Στις 9-12-2025 έχει αναρτηθεί η πρόταση του κ. Γ. Δάσιου, προέδρου του Εθνικού Οργανισμού Εξετάσεων για τη διαδικασία εισαγωγής των μαθητών στα Α.Ε.Ι. Πρόταση που επανέρχεται στη δημοσιότητα, με ετην έναρξη του διαλόγου για το Εθνικό Απολυτήριο.
Ειδικότερα ο Γιώργος Δάσιος εισηγείται: (Α) Να Επιλέγονται 9 κύρια μαθήματα του Λυκείου : Νέα Ελληνικά, Αρχαία Ελληνικά, Λογοτεχνία, Ιστορία, Μαθηματικά, Φυσική, Χημεία, Βιολογία, Πληροφορική. (Β) Μετά το τέλος της Α’ Λυκείου, όποιος επιθυμεί, διαγωνίζεται πανελλαδικά σε 3 από τα 9 μαθήματα της δικής του επιλογής, π.χ. στα μαθήματα Α1, Α2, Α3 και λαμβάνει τους βαθμούς α1, α2, α3 αντίστοιχα. (Γ) Η διαδικασία Β) επαναλαμβάνεται και στο τέλος της Β’ Λυκείου με άλλα 3 μαθήματα διαφορετικά των Α1, Α2, Α3, π.χ. Β1, Β2, Β3 και λαμβάνει τους βαθμούς β1, β2, β3. (Δ) Μετά τη Γ’ Λυκείου διαγωνίζεται στα 3 εναπομείναντα μαθήματα Γ1, Γ2, Γ3 και λαμβάνει τους βαθμούς γ1, γ2, γ3.
Ας κάνουμε μια μελέτη περίπτωσης:
Ένας μαθητής θέλει να μπει σε σχολή Πολυτεχνείου. Επιλέγει π.χ. στην Α΄ Λυκείου να εξεταστεί σε Αρχαία, Ιστορία Λογοτεχνία. Δεν ασχολείται έντονα με τα υπόλοιπα μαθήματα, οπότε στη Β΄ Λυκείου θα έχει κενά σε αυτά, εκτός αν έχει υπερφυσικές ικανότητες. Στη Β΄Λυκείου καλύπτει τα κενά που είχε από την Α΄σε Βιολογία, Χημεία και Νέα Ελληνικά και εξετάζεται σε αυτά. Προφανώς παρατά τα Αρχαία, Ιστορία, Λογοτεχνία, οπότε η ενασχόληση, που λέει το κείμενο, με όλα τα μαθήματα πάει περίπατο. Εννοείται ότι τα υπόλοιπα μαθήματα, που ήταν ανύπαρκτα στο σημερινό Λύκειο θα εξακολουθήσουν να είναι ανύπαρκτα, σαν το περίφημο «κόντρα μάθημα». Την επόμενη χρονιά, στη Γ΄ Λυκείου, παρατά επίσης Χημεία, Βιολογία, Νέα Ελληνικά και ξεκινά από την αρχή Μαθηματικά, Φυσική, Πληροφορική, προσπαθώντας να καλύψει την ύλη όλων των τάξεων. Ειλικρινά, τώρα, θα καλυφθεί ο όγκος της ύλης της Φυσικής, των Μαθηματικών της Πληροφορικής τριών τάξεων σε μία χρονιά, από μαθητή που τα προηγούμενα χρόνια μελετούσε Αρχαία, Ιστορία, Χημεία, Βιολογία, Νέα Ελληνικά, Λογοτεχνία, τα οποία παράτησε στη μέση της ύλης τους;
Κάντε ανάλογους συλλογισμούς για τα παιδιά που θέλουν να πάνε σε Νομική ή Φιλοσοφική. Για δυο χρονιές θα μελετούν και θα εξετάζονται σε Μαθηματικά, Φυσική, Χημεία, Βιολογία, Πληροφορική, αν και όσο αντέξουν. Κατόπιν, στη Γ΄Λυκείου θα αφοσιωθούν στο να μάθουν τα Αρχαία και την τεχνική των Εκθέσεων από την αρχή. Α! Και όλα αυτά θα τα κάνουν μόνοι τους, δίχως την ανάγκη φροντιστηρίων, αφού, όπως λέει το κείμενο, «αναζωογονείται η Λυκειακή Εκπαίδευση».
Κάθε μάθημα στο Αναλυτικό Πρόγραμμα του Λυκείου έχει μια δομή και σειρά αδιάσπαστη από την Α’ Λυκείου ως τη Γ΄ Λυκείου. Δεν μπορούμε να ζητάμε από τους μαθητές να ασχολούνται αποσπασματικά με κάθε μάθημα, να το παρατούν στη μέση και να ξεκινούν άλλο, από τη μέση της ύλης του. Ή μήπως φαντάζεστε ότι υπάρχουν μαθητές που μπορούν επί τρία χρόνια να ασχολούνται με όλα τα γνωστικά αντικείμενα στο βάθος που απαιτούν Πανελλαδικές εξετάσεις;
Αν ήταν καλή αυτή η ιδέα, πώς για πάνω από 60 χρόνια δεν την πρότεινε κανείς;
Θυμάστε την παταγώδη αποτυχία των δεκατεσσάρων πανελλαδικώς εξεταζομένων μαθημάτων σε Β’ και Γ’ Λυκείου το 1998 (Μεταρρύθμιση Αρσένη;). Θυμάστε τι πανικός είχε δημιουργηθεί στα σχολεία όπου για ενάμιση μήνα είχαν παραλύσει τα πάντα με τους μισούς καθηγητές σε επιτροπές εξετάσεων και διορθωτές και τους άλλους μισούς, από τα Γυμνάσια, ως επιτηρητές. Γιατί καταργήθηκε σε δυο χρόνια; Προφανώς γιατί απέτυχε παταγωδώς. Το κακό όμως έγινε. Και δεν επανορθώθηκε ποτέ.
Ε) Οι εξετάσεις των σταδίων Β), Γ), Δ) διενεργούνται πανελλαδικά με θέματα από τράπεζα θεμάτων που περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον 1000 θέματα ανά μάθημα.
Τα ονόματα των μαθητών θα είναι καλυμμένα ( όπως στις Πανελλαδικές Εξετάσεις) και τα γραπτά θα διορθώνονται από σχολική μονάδα διαφορετική από εκείνη της φοίτησης του μαθητή.
Ειλικρινά, τώρα, δεν βλέπω το πως η ενασχόληση με 1000 προκαθορισμένα θέματα επί τρία μαθήματα για κάθε χρονιά, βοηθά στην «εκτόνωση του άγχους των υποψηφίων» και στην «αναζωογονόνηση της Λυκειακής Εκπαίδευσης». Υπάρχει περίπτωση να συμβεί τίποτα άλλο στο Λύκειο, πέρα από την προετοιμασία των μαθητών στα 3000 θέματα που θα έχουν να αντιμετωπίσουν κάθε χρόνο; Έτσι «θα μειωθεί το άγχος»; Έτσι θα καταστούν άχρηστα τα φροντιστήρια ή μήπως αντιθέτως θα ενισχυθούν τα πολυφροντιστήρια που θα παρέχουν πακέτα και των 9 μαθημάτων;
Όσοι ασχολούνται με τη διαδικασία των Πανελλαδικών ξέρουν τον κόπο που απαιτεί η προετοιμασία, η προσεκτική επιλογή εθελοντών πεπειραμένων διορθωτών, το (κακοπληρωμένο) άγχος της διαδικασίας σε ασφυκτικά χρονικά περιθώρια, τους πολλαπλούς ελέγχους που ελαχιστοποιούν τα λάθη, τη δυσκολία της όλης διαδικασίας για 4 μαθήματα μιας τάξης. Τώρα, όλοι οι εκπαιδευτικοί είναι εν δυνάμει ικανοί διορθωτές. Είναι πιστοποιημένο αυτό; Η κάθε «άλλη» σχολική μονάδα γίνεται βαθμολογικό κέντρο με μηχανισμούς που εξασφαλίζουν τη δίκαιη και ισότιμη πανελλαδικά βαθμολόγηση γραπτών 9 μαθημάτων για κάθε τάξη. Είναι εξασφαλισμένο αυτό; Δεν θα υπάρξουν λάθη κι αδικίες σε βάρος των μαθητών; Και πότε περίπου χρονικά προβλέπεται να γίνει όλη αυτή η διαδικασία;
Για την τράπεζα θεμάτων: Αφού θα υπάρχουν τα 1000 θέματα, τι τα θέλουμε τα «πολλαπλά βιβλία» και τους διδακτικούς στόχους; Γιατί συνεδρίαζαν επιτροπές και συγγραφικές ομάδες για χρόνια; Την ύλη, τη μέθοδο και τα πλαίσια διδασκαλίας τα καθορίζουν ασφυκτικά οι θεματοδότες της τράπεζας θεμάτων. Είναι εξασφαλισμένο ότι είναι αξιόπιστο και έγκυρο το υλικό της; Ποιος το έχει (ή θα το έχει) πιστοποιήσει αυτό; Θυμάστε τα περίφημα τερατουργήματα, που είχαν τεθεί στις εξετάσεις το 1998-2001 ως «δήθεν ρεαλιστικά μαθηματικά προβλήματα», με τα 1999 μυρμήγκια που κινούνταν σε ομόκεντρους κύκλους, των οποίων ζητούσαμε τις εξισώσεις;
Αν θέλετε να τα θυμηθείτε ή δεν τα προλάβατε, δείτε μερικά τέτοια θέματα στις σελίδες 95-102 στο σύνδεσμο:
http://www.mediafire.com/?wxx42a2goa4j0ah
Εκεί, με την ευκαιρία, θα βρείτε κι ένα (επίκαιρο, νομίζω) σχολιασμό για το πολλαπλό βιβλίο, γραμμένο πριν 24 χρόνια στις σελίδες 65-68.
Όμως και στα νέα θέματα της Άλγεβρας Α΄Λυκείου, που αναρτήθηκαν το Σεπτέμβριο του 2025 έχουμε μια αναβίωση τους με δεκάδες αλλοπρόσαλλα προβλήματα, υποτίθεται στο πνεύμα του PISA, εκτός, όμως, διδακτικής πραγματικότητας, που έρχονται σε αντίφαση με τις οδηγίες διδασκαλίας και κατά κανόνα άσχετα με τη διδακτέα ύλη. Μια κριτική ανάγνωση και σχολιασμό, μπορείτε να δείτε σε ένα αρχείο 233 σελίδων στο μαθηματικό forum mathematica.gr ή στη διεύθυνση:
https://www.mathematica.gr/sxolia_trapezas_A_Likeiou_%28Dec2025%29.pdf
Η) Ως καλή ιδέα , ο πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Εξετάσεων, θεωρεί να λαμβάνεται υπόψη και η βαθμολογία του Λυκείου με τον εξής τρόπο: Για καθέναν από τους γραπτούς βαθμούς α1, α2, α3, β1, β2, β3, γ1, γ2, γ3 να εξάγεται ένας τελικός βαθμός από τον μέσον όρο του πανελλαδικά γραπτού διαγωνίσματος και του βαθμού που έχει πάρει ο μαθητής στο Λύκειο στο ίδιο μάθημα, με την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ τους. Ο βαθμός του Λυκείου δεν θα μειώνει ποτέ τον πανελλαδικά αποκτημένο γραπτό βαθμό.
Αν ο προφορικός βαθμός είναι πάνω από 3 μονάδες από το γραπτό, δεν προσμετράται. Έτσι, θα δούμε το εξής παράλογο: Αν μαθητής γράψει 15 και έχει προφορικό 19 μένει στο 15, ενώ αν είχε προφορικό 18 θα βγει Μ.Ο. 16,5. Αλήθεια τώρα, αυτό είναι δίκαιο ή είναι θέμα τύχης;
Σκέφτεσαι ως εκπαιδευτικός: Εκτιμάς ότι ο μαθητής αξίζει 17. Να βάλεις 17; Κι αν γράψει όντως 17, όσο εκτίμησες ότι αξίζει και ήσουν απολύτως δίκαιος, πάλι τον «αδικείς», γιατί αν του είχες βάλει 20, θα γινόταν 18,5. Δεν βλέπω να υπάρχει δίκαιο μοντέλο που να συμπεριλαμβάνει τον προφορικό βαθμό στον υπολογισμό του βαθμού πρόσβασης σε Α.Ε.Ι.
Θ)Αυτή η διαδικασία συνεπάγεται τη δημιουργία ενός τελικού μέσου όρου Μ
μεταξύ πανελλαδικώς γραπτών εξετάσεων και αντίστοιχων Λυκειακών επιδόσεων.
Ο αριθμός M εμπεριέχει την επίδοση του μαθητή κατά τα 3 έτη του Λυκείου και μπορεί να αποτελέσει ένα μέρος των απαιτήσεων για την εισαγωγή του σε πανεπιστήμιο. Π.χ. θα μπορούσε να είναι ένα ποσοστό 20% της συνολικής του βαθμολογίας, με το 80% να είναι η επίδοσή του στα άλλα 4 μαθήματα στα οποία θα εξετασθεί πανελλαδικά, όπως ήδη συμβαίνει.
Δηλαδή, αφού τελειώσει αυτή η διαδικασία, θα ακολουθήσουν οι Πανελλαδικές, όπως τις ξέραμε! Δηλαδή οι μαθητές της Γ΄ Λυκείου, αφού δώσουν ενδοσχολικά πανελλαδικές (!) με 1000 θέματα επί τρία, θα ξαναδώσουν λίγες μέρες μετά Πανελλαδικές (με ή χωρίς τράπεζα θεμάτων;).
Παρατηρήστε εδώ την αντίφαση: Η Νεοελληνική Γλώσσα, ως ένα από τα 9 επιλεγμένα μαθήματα θα εξετάζεται πανελλαδικά (για το 20% της βαθμολογίας) μόνον σε μία τάξη, αλλά στις Πανελλαδικές (για το 80%) θα εξετάζεται σε όλα τα πεδία, όπως παλιά. Η απόλυτη σύγχιση.
Τέλος θα ήθελα να δω χρονοδιάγραμμα της διαδικασίας. Πότε θα ξεκινούν οι ενδοσχολικές και πότε οι πανελλαδικές; Πότε θα τελειώνουν; Πότε θα γίνονται διορθώσεις και βαθμολόγηση; Μήπως αναγκαστικά θα «αξιοποιηθούν» και οι μήνες του καλοκαριού με εξετάσεις τον Ιούλιο και τον Αύγουστο διορθώσεις;
Πλεονεκτήματα.
α) Ο υποψήφιος ασχολείται με όλα τα κύρια μαθήματα του Λυκείου και όχι μόνον με 4.
Κατά το 1/3 κάθε μαθήματος για κάθε χρονιά. Τα «δευτερεύοντα» και τα 2/3 των «κύριων» τις άλλες χρονιές πάνε άκλαφτα.
β) Ο υποψήφιος εξοικειώνεται με τις εξετάσεις, γεγονός που εκτονώνει το άγχος των τελικών εξετάσεων.
Μέσω της ομοιοπαθητικής θεραπείας, όποιος αντέξει.
γ) Αναζωογονείται η Λυκειακή Εκπαίδευση.
Θα «φανεί στο χειροκρότημα».
δ) Με την ελεγχόμενη συμμετοχή των Λυκειακών βαθμών στον τελικό μέσον όρο κάθε μαθήματος θα ελεγχθεί και η αντικειμενικότητα των προφορικών βαθμών, καθώς αν οι λυκειακοί βαθμοί είναι πολύ μεγαλύτεροι δεν θα λαμβάνονται υπόψη. Έτσι, οι καθηγητές δεν θα δέχονται πιέσεις για ψηλές βαθμολογίες. Το παρελθόν έχει αποδείξει ότι ο απλός συνυπολογισμός των προφορικών βαθμών του Λυκείου δεν διαφοροποιεί τους μαθητές γιατί παρουσιάστηκαν όλοι με βαθμολογίες στην περιοχή του 20, γεγονός που ακύρωσε το μέτρο. Επιπλέον, αυτή η απόφαση δημιούργησε πληθωρισμό στις βαθμολογίες μέχρι και σήμερα.
Αν όλα τα παραπάνω έχουν στόχο την «πληθωρική προφορική βαθμολογία» στα σχολεία μας, βλέπω να επεμβαίνει η Διεθνής Αμνηστία για κακοποίηση των μαθητών μας, που θα είναι οι παράπλευρες απώλειες του «ελέγχου της αντικειμενικότητας των προφορικών βαθμών».
Πιθανό μειονέκτημα. Ως πιθανό μειονέκτημα ο Γ. Δάσιος Θεωρεί ότι η πληθώρα εξετάσεων, αν και οδηγεί σε ψυχολογική εκτόνωση του συστήματος, οι λίγες εξετάσεις συνεπάγονται αβεβαιότητα και άγχος.
Παρατηρήστε την αυταρέσκεια του κειμένου: Τα πλεονεκτήματα είναι «σίγουρα». Το μειονέκτημα «πιθανό».
Η πορεία προς το μέλλον, πρέπει να σέβεται και να συμβουλεύεται το παρόν και το παρελθόν της παιδείας μας. Να αξιοποιούμε ότι λειτουργεί και σέβεται μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικούς. Θα δούμε πώς θα εξελιχθεί η διαδικασία συζήτησης των αλλαγών στη Β’ Βαθμια εκπαίδευση, καθώς και το περιεχόμενο των νέων διδακτικών βιβλίων. Δεν αρκούν οι μεμονωμένες φωνές αγωνίας και σχολιασμού, όπως η παρούσα. Πόσω δε μάλλον, τα σχόλια χλευασμού, ειρωνίας, ακραίων απόψεων, που ισοπεδώνουν τα πάντα, τα οποία κατακλύζουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τα εκπαιδευτικά sites, με τα οποία κάποιοι νομίζουν ότι σε λίγα δευτερόλεπτα, με δυο λέξεις μπορούν να αποδομήσουν την άποψη με την οποίαν διαφωνούν.
Απαραίτητη είναι η ενεργή παρέμβαση επιστημονικών φορέων (Ε.Μ.Ε., Σύλλοφοι Φιλολόγων, Φυσικών κ.α.) στην ουσία της διαδικασίας.
Πάντως, προτάσεις όπως αυτή που διατυπώνεται παραπάνω, δεν νομίζουμε ότι, έχει θέση στη συζήτηση για τη δομή του νέου Λυκείου. Περισσότερα προβλήματα θα δημιουργήσει, παρά θα αντιμετωπίσει.
* Γιώργος Ρίζος
Μαθηματικός
Κέρκυρα
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
