Κύριε Κωτόπουλε, το Π.Μ.Σ. «Δημιουργική Γραφή» ανοίγει φέτος ξανά τις πύλες του, προσφέροντας 240 θέσεις. Τι είναι αυτό που το καθιστά, μετά από τόσα χρόνια, σημείο αναφοράς στον ακαδημαϊκό χάρτη της Ελλάδας;
Το ΠΜΣ Δημιουργικής Γραφής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, που λειτουργεί συνεχώς από το ακαδημαϊκό έτος 2008-2009, έχει εδραιώσει τη θέση του ως θεσμός αναφοράς στον χώρο. Εκπροσωπεί την πρώτη συστηματική προσπάθεια ενσωμάτωσης της δημιουργικής γραφής στις ελληνικές ανθρωπιστικές σπουδές. Μέσα από την πολυετή δράση του, συνδέει την ακαδημαϊκή έρευνα με την καλλιτεχνική πρακτική και την εκπαιδευτική εφαρμογή (π.χ. σε διεθνή συνέδρια και εργαστήρια). Η θεσμοθέτησή του και οι συνεργασίες του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας με ανάλογα Προγράμματα διεθνώς αποδεικνύει την πρωτοπορία του. Το ΠΜΣ Δημιουργικής Γραφής έχει εξελιχθεί σε κόμβο δημιουργίας και έρευνας, σημείο αναφοράς στον ακαδημαϊκό χάρτη της χώρας, προσφέροντας ένα καλλιτεχνικά ευρύ αλλά και επιστημονικά τεκμηριωμένο πλαίσιο για νέους/ες δημιουργούς και ερευνητές/τριες.
Το Πρόγραμμα προσφέρει τέσσερις διακριτές ειδικεύσεις. Πώς απαντούν στις σύγχρονες ανάγκες και αναζητήσεις;
Η δομή του Προγράμματος δεν είναι τυχαία. Έχει σχεδιαστεί ώστε να αγκαλιάζει όλες τις εκφάνσεις του εφαρμοσμένου πολιτισμού -εκείνες που ζουν, κινούνται, μεταμορφώνονται μπροστά μας. Οι τέσσερις ειδικεύσεις μας είναι:
- Δημιουργική Γραφή και Λογοτεχνική Συγγραφή
- Δημιουργική Γραφή και Εκπαίδευση
- Δημιουργική Γραφή και Κινηματογραφική-Τηλεοπτική Συγγραφή
- Ιστορία και Συγγραφή της Ποντιακής Λογοτεχνίας
Από την ποίηση και τον πεζό λόγο ως την οθόνη, από την εκπαιδευτική τάξη ως την ιστορική μνήμη -ιδιαίτερα εκείνη τη μνήμη που ο σύγχρονος ρυθμός βιάζεται να αφήσει πίσω. Και αν αναρωτιέστε γιατί η Ποντιακή Λογοτεχνία ως αυτόνομη κατεύθυνση: γιατί η γλώσσα είναι μνήμη, και η μνήμη είναι ταυτότητα. Δεν μπορούμε να γράφουμε για το μέλλον αν δεν γνωρίζουμε από πού ερχόμαστε.
Κάθε ειδίκευση του ΠΜΣ ανταποκρίνεται σε διαφορετική σύγχρονη ανάγκη: Λογοτεχνική Συγγραφή: εμβαθύνει στην πρωτότυπη παραγωγή πεζογραφίας και ποίησης, παρέχοντας τεχνικές που ενισχύουν την αφήγηση και τη φαντασία, απαραίτητες για την ανανέωση της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Δημιουργική Γραφή & Εκπαίδευση: εστιάζει στη διδακτική χρήση της δημιουργικής γραφής. Αυτό ανταποκρίνεται στην αυξανόμενη αναγνώριση της αξίας της γραφής ως εκπαιδευτικού εργαλείου – για παράδειγμα, οι νέες αναλυτικές οδηγίες του ΥΠΠΕΘ ενσωματώνουν τη δημιουργική γραφή στο μάθημα της λογοτεχνίας, αλλά και σε αυτό της γλώσσας, της ιστορίας, των αρχαίων ελληνικών, των μαθηματικών και άλλων. (ο υποφαινόμενος είναι ο επόπτης των Νέων Προγραμμάτων Σπουδών για τη Λογοτεχνία στο Λύκειο). . Κινηματογραφική–Τηλεοπτική Συγγραφή: καλύπτει το αυξανόμενο ενδιαφέρον για σενάριο στο ελληνικό σινεμά και την τηλεόραση, όπου η ζήτηση για νέα ιδέες και σεναριακές φόρμες είναι σημαντική. Μυεί τους/τις φοιτητές/τριες σε τεχνικές και πρακτικές για να γράψουν σενάρια, αναγνωρίζοντας την ανάπτυξη της κινηματογραφικής βιομηχανίας στην Ελλάδα. Ιστορία και Συγγραφή Ποντιακής Λογοτεχνίας: αυτή η νέα κατεύθυνση στοχεύει στην αναβίωση κα της ποντιακής διαλέκτου και του λογοτεχνικού αποθέματος της ποντιακής κοινότητας. Ανταποκρίνεται στην ανάγκη να προστατεύσουμε την πολιτιστική μνήμη, την πλούσια λογοτεχνική, γλωσσική και πολιτιστική κληρονομιά των Ποντίων». Συνολικά, οι ειδικεύσεις καλύπτουν την εκπαιδευτική και πολιτιστική διάσταση του αντικειμένου: από τη δημιουργία νέου έργου μέχρι την εφαρμογή του στη διδασκαλία και την προβολή παραδοσιακών αφηγήσεων, ώστε να συνδυάζουν ουσία παράδοσης με καινοτόμα μέσα.
Συχνά ακούμε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη απειλεί τον ανθρώπινο λόγο και τη δημιουργία. Εσείς πώς τοποθετείστε απέναντι σε αυτήν την πρόκληση;
Η σχέση των αλγορίθμων με τη δημιουργική γραφή είναι σύνθετο θέμα: ούτε πανικός ούτε επιφανειακός ενθουσιασμός. Η επιστήμη και η τεχνολογία δεν υπήρξαν ποτέ από τη φύση τους εχθροί της τέχνης. Το ζήτημα είναι πάντα ποιος τις κρατά στα χέρια του και με ποια συνείδηση. Στο Πρόγραμμά μας, σε όλες τις κατευθύνσεις, ενσωματώνουμε ειδικές οδηγίες για την κριτική αξιοποίηση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης για εκπαιδευτικούς σκοπούς και θέτουμε τα ζητήματα ηθικής ευθύνης που ανακύπτουν. Δεν κρυβόμαστε. Αλλά ούτε παρασυρόμαστε. Το κέντρο παραμένει ο άνθρωπος: η δική του ματιά, η δική του ευαισθησία, η μοναδική του επιθυμία να πει κάτι που δεν έχει ειπωθεί ακριβώς έτσι ποτέ ξανά.
Ποιοι είναι οι άνθρωποι που θα καθοδηγήσουν τους φοιτητές σε αυτή τη διαδρομή; Το διδακτικό προσωπικό φαίνεται εντυπωσιακό.
Η ποιότητα ενός Μεταπτυχιακού Προγράμματος κρίνεται, τελικά, από τους ανθρώπους που το στελεχώνουν -και εδώ αισθάνομαι βαθιά ευγνωμοσύνη. Οι φοιτητές και οι φοιτήτριές μας έχουν την ευκαιρία να εργαστούν δίπλα σε δημιουργούς που δεν έχουν απλώς μελετήσει τη λογοτεχνία, αλλά την έχουν ζήσει και δομήσει. Επιτρέψτε μου να αναφέρω ενδεικτικά μόνο συνεργάτες της φετινής ακαδημαϊκής χρονιάς, το τονίζω, ενδεικτικά. Στο δυναμικό μας συγκαταλέγονται ο πεζογράφος Ισίδωρος Ζουργός, η στιχουργός Λίνα Νικολακοπούλου, ο συνθέτης Διονύσης Τσακνής, ο ποιητής Κώστας Κρεμμύδας, η καθηγήτρια Gonda Van Steen από το King's College του Λονδίνου, ο Ομότιμος Καθηγητής Κωνσταντίνος Φωτιάδης, η σεναριογράφος Κατερίνα Μπέη, η διδάσκουσα Κλεονίκη Δρούγκα και πλήθος άλλων σημαντικών συνοδοιπόρων που μπορείτε να αναζητήσετε στην ιστοσελίδα μας.
Πόσο διαρκεί το πρόγραμμα και με ποιες μεθόδους παρακολούθησης λειτουργεί;
Η φοίτηση διαρκεί τέσσερα ακαδημαϊκά εξάμηνα -120 πιστωτικές μονάδες ECTS -στα οποία περιλαμβάνεται και η εκπόνηση της διπλωματικής εργασίας. Τα μαθήματα παρακολουθούνται εξ αποστάσεως, μέσω της σύγχρονης πλατφόρμας e-learning Moodle του Πανεπιστημίου μας, η οποία υποστηρίζει τόσο σύγχρονη όσο και ασύγχρονη τηλεκπαίδευση. Ξέρω ότι κάποιοι/ες αντιμετωπίζουν την εξ αποστάσεως εκπαίδευση με επιφυλακτικότητα. Εμείς την έχουμε μετατρέψει σε πεδίο ουσιαστικής επαφής -ψηφιακές βάσεις, workshops, και masterclasses προσφέρονται, χωρίς κάποια χρέωση, εκτός των υποχρεωτικών μας μαθημάτων. Οι φοιτητές/τριές μας έρχονται από όλη την Ελλάδα και από το εξωτερικό, και αυτή ακριβώς η γεωγραφική διασπορά εμπλουτίζει αναπάντεχα τον διάλογο μέσα στην τάξη.
Σε ποιους απευθύνεται τελικά αυτό το Π.Μ.Σ.; Αφορά αποκλειστικά φιλολόγους και επαγγελματίες του λόγου;
Καθόλου. Και είναι αυτή ακριβώς η απάντηση που με χαροποιεί περισσότερο να δίνω. Η γραφή είναι η πατρίδα όλων όσων νιώθουν την ανάγκη να εκφραστούν -ανεξαρτήτως επαγγέλματος, ανεξαρτήτως πτυχίου. Γίνονται δεκτοί/ές κάτοχοι πτυχίου πρώτου κύκλου ΑΕΙ ή Τ.Ε.Ι., ημεδαπής ή αλλοδαπής. Ακόμα και τελειόφοιτοι/ες μπορούν να υποβάλουν αίτηση, εφόσον ολοκληρώσουν τις σπουδές τους πριν από τη λήξη των εγγραφών. Έχουμε μαθηματικούς, μηχανικούς, γιατρούς που ήρθαν εδώ αναζητώντας τη «φωνή» τους. Και πολλές φορές, εκείνοι που ξεκινούν από διαφορετικό επιστημονικό υπόβαθρο φέρνουν στη γραφή μια φρεσκάδα, μια απροσδόκητη οπτική, που δεν θα τη βρεις αλλού.
Με ποια κριτήρια επιλέγονται οι 240 φοιτητές; Πώς γίνεται η αξιολόγηση;
Η επιλογή των υποψηφίων βασίζεται σε συνδυαστική αξιολόγηση των προσόντων τους που διενεργείται σε τρεις φάσεις -αυστηρά δομημένες, αλλά βαθιά ανθρωποκεντρικές:
- Πρώτη φάση: έλεγχος των τυπικών προ απαιτούμενων προσόντων.
- Δεύτερη φάση: μοριοδότηση των δικαιολογητικών βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων, ώστε να προκύψει η σειρά αξιολογικής κατάταξης.
- Τρίτη φάση: προφορική συνέντευξη μέσω τηλεδιάσκεψης.
Η συνέντευξη είναι για εμάς το πιο κομβικό στάδιο. Εκεί γνωρίζουμε τον άνθρωπο πίσω από τα χαρτιά. Βλέπουμε τη φλόγα του. Γιατί το ταλέντο χωρίς διάθεση για μάθηση και χωρίς πειθαρχία δεν φτάνει μακριά. Ούτε στη γραφή ούτε πουθενά αλλού.
Το οικονομικό σκέλος είναι συχνά ανασταλτικός παράγοντας. Ποιο είναι το κόστος και υπάρχουν διευκολύνσεις;
Τα συνολικά δίδακτρα ανέρχονται σε 3.200 ευρώ, καταβλητέα σε πέντε δόσεις -400 ευρώ με την εγγραφή, άλλα 400 ευρώ με την έναρξη του Α' εξαμήνου, και τρεις δόσεις των 800 ευρώ στην έναρξη των επόμενων εξαμήνων. Επιπλέον, το Πρόγραμμα μπορεί να χορηγεί υποτροφίες βάσει ακαδημαϊκών κριτηρίων, ενώ ισχύουν οι νόμιμες προβλέψεις για απαλλαγή από τα τέλη φοίτησης. Δεν θέλουμε τα οικονομικά εμπόδια να στερήσουν από κανέναν άνθρωπο την πρόσβαση στην εκπαίδευση και τη δημιουργία.
Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα υποβολής αιτήσεων και ποια δικαιολογητικά χρειάζονται;
Οι αιτήσεις υποβάλλονται αποκλειστικά ηλεκτρονικά, από τις 25 Απριλίου έως τα τέλη περίπου Ιουνίου 2026, μέσω της ιστοσελίδας μας:
Τα απαραίτητα δικαιολογητικά είναι: βιογραφικό/αίτηση, αντίγραφο πτυχίου, αναλυτική βαθμολογία, αποδεικτικό γνώσης ξένης γλώσσας επιπέδου Β2, απλή φωτοτυπία ταυτότητας και βεβαίωση ΑΜΚΑ. Προαιρετικά κατατίθενται μεταπτυχιακοί τίτλοι, βραβεία, δημοσιεύσεις, συγγραφική ή επαγγελματική εμπειρία. Κάθε επιπλέον στοιχείο λαμβάνεται υπόψη -δεν χάνεται τίποτα.
Κλείνοντας, Δάσκαλε, ποιο είναι το προσωπικό σας κάλεσμα προς όσους σκέφτονται -ή διστάζουν -να γίνουν συνοδοιπόροι σας;
Σε έναν κόσμο που φαντάζει συχνά κατακερματισμένος και γεμάτος αβεβαιότητα, η τέχνη του λόγου είναι ένα καταφύγιο, αλλά ταυτόχρονα ίαση, πράξη βαθιά κοινωνική, ίσως η πιο επαναστατική διαχρονικά. Η Δημιουργική Γραφή διαμορφώνει κριτικά σκεπτόμενους και ενεργούς, συνειδητοποιημένους πολίτες -και αυτό είναι που χρειάζεται ο κόσμος σήμερα περισσότερο από οτιδήποτε άλλο. Πολλοί και πολλές από εσάς, όπως και πολλοί/ές απόφοιτοι/ές μας, θα εκδώσουν στην Ελλάδα και στο εξωτερικά, θα βραβευτούν στις σημαντικότερες διοργανώσεις, θα πολιτογραφηθούν στο συγγραφικό χώρο. Όλοι και όλες όμως θα βιώσετε μια ανεπανάληπτη εμπειρία.
Ελάτε, στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, στο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Δημιουργική Γραφή», να συνομιλήσουμε, να διαφωνήσουμε, να πειραματιστούμε μαζί με τη γλώσσα και τη γραφή.
Πληροφορίες & Επικοινωνία
Ιστοσελίδα Π.Μ.Σ.: https://cw.uowm.gr/
Αιτήσεις: https://appform.noc.uowm.gr/form/cw
Γραμματεία (κα Δέσποινα Βαβλιάρα, 14:00-16:00): 24610-56259 | [email protected]
Τεχνική υποστήριξη: [email protected]
