο αξιολόγησης.
Το στοίχημα της εφαρμογής
Η παρουσίαση ενός σχεδίου σε διεθνές επίπεδο είναι ένα πρώτο βήμα. Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, βρίσκεται αλλού: πώς θα εφαρμοστεί στην πράξη;
Η ελληνική εκπαίδευση έχει μακρά εμπειρία από εξαγγελίες μεταρρυθμίσεων που δυσκολεύτηκαν να υλοποιηθούν. Το πρόβλημα δεν ήταν η έλλειψη ιδεών, αλλά η απόσταση ανάμεσα στον σχεδιασμό και την καθημερινότητα του σχολείου.
Οι εκπαιδευτικοί καλούνται να εφαρμόσουν νέες πρακτικές μέσα σε ένα περιβάλλον που συχνά παραμένει πιεστικό: μεγάλα τμήματα, διοικητικές υποχρεώσεις, ελλείψεις υποδομών.
Έτσι, κάθε μεταρρύθμιση κρίνεται τελικά μέσα στην τάξη – εκεί όπου η θεωρία συναντά την πραγματικότητα.
Ο ρόλος του εκπαιδευτικού
Σε αυτό το νέο πλαίσιο, ο ρόλος του εκπαιδευτικού αναβαθμίζεται, αλλά και γίνεται πιο απαιτητικός.
Από φορέας γνώσης μετατρέπεται σε καθοδηγητή, σε συντονιστή, σε «μεταφραστή» μιας σύνθετης πραγματικότητας για τους μαθητές.
Αυτό, όμως, προϋποθέτει στήριξη: επιμόρφωση, χρόνο, εμπιστοσύνη.
Χωρίς αυτά, ακόμη και το πιο φιλόδοξο σχέδιο κινδυνεύει να μείνει στα χαρτιά.
ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ
Σοφία Ζαχαράκη στη Σύνοδο του ΟΟΣΑ: Εκπαίδευση σε τροχιά ριζικού μετασχηματισμού-Το ελληνικό σχέδιο για τις δεξιότητες του αύριο
Τη στρατηγική της Ελλάδας για τον συνολικό μετασχηματισμό της εκπαίδευσης και των δεξιοτήτων παρουσίασε η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, στην Υπουργική Σύνοδο του ΟΟΣΑ για τις Δεξιότητες (OECD Skills Summit 2026), που πραγματοποιήθηκε στην Κωνσταντινούπολη, στις 27-28 Απριλίου 2026, με κεντρικό θέμα "Unlocking Talent Across Generations".
Η Υπουργός τόνισε ότι οι δημογραφικές εξελίξεις, η τεχνολογική πρόοδος και η πράσινη μετάβαση, μετασχηματίζουν ριζικά τόσο τις δεξιότητες που απαιτούνται όσο και τον τρόπο με τον οποίο μαθαίνουμε και εργαζόμαστε, υπογραμμίζοντας ότι «η εκπαίδευση δεν πλέον μια φάση της ζωής, αλλά μια διαρκή διαδρομή μάθησης και προσαρμογής».
Αναφερόμενη στις προκλήσεις, σημείωσε ότι τα αποτελέσματα διεθνών αξιολογήσεων αναδεικνύουν την ανάγκη ενίσχυσης βασικών δεξιοτήτων, όπως η κατανόηση κειμένου, τα μαθηματικά και η ψηφιακή επάρκεια, ενώ επεσήμανε και το υψηλό ποσοστό νέων εκτός εκπαίδευσης, κατάρτισης ή απασχόλησης.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα προχωρά σε μια συνεκτική και τεκμηριωμένη μεταρρυθμιστική ατζέντα, σε στενή συνεργασία με τον ΟΟΣΑ και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Κεντρικό σημείο αποτελεί η υλοποίηση της πρόσφατης μελέτης «Improving Learning Outcomes in Greece» και η παράλληλη διεξαγωγή ενός δομημένου Εθνικού Διαλόγου για το μέλλον του Λυκείου.
Στον πυρήνα της μεταρρύθμισης βρίσκεται η εισαγωγή του Εθνικού Απολυτηρίου, που στοχεύει στον εκσυγχρονισμό των προγραμμάτων σπουδών και της αξιολόγησης, την ενίσχυση της συνοχής μεταξύ των εκπαιδευτικών διαδρομών και τη σύνδεσης με την τριτοβάθμια εκπαίδευση, την αγορά εργασίας και τη διά βίου μάθηση.
Η Υπουργός τόνισε ότι, τα νέα προγράμματα σπουδών βρίσκονται στο επίκεντρο της προσπάθειας καθώς ευθυγραμμίζονται με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ. Δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και της ενεργού πολιτειότητας, ενώ παράλληλα ενσωματώνονται εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Το περιεχόμενο των νέων προγραμμάτων σπουδών γίνεται ανοικτό, διαδραστικό ψηφιακό και εισάγεται το πολλαπλό βιβλίο που ενισχύει την ευελιξία των εκπαιδευτικών.
Παράλληλα, με τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων, τα οποία είναι ενταγμένα στο ωρολόγιο πρόγραμμα Νηπιαγωγείου, Δημοτικού και Γυμνασίου και αποτελούν μία καινοτόμο, δυναμική, διδακτική, εκπαιδευτική δράση, καλλιεργούνται δεξιότητες κοινωνικές, ψηφιακές και τεχνολογικές .
Στον τομέα της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, η Υπουργός παρουσίασε το νέο Στρατηγικό Σχέδιο για την Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση και τη Διά Βίου Μάθηση 2025–2027, με στόχο την αναβάθμιση των ειδικοτήτων και των προγραμμάτων σπουδών, ώστε να ανταποκρίνονται στις ανάγκες της αγοράς εργασίας και να ενσωματώνουν ψηφιακές, πράσινες και οριζόντιες δεξιότητες.
Όπως σημείωσε, η δημόσια επαγγελματική εκπαίδευση στην Ελλάδα παρέχεται δωρεάν, ενώ ενισχύονται σημαντικά οι θεσμοί της μαθητείας και της πρακτικής άσκησης. Για το ακαδημαϊκό έτος 2025–2026, περίπου το 70% των θέσεων μαθητείας καλύπτεται από τον ιδιωτικό τομέα.
Παράλληλα, αναπτύσσονται καινοτόμες δομές, όπως τα Πρότυπα ΕΠΑΛ, οι Σχολές Ανώτερης Επαγγελματικής Εκπάιδευσης και οι νέες Ακαδημίες Επαγγελματικής Κατάρτισης, σε συνεργασία με επιχειρήσεις που δεσμεύονται να απορροφήσουν τουλάχιστον το 40% των αποφοίτων. Ήδη λειτουργεί η πρώτη Φαρμακευτική Ακαδημία, ως παράδειγμα σύνδεσης της εκπαίδευσης με την παραγωγική και αναπτυξιακή πορεία της χώρας.
Η Ελλάδα αξιοποιεί επίσης ευρωπαϊκά εργαλεία, όπως το πρόγραμμα STEP (Strategic Technologies for Europe Platform), για την ανάπτυξη δεξιοτήτων σε τομείς αιχμής, όπως οι ψηφιακές τεχνολογίες, η καθαρή ενέργεια και η βιοτεχνολογία.
Καθοριστικός παράγοντας για την επιτυχία κάθε μεταρρύθμισης είναι ο εκπαιδευτικός. Όπως τόνισε η Υπουργός, «καμία αλλαγή δεν μπορεί να πετύχει χωρίς την ενδυνάμωση των εκπαιδευτικών μας που είναι οι φορείς της αλλαγής». Στο πλαίσιο αυτό, υλοποιείται ένα εκτεταμένο εθνικό πρόγραμμα επιμόρφωσης που καλύπτει χιλιάδες εκπαιδευτικούς, με έμφαση στη σύγχρονη παιδαγωγική και την υπεύθυνη αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης μέσα στην τάξη.
Παράλληλα, η χώρα επενδύει στρατηγικά στις υποδομές και στον ψηφιακό εξοπλισμό, ενώ έχουν διατεθεί διαδραστικοί πίνακες και περισσότερα από 177.000 σετ STEM και ρομποτικής στα σχολεία μας. Προχωρά, επίσης, η πιλοτική εφαρμογή εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, όπως το ChatGPT Edu, ήδη σε 20 Λύκεια.
Ξεχωριστή θέση στη στρατηγική κατέχει το Ψηφιακό Φροντιστήριο, μια εθνική πλατφόρμα που προσφέρει δωρεάν σύγχρονη και ασύγχρονη διδασκαλία σε μαθητές και μαθήτριες σε όλη τη χώρα, ενισχύοντας την ισότητα στην πρόσβαση στη γνώση. Εξίσου σημαντική είναι η αναβάθμιση του δωρεάν επαγγελματικού προσανατολισμού στο πλαίσιο του δημόσιου σχολείου. Με ρύθμιση που πέρασε πρόσφατα στη Βουλή επεκτάθηκε και στην Γ΄ Γυμνασίου εκτός από τις Λυκειακές τάξεις. Με ψηφιακό σύστημα καθοδήγησης, δομημένη διαδικασία με τεστ και εξατομικευμένη υποστήριξη, στοχεύουμε στη διερεύνηση δεξιοτήτων, ενδιαφερόντων και κλίσεων, ώστε οι μαθητές να μπορούν να διαχειρίζονται καλύτερα τις εκπαιδευτικές αλλά και τις μελλοντικές επαγγελματικές επιλογές τους.
Κλείνοντας, η Υπουργός υπογράμμισε ότι οι δημογραφικές προκλήσεις απαιτούν πολιτικές που συνδυάζουν αποδοτικότητα και ισότητα, επισημαίνοντας: «Στόχος μας είναι ένα εκπαιδευτικό σύστημα συνεκτικό, ευέλικτο και ανθεκτικό, που εξασφαλίζει ποιοτική εκπαίδευση για όλους και δημιουργεί πραγματικές ευκαιρίες για κάθε νέο άνθρωπο, όπου και αν βρίσκεται στην Ελλάδα».
Στο περιθώριο της Συνόδου, η Υπουργός πραγματοποίησε διμερή συνάντηση με τον Υπουργό Παιδείας, Έρευνας, Ανάπτυξης και Νεολαίας της Σλοβακικής Δημοκρατίας, κ. Tomáš Drucker, με θέμα την ανταλλαγή καλών εκπαιδευτικών πολιτικών στον τομέα των δεξιοτήτων. Επίσης συναντήθηκε με το Διευθυντή Εκπαίδευσης και Δεξιοτήτων του ΟΟΣΑ, κ. Andreas Schleicher, συζητώντας τις δυνατότητες βέλτιστης αξιοποίησης των ευρημάτων της «Ανασκόπησης της Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Βελτίωση των Μαθησιακών Αποτελεσμάτων στην Ελλάδα».
Συνάντηση με τον Οικουμενικό Πατριάρχη – Ενημέρωση για το νέο θεσμό των κληρικών της ομογένειας
Η Υπουργός, Σοφία Ζαχαράκη, κατά την επίσκεψή της επισκέφτηκε το Φανάρι όπου έγινε δεκτή από τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο τον οποίο ενημέρωσε για την πρωτοβουλία της Κυβέρνησης να θεσμοθετήσει άμεσα το θεσμό των κληρικών της ομογένειας, με στόχο την διαρκή στήριξη των πρεσβυγενών Πατριαρχείων και της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης Όρους Σινά.
Όπως δήλωσε, η Σοφία Ζαχαράκη, «συζητήσαμε για μια πολύ σημαντική πρωτοβουλία της Ελληνικής Κυβέρνησης, τη θεσμοθέτηση των κληρικών της ομογένειας, έναν θεσμό που έρχεται να στηρίξει τα πρεσβυγενή Πατριαρχεία και τη Μονή Σινά».
Όπως υπογράμμισε η υπουργός, δημιουργείται ένα ευρύτερο πλαίσιο ενίσχυσης των Πατριαρχείων, με αιχμή τον νέο νόμο που αναμένεται τον επόμενο μήνα και σημείωσε ότι «θα ακολουθήσει ενημέρωση και των Πατριαρχείων Αλεξανδρείας, Αντιοχείας και Ιεροσολύμων γι’ αυτή τη νέα πρωτοβουλία, του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη».
«Τα επόμενα βήματα είναι η ανάρτηση του νομοσχεδίου σε διαβούλευση και η ψήφισή του μέσα στον Ιούνιο, με τη στήριξη, περισσότερα του ενός κομμάτων σε αυτή την τόσο σημαντική πρωτοβουλία», όπως επεσήμανε.
Η Υπουργός, επανέλαβε το σεβασμό της προς την οικουμενική διακονία και προσφορά της Πρωτοθρόνου Εκκλησίας της Ορθοδοξίας, τονίζοντας ότι η Ελληνική Πολιτεία διαχρονικά συμπαραστέκεται στο πολυδιάστατο έργο του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Από την πλευρά του ο Παναγιώτατος ευχαρίστησε την Υπουργό για το αμείωτο ενδιαφέρον της Ελληνικής Κυβερνήσεως και προσωπικώς της ιδίας για τα ζητήματα της αρμοδιότητός της που απασχολούν την Μητέρα Εκκλησία, αλλά και την Ομογένεια της Πόλεως, της Ίμβρου και της Τενέδου.
Ελληνόγλωσση εκπαίδευση
Στην ενίσχυση της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης στο εξωτερικό, με έμφαση στη στήριξη που παρέχεται στην ομογένεια στην Κωνσταντινούπολη αναφέρθηκε η Σοφία Ζαχαράκη σε δηλώσεις της μετά τη συνάντησή της με την Αναπληρώτρια Συντονίστρια Εκπαίδευσης, Δήμητρα Βουρδόγλου.
Η Σοφία Ζαχαράκη είχε την ευκαιρία να ενημερώσει διά ζώσης τη Συντονίστρια Εκπαίδευσης, για τη σημαντική απόφαση της Κυβέρνησης να επεκτείνει και στο 5ο έτος υπηρεσίας το ειδικό επιμίσθιο στους εκπαιδευτικούς του εξωτερικού. Παράλληλα η Υπουργός επανέλαβε τη δέσμευση της για έγκαιρη ανακοίνωση των αποσπάσεων, ήδη από το σχολικό έτος 2026-2027, αλλά και για την αποστολή των σχολικών βιβλίων στα σχολεία του εξωτερικού.
«Κάθε χρόνο το Υπουργείο στέλνει χιλιάδες αντίτυπα βιβλίων σε όλον τον κόσμο όσο το δυνατό πιο άμεσα και αφού έχουμε επιλύσει το ζήτημα της έγκαιρης τοποθέτησης των εκπαιδευτικών μας, του πιο σημαντικού κεφαλαίου» δήλωσε η Υπουργός και τόνισε ότι, περισσότεροι από 750 εκπαιδευτικοί αποσπώνται ετησίως, με στόχο τη στήριξη της ελληνικής παιδείας στη διασπορά.
Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία του καλύτερου συντονισμού και της επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών που πρόκειται να υπηρετήσουν στο εξωτερικό.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Αποκάλυψη alfavita.gr: Τροχαίο σοκ με ΚΤΕΛ γεμάτο φοιτητές - «Αποκοιμήθηκε ο οδηγός»
Αλλαγές κορυφής στην εκπαίδευση της Αττικής: Χηρεύουν 3 θέσεις "κλειδιά"
