Οι πρόσφατες εξελίξεις στο Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) δεν μπορούν να περάσουν ως μια ακόμη «εσωτερική αναδιάταξη». Όταν σε έναν οργανισμό με κεντρικό ρόλο στον σχεδιασμό της εκπαιδευτικής πολιτικής καταγράφονται διαδοχικές παραιτήσεις μελών του Διοικητικού του Συμβουλίου, το ελάχιστο που οφείλει η πολιτική ηγεσία είναι μια καθαρή και δημόσια εξήγηση.
Αντί γι’ αυτό, παρακολουθούμε μια κατάσταση όπου οι πληροφορίες προέρχονται αποκλειστικά από δημοσιεύματα, τα οποία επικαλούνται αποφάσεις αντικατάστασης μελών που δεν έχουν δημοσιοποιηθεί επίσημα. Το γεγονός ότι υπάρχουν αποφάσεις χωρίς συνοδευτική τεκμηρίωση δεν είναι τυπικό ζήτημα. Πλήττει την ίδια τη λειτουργία της δημόσιας εκπαίδευσης.
Με τη δημοσίευση των σχετικών αποφάσεων στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, οι παραιτήσεις επιβεβαιώνονται πλέον και επισήμως, χωρίς καμία αιτιολόγηση — γεγονός που δεν περιορίζει το ζήτημα, αλλά το εντείνει. (Κύμα παραιτήσεων στο ΙΕΠ: Ποιοι φεύγουν και ποιοι αναλαμβάνουν (ΦΕΚ) | Alfavita)
Το ΙΕΠ δεν είναι ένας οποιοσδήποτε οργανισμός. Είναι ο βασικός επιστημονικός σύμβουλος της Πολιτείας για την εκπαίδευση. Από τις εισηγήσεις και τις αποφάσεις του περνούν τα προγράμματα σπουδών, το εκπαιδευτικό υλικό και οι βασικές κατευθύνσεις που επηρεάζουν άμεσα τη σχολική τάξη. Όταν η διοίκησή του αλλάζει χωρίς εξηγήσεις, το ζήτημα δεν περιορίζεται σε διοικητικό επίπεδο, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της λειτουργίας του οργανισμού.
Η χρονική συγκυρία καθιστά το ζήτημα ακόμη πιο σοβαρό. Οι αλλαγές αυτές συμπίπτουν με μια περίοδο έντονων προβλημάτων και αμφισβήτησης γύρω από την εφαρμογή του λεγόμενου «πολλαπλού βιβλίου». Πρόκειται για μια επιλογή του Υπουργείου που ήδη συνοδεύεται από ενστάσεις, καταγγελίες και ερωτήματα ως προς τη διαφάνεια και την αξιοπιστία της διαδικασίας. Δεν πρόκειται για μια τεχνική λεπτομέρεια, αλλά για μια πολιτική που επηρεάζει τον ίδιο τον τρόπο οργάνωσης της γνώσης στο σχολείο.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι παραιτήσεις στο ΙΕΠ αποκτούν ιδιαίτερο βάρος. Συνδέονται με διαφωνίες; Με δυσλειτουργίες; Με προβλήματα στην υλοποίηση; Ή αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης αναδιάταξης; Χωρίς επίσημη ενημέρωση, τα ερωτήματα αυτά δεν μπορούν να απαντηθούν — και ακριβώς γι’ αυτό πολλαπλασιάζονται.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στο ΙΕΠ. Αντίστοιχες αλλαγές στη διοίκηση έχουν καταγραφεί και σε άλλους εποπτευόμενους φορείς του Υπουργείου Παιδείας, όπως ο ΕΟΠΠΕΠ. Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή μιας διοικητικής κινητικότητας χωρίς σαφή δημόσια τεκμηρίωση. Και αυτό, σε κρίσιμες λειτουργίες της εκπαίδευσης, δεν είναι ουδέτερο.
Σε μια περίοδο όπου η εκπαίδευση αντιμετωπίζει διαχρονικά προβλήματα — από τη στελέχωση μέχρι την υλικοτεχνική υποδομή — η ανάγκη για σταθερότητα, αξιοπιστία και διαφάνεια στη δημόσια εκπαίδευση είναι αυτονόητη. Η επιστημονική ανεξαρτησία των οργανισμών που σχεδιάζουν την εκπαιδευτική πολιτική δεν είναι μια αφηρημένη αρχή. Είναι προϋπόθεση για την ίδια την ποιότητα της εκπαίδευσης.
Η απουσία επίσημης αιτιολόγησης για τις παραιτήσεις στο Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής δεν είναι απλώς ένα έλλειμμα ενημέρωσης. Είναι πολιτική επιλογή. Και κάθε πολιτική επιλογή που αφήνει αναπάντητα ερωτήματα σε έναν τόσο κρίσιμο πυλώνα της, υπονομεύει την εμπιστοσύνη στη δημόσια εκπαίδευση. Γιατί όταν οι αποφάσεις λαμβάνονται χωρίς διαφάνεια, το πρόβλημα δεν είναι διαδικαστικό. Είναι βαθιά δημοκρατικό.
Χρήστος Πιλάλης
Εκπαιδευτικός, Στατιστικός
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τέλος τα παλιά διπλώματα: Τι αλλάζει για όλους τους οδηγούς
Διορισμοί εκπαιδευτικών 2026: Το ΦΕΚ με τα νέα πτυχία που «ξεκλειδώνουν» 10.000 μόνιμες θέσεις
Χρήστος Πιλάλης