Κεντρική σημασία έχει το άρθρο 43 του ν. 5209/2025, το οποίο αναφέρεται στη συμπεριφορά των οδηγών απέναντι στους πεζούς. Σύμφωνα με την πρώτη παράγραφό του, «Οι οδηγοί πρέπει να αποφεύγουν να συμπεριφέρονται με τρόπο που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τους πεζούς».
Η συγκεκριμένη διάταξη αποτελεί τη γενική βάση για την αξιολόγηση ενός περιστατικού κατά το οποίο ένα όχημα περνά από λιμνάζοντα νερά και καταβρέχει ανθρώπους που βρίσκονται κοντά στο οδόστρωμα. Μάλιστα, δεν είναι απαραίτητο να έχει προκληθεί τραυματισμός, καθώς ο νόμος αναφέρεται σε συμπεριφορές που ενδέχεται να δημιουργήσουν κίνδυνο.
Ωστόσο, το άρθρο δεν περιγράφει ξεχωριστά το κατάβρεγμα πεζών ούτε αναφέρει τις λακκούβες και τα συγκεντρωμένα νερά ως αυτοτελείς παραβάσεις. Επομένως, κάθε περιστατικό εξετάζεται με βάση τις συνθήκες που επικρατούσαν και τον τρόπο με τον οποίο κινήθηκε ο οδηγός. Πρέπει, δηλαδή, να αξιολογηθεί εάν η συγκεκριμένη συμπεριφορά μπορούσε να απειλήσει την ασφάλεια των πεζών.
Για τις παραβάσεις του άρθρου 43, η έκτη παράγραφος προβλέπει την κατάταξή τους στις κατηγορίες Ε2-Α και Σ, η οποία αφορά την αντικοινωνική οδική συμπεριφορά. Οι αντίστοιχες κυρώσεις καθορίζονται από το άρθρο 108.
Ειδικότερα, σύμφωνα με την παράγραφο 5, περίπτωση β΄, υποπερίπτωση βα΄ του άρθρου 108, η παράβαση της κατηγορίας Ε2-Α επισύρει πρόστιμο 150 ευρώ. Παράλληλα, για την κατηγορία Σ προβλέπεται αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 40 ημέρες, βάσει της περίπτωσης δ΄ της ίδιας παραγράφου.
Έτσι, η αναφορά σε πρόστιμο 150 ευρώ και αφαίρεση διπλώματος για 30 ημέρες δεν αποδίδει με ακρίβεια τις κυρώσεις που προβλέπονται για τις συγκεκριμένες παραβάσεις του άρθρου 43.
Οι γενικοί κανόνες συμπεριφοράς των οδηγών
Σημαντική είναι και η διάταξη του άρθρου 16, που καθορίζει τις γενικές υποχρεώσεις όσων βρίσκονται πίσω από το τιμόνι.
Η πρώτη παράγραφος ορίζει ότι οι οδηγοί πρέπει να κινούνται με σύνεση και διαρκή προσοχή, λαμβάνοντας ιδιαίτερη μέριμνα για την προστασία ευάλωτων χρηστών του δρόμου, όπως τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι και τα άτομα με αναπηρία. Παράλληλα, οφείλουν να αποφεύγουν ενέργειες που προκαλούν φόβο, ανησυχία ή ενόχληση στους υπόλοιπους χρήστες του οδικού δικτύου.
Η παραβίαση της συγκεκριμένης υποχρέωσης εντάσσεται στην κατηγορία Ε2-Α και τιμωρείται με πρόστιμο 150 ευρώ.
Επιπλέον, η έβδομη παράγραφος του ίδιου άρθρου προβλέπει ότι οι οδηγοί πρέπει να επιδεικνύουν ευγενική συμπεριφορά προς τους πεζούς και τους υπόλοιπους οδηγούς. Η παράβαση αυτής της υποχρέωσης κατατάσσεται στις κατηγορίες Ε2-Α και Σ.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι κάθε περιστατικό κατάβρεγματος οδηγεί αυτομάτως στην επιβολή όλων των παραπάνω κυρώσεων. Η εφαρμογή κάθε διάταξης εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά και τις συνθήκες του συγκεκριμένου συμβάντος.
Η βροχή επιβάλλει χαμηλότερη ταχύτητα
Μια ακόμη σημαντική πρόβλεψη του ΚΟΚ αφορά την ταχύτητα με την οποία πρέπει να κινούνται τα οχήματα όταν το οδόστρωμα είναι βρεγμένο.
Το άρθρο 23, στην παράγραφο 2, υποχρεώνει τους οδηγούς να προσαρμόζουν την ταχύτητά τους ανάλογα με την κατάσταση του δρόμου, τις καιρικές συνθήκες, την κυκλοφορία και τα χαρακτηριστικά του οχήματός τους. Βασική προϋπόθεση είναι να μπορούν να σταματήσουν εγκαίρως μπροστά σε οποιοδήποτε προβλέψιμο εμπόδιο βρίσκεται στο ορατό τμήμα της διαδρομής τους.
Μάλιστα, η τρίτη παράγραφος αναφέρει ρητά τη βροχή ως μία από τις συνθήκες που απαιτούν μείωση της ταχύτητας. Το ίδιο ισχύει όταν η ορατότητα είναι περιορισμένη ή όταν το οδόστρωμα παρουσιάζει ολισθηρότητα.
Αυτό σημαίνει ότι η κίνηση εντός του ανώτατου επιτρεπόμενου ορίου δεν απαλλάσσει απαραίτητα τον οδηγό από την ευθύνη του. Ακόμη και μια ταχύτητα χαμηλότερη από το προβλεπόμενο όριο μπορεί να είναι υπερβολική, εάν υπάρχουν νερά στο οδόστρωμα και πεζοί σε μικρή απόσταση από το αυτοκίνητο.
Οι παραβάσεις που σχετίζονται με την προσαρμογή και τη μείωση της ταχύτητας, σύμφωνα με την παράγραφο 10 του άρθρου 23, κατατάσσονται στην κατηγορία Ε1-Α και επισύρουν πρόστιμο 30 ευρώ. Η συγκεκριμένη κύρωση αφορά την υποχρέωση προσαρμογής της ταχύτητας και είναι διαφορετική από τις κυρώσεις που προβλέπονται για συμπεριφορές οι οποίες θέτουν σε κίνδυνο τους πεζούς.
Τι πρέπει να προσέχουν οι οδηγοί όταν υπάρχουν νερά στον δρόμο
Όταν υπάρχουν συγκεντρωμένα νερά κοντά σε πεζοδρόμιο, στάση λεωφορείου ή σημείο όπου κινούνται πεζοί, η επιβράδυνση πρέπει να γίνεται εγκαίρως και με ομαλό τρόπο.
Ο οδηγός οφείλει να υπολογίζει όχι μόνο την κατάσταση του οδοστρώματος, αλλά και την παρουσία ανθρώπων που βρίσκονται κοντά στο σημείο. Παράλληλα, η προσπάθεια αποφυγής των νερών δεν πρέπει να οδηγεί σε απότομους ελιγμούς προς διπλανές λωρίδες, καθώς μια τέτοια κίνηση μπορεί να δημιουργήσει άλλους κινδύνους για την κυκλοφορία.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στις διαβάσεις πεζών. Το άρθρο 43 προβλέπει ότι ο οδηγός πρέπει να προσεγγίζει με χαμηλή ταχύτητα μια σημασμένη διάβαση που δεν διαθέτει φωτεινό σηματοδότη ή τροχονόμο. Εάν υπάρχουν πεζοί που διασχίζουν τον δρόμο ή ετοιμάζονται να το κάνουν, οφείλει να σταματήσει. Η συγκεκριμένη υποχρέωση ισχύει ανεξάρτητα από τις καιρικές συνθήκες.
Πώς μπορεί να κινηθεί ένας πεζός μετά από τέτοιο περιστατικό
Σε περίπτωση που κάποιος πεζός θέλει να αναφέρει ένα περιστατικό κατάβρεγματος, είναι χρήσιμο να συγκεντρώσει όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες. Η πινακίδα κυκλοφορίας του οχήματος, το ακριβές σημείο, η ώρα του συμβάντος και τα στοιχεία πιθανών μαρτύρων μπορούν να βοηθήσουν στην περιγραφή του περιστατικού προς την αρμόδια αστυνομική υπηρεσία.
Η υποβολή αναφοράς δεν συνεπάγεται αυτομάτως την επιβολή προστίμου, καθώς οι αρμόδιες αρχές πρέπει να εξετάσουν τα πραγματικά δεδομένα και να αξιολογήσουν εάν έχει διαπραχθεί παράβαση.
Από την άλλη πλευρά, ένας οδηγός στον οποίο έχει βεβαιωθεί παράβαση διατηρεί το δικαίωμα να υποβάλει αντιρρήσεις. Ειδικότερα, το άρθρο 107, παράγραφος 2, προβλέπει προθεσμία τριών ημερών από την επίδοση της βεβαίωσης για την άσκηση του συγκεκριμένου δικαιώματος.
Η υποχρέωση ασφαλούς οδήγησης δεν αφορά μόνο την τήρηση των ορίων ταχύτητας και των κανόνων κυκλοφορίας. Περιλαμβάνει και την έγκαιρη αναγνώριση πιθανών κινδύνων για όσους βρίσκονται στον δρόμο. Η προσεκτική διέλευση από σημεία με συγκεντρωμένα νερά μπορεί να αποτρέψει δυσάρεστα περιστατικά, προστατεύοντας τους πεζούς από τον αιφνιδιασμό και πιθανούς τραυματισμούς.
