Λεωνίδας Βουρλιώτης Με έναν προσεκτικό αλλά σαφή σχεδιασμό επιχειρείται η πρώτη οργανωμένη ένταξη της παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης στην ελληνική δευτεροβάθμια εκπαίδευση, μέσα από το πιλοτικό πρόγραμμα «Τεχνητή Νοημοσύνη στα Σχολεία». Στόχος, όπως επισημαίνουν οι συντελεστές του, δεν είναι η άκριτη υιοθέτηση των νέων εργαλείων, αλλά ο καθορισμός των ορίων και των κανόνων χρήσης τους στην εκπαιδευτική διαδικασία.
«Οι ψηφιακές αριθμομηχανές υπάρχουν από τη δεκαετία του ’80, αλλά ακόμη μαθαίνουμε να κάνουμε πολλαπλασιασμό και διαίρεση με το χέρι. Με αντίστοιχο τρόπο οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε και το θέμα της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ). Μπορεί να ακούγεται λίγο αντιφατικό, αλλά το βασικό αποτέλεσμα του προγράμματος Τεχνητή Νοημοσύνη στα Σχολεία είναι να προσδιορίσουμε τα σημεία της εκπαιδευτικής διαδικασίας στα οποία δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται η ΤΝ», σημειώνει στην Καθημερινή ο Πρόδρομος Τσιαβός, Διευθυντής του Τμήματος Ψηφιακής Ανάπτυξης και Καινοτομίας του Ιδρύματος Ωνάση.
Όπως εξηγεί, το εγχείρημα φιλοδοξεί να διαμορφώσει ένα σταθερό πλαίσιο για την αξιοποίηση της Generative AI στην εκπαίδευση, με ενεργό ρόλο των εκπαιδευτικών. «Το πρόγραμμα δεν αναζητά δοκιμαστές, αλλά πρωτοπόρους», ξεκαθαρίζει, σε μια περίοδο όπου –σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του ΟΟΣΑ– η Ελλάδα καταγράφει από τους υψηλότερους ρυθμούς αύξησης στη χρήση εργαλείων παραγωγικής ΤΝ διεθνώς.
Το πιλοτικό πρόγραμμα, που ανακοινώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025 και υλοποιείται σε συνεργασία της ελληνικής πολιτείας, του Ιδρύματος Ωνάση και της OpenAI, ολοκληρώνει μέσα στον Φεβρουάριο τη δεύτερη φάση του, η οποία αφορά την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Από τον Μάρτιο του 2026 θα περάσει στην τελική φάση, με την εφαρμογή του σε 20 δημόσια λύκεια –Πρότυπα, Πειραματικά και Ωνάσεια– σε όλη τη χώρα.
«Βλέπουμε ότι οι εκπαιδευτικοί έχουν τεράστιο ενδιαφέρον και ουσιαστική συμμετοχή. Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία που έχουμε συλλέξει, πάνω από το 80% όσων προσκλήθηκαν στο πρόγραμμα συμμετέχει ενεργά. Πιστεύω ότι αυτό συμβαίνει επειδή χρησιμοποιούν ήδη την παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη και επιπλέον αισθάνονται την ανάγκη να αποκτήσουν τη σχετική εκπαίδευση, προκειμένου να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα της συντριπτικής χρήσης της από τους μαθητές», αναφέρει ο κ. Τσιαβός, επισημαίνοντας ότι από την πρώτη στιγμή το πρόγραμμα είχε τη στήριξη του προέδρου του Ιδρύματος Ωνάση, Αντώνη Παπαδημητρίου, αλλά και της ηγεσίας του Υπουργείου Παιδείας.
Στο πλαίσιο της πιλοτικής εφαρμογής θα δοθούν περισσότερες από 500 άδειες ChatGPT Edu σε εκπαιδευτικούς και 5.000 σε μαθητές, ενώ παράλληλα δρομολογείται η έκδοση κανονιστικών πράξεων και πολιτικών για την εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας. Προβλέπεται επίσης συστηματική τεχνολογική, παιδαγωγική και ψυχολογική υποστήριξη όλων των εμπλεκομένων.
Ωστόσο, ο κ. Τσιαβός υπογραμμίζει ότι η εισαγωγή της ΤΝ στην τάξη προϋποθέτει σαφείς «κόκκινες γραμμές». «Παιδαγωγικά, κατ’ ελάχιστον, θα πρέπει να ορίζεται το πότε, πώς και πού χρησιμοποιείται παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη. Δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται υλικό τρίτων για την παραγωγή αποτελεσμάτων και η ίδια η χρήση της παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης πρέπει να είναι σαφής και διαφανής όταν γίνεται τόσο από τον διδάσκοντα όσο και από τον μαθητή».
Από την πλευρά των εκπαιδευτικών, η συμμετοχή στο πρόγραμμα συνοδεύεται από έντονο προβληματισμό αλλά και αυξημένες απαιτήσεις. Η Ειρήνη Ζυγούρη, καθηγήτρια Πληροφορικής στο Δημόσιο Ωνάσειο Γενικό Λύκειο Θεσσαλονίκης, περιγράφει τον νέο ρόλο του δασκάλου ως φίλτρο ανάμεσα στον μαθητή και τον τεράστιο όγκο πληροφοριών που παράγει η ΤΝ.
«Με προβληματίζει το ενδεχόμενο οι μαθητές να εκτεθούν σε περιεχόμενο που δεν έχει ελεγχθεί επαρκώς ή να καλλιεργηθεί η εντύπωση ότι “αφού το λέει η ΤΝ, είναι σωστό”», τονίζει. Όπως προσθέτει, «εάν η ΤΝ εισαχθεί στα σχολεία χωρίς σαφές παιδαγωγικό πλαίσιο, υπάρχει ο κίνδυνος να χρησιμοποιηθεί απλώς ως “συντόμευση” για την παραγωγή απαντήσεων, εργασιών ή κειμένων. Σε αυτή την περίπτωση, υπονομεύεται η κριτική σκέψη».
Η ίδια υπογραμμίζει την ανάγκη θεσμικών εγγυήσεων πριν από τη γενικευμένη εφαρμογή: «Είναι ανάγκη να καθοριστεί αυτό το πλαίσιο, καθώς και να μας δοθούν σαφείς κατευθυντήριες γραμμές από την Πολιτεία για το τι επιτρέπεται, πώς προστατεύονται τα δεδομένα, πώς ενσωματώνεται η χρήση της ΤΝ στην αξιολόγηση και πώς διασφαλίζεται το ότι δεν αυξάνονται οι ανισότητες μεταξύ σχολείων ή μαθητών».
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
