Την ώρα που το σκάνδαλο με τα «στημένα» παιχνίδια στο μπάσκετ και τις μοριοδοτήσεις αθλητών βρίσκεται σε εξέλιξη, πολλοί μαθητές αναζητούν τρόπους να αξιοποιήσουν τις αθλητικές τους επιδόσεις στις Πανελλαδικές Εξετάσεις. Από τα Πανελλήνια Πρωταθλήματα έως τους Ολυμπιακούς Αγώνες, το σύστημα προβλέπει προσαυξήσεις μορίων που φτάνουν έως και το 40%, αλλά και απευθείας εισαγωγή, χωρίς τον περιορισμό των βάσεων, για τις κορυφαίες διεθνείς διακρίσεις.
Ωστόσο, το τοπίο είναι εξαιρετικά σύνθετο, καθώς τα προνόμια δεν είναι ίδια για όλους. Το Υπουργείο Παιδείας έχει καθορίσει, μέσω της εγκυκλίου για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027, μια σειρά από κριτήρια που εξαρτώνται από το είδος της διοργάνωσης, τη θέση κατάκτησης και την ηλικιακή κατηγορία.
Το «μπόνους» των εθνικών και σχολικών αγώνων
Για τους μαθητές που διαπρέπουν εντός των ελληνικών συνόρων, η προσαύξηση μορίων κυμαίνεται ανάλογα με το αν στοχεύουν σε Τμήματα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού (ΤΕΦΑΑ) ή σε οποιαδήποτε άλλη σχολή. Σημειώνεται πως το ποσοστό υπολογίζεται επί της βαθμολογίας των Πανελλαδικών, άρα το τελικό όφελος σε μόρια ποικίλλει.
Πίνακας 1: Προσαυξήσεις από Πανελλήνιους και Σχολικούς Αγώνες
| Διοργάνωση | Θέση / Επίδοση | Προσαύξηση (Λοιπά Τμήματα) | Προσαύξηση (ΤΕΦΑΑ) |
|---|---|---|---|
| Πανελλήνιοι Αγώνες | 1η νίκη | 10% | 20% |
| 2η νίκη | 8% | 20% | |
| 3η νίκη | 7% | 20% | |
| Επίτευξη/Ισοφάριση πανελλήνιας επίδοσης | 10% | 20% | |
| Πανελλήνιοι Σχολικοί Αγώνες | 1η νίκη | 8% | 20% |
| 2η νίκη | 6% | 20% | |
| 3η νίκη | 4% | 20% |
Αξίζει να σημειωθεί ότι για τους Σχολικούς Αγώνες, τα ποσοστά για τα μη-ΤΕΦΑΑ τμήματα μειώθηκαν με τον νόμο 4777/2021 (από 10%, 8% και 7% σε 8%, 6% και 4% αντίστοιχα).
Ένας υποψήφιος που κατακτά την 1η θέση τόσο σε Πανελλήνιους Αγώνες όσο και σε Πανελλήνιους Σχολικούς Αγώνες, δικαιούται μια επιπλέον ποσοστιαία μονάδα. Έτσι, η προσαύξηση διαμορφώνεται σε 11% για τα λοιπά τμήματα και 21% για τα ΤΕΦΑΑ.
Διεθνείς διακρίσεις
Τα πραγματικά μεγάλα «έπαθλα» κρύβονται στις διεθνείς διοργανώσεις. Εδώ, οι προσαυξήσεις εκτοξεύονται, ενώ για τις απόλυτες κορυφαίες θέσεις προβλέπεται η εισαγωγή καθ’ υπέρβαση του αριθμού εισακτέων (χωρίς δηλαδή να «χρειάζεται» να πιάσεις τη βάση).
Πίνακας 2: Διεθνείς διακρίσεις και προσαυξήσεις μορίων
| Διοργάνωση | Θέση | Λοιπά Τμήματα | ΤΕΦΑΑ |
|---|---|---|---|
| Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα (παίδων-κορασίδων) | 1η - 3η | 20% | 40% |
| Παγκόσμιο Πρωτάθλημα (παίδων-κορασίδων) | 4η - 8η | 15% | 35% |
| Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα (νέων/εφήβων) | 4η - 8η | 20% | 30% |
| Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα (παίδων-κορασίδων) | 4η - 8η | 15% | 30% |
| Μεσογειακοί Αγώνες | 1η - 3η | 15% | 30% |
Εισαγωγή χωρίς ποσοτικό περιορισμό (Μηχανογραφικό)
Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις κορυφαίων επιδόσεων, ο αθλητής μπορεί να εισαχθεί σε ΑΕΙ, ΑΣΠΑΙΤΕ ή ΑΣΤΕ χωρίς τον ανταγωνισμό των μορίων. Ενδεικτικά:
- 1η έως 6η θέση σε Θερινούς ή Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες: Εισαγωγή σε οποιοδήποτε τμήμα.
- 1η έως 6η θέση σε Παγκόσμιο Πρωτάθλημα (ανδρών-γυναικών, νέων, εφήβων): Εισαγωγή σε οποιοδήποτε τμήμα ΑΕΙ.
- 1η έως 3η θέση σε Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα (ανδρών-γυναικών, νέων, εφήβων): Εισαγωγή σε οποιοδήποτε τμήμα ΑΕΙ.
Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος του οφέλους, ας δούμε ένα πρακτικό παράδειγμα: Έστω υποψήφιος με βαθμολογία 15.400 μορίων στις Πανελλαδικές. Αν έχει την 1η νίκη σε Πανελλήνιους Σχολικούς Αγώνες (8% για λοιπά τμήματα), κερδίζει 1.232 μόρια. Η τελική του βαθμολογία φτάνει τα 16.632 μόρια. Αν η βάση του τμήματος είναι 16.300, μπαίνει. Αν όμως είχε την 3η νίκη (4%), κερδίζει 616 μόρια. Η βαθμολογία του διαμορφώνεται στα 16.016 μόρια, μένοντας εκτός της συγκεκριμένης βάσης.
Παρά το «μπόνους», η αθλητική διάκριση δεν καταργεί τις βασικές υποχρεώσεις. Αναλυτικά:
- Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ): Ο υποψήφιος πρέπει να καλύπτει την ΕΒΕ του τμήματος με τα μόρια των Πανελλαδικών, χωρίς την προσαύξηση.
- Το «ταβάνι» του 100%: Για να εισαχθεί με προσαύξηση, ο υποψήφιος πρέπει μετά το μπόνους να έχει τουλάχιστον το 100% της βαθμολογίας του τελευταίου εισαχθέντος με τη γενική σειρά στο ίδιο τμήμα.
- Θέσεις καθ’ υπέρβαση: Για τους αθλητές που εισάγονται με προσαύξηση, δίνονται επιπλέον θέσεις: 3% στα λοιπά τμήματα, ΑΣΠΑΙΤΕ και ΑΣΤΕ, και 20% στα ΤΕΦΑΑ.
Είναι σημαντικό να γνωρίζουν οι υποψήφιοι ότι δεν μπορούν να αξιοποιήσουν επ' αόριστον μια παλιά αθλητική επιτυχία. Στις διεθνείς διοργανώσεις, το σύστημα αναγνωρίζει και αξιοποιεί τις διακρίσεις που έχουν επιτευχθεί από τις 30 Ιανουαρίου 2013 και έπειτα. Αντίθετα, για τους Πανελλήνιους και τους Πανελλήνιους Σχολικούς Αγώνες, λαμβάνονται υπόψη μόνο οι διακρίσεις της τελευταίας τετραετίας. Ειδικά για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027, το χρονικό «παράθυρο» που ισχύει αφορά διακρίσεις από την 1η Σεπτεμβρίου 2022 έως και τις 31 Αυγούστου 2026.
Ειδικές προβλέψεις για τα ΤΕΦΑΑ
Για όσους στοχεύουν στις σχολές Φυσικής Αγωγής, τα ποσοστά είναι σαφώς πιο «γενναιόδωρα» (π.χ. 20% ακόμη και για την 3η θέση σε σχολικούς αγώνες). Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική προϋπόθεση: Ο υποψήφιος δεσμεύεται να παρακολουθήσει την ειδικότητα του αθλήματος στο οποίο διακρίθηκε, εφόσον αυτή προσφέρεται από το τμήμα.
Οι ενδιαφερόμενοι οφείλουν να ελέγχουν την εγγραφή της διάκρισής τους στον ειδικό πίνακα της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού και να έχουν όλες τις απαιτούμενες βεβαιώσεις, πριν την υποβολή του μηχανογραφικού.
