Χρήστος Κάτσικας Η εικόνα που διαμορφώνεται φέτος στις στρατιωτικές σχολές απέχει από το αφήγημα της «αναβάθμισης» και της ενίσχυσης της ελκυστικότητάς τους. Τα πρώτα στοιχεία από τις προκαταρκτικές εξετάσεις δείχνουν μια πραγματικότητα πιο σύνθετη: μικρή αύξηση στην Ευελπίδων και έντονη κρίση στη ΣΜΥ, που δεν περιορίζεται σε αριθμούς αλλά αγγίζει τον πυρήνα της εμπιστοσύνης.
Ευελπίδων: Αύξηση μεν, χωρίς ανατροπή
Στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, το άνοιγμα της πρόσβασης και στα τέσσερα επιστημονικά πεδία είχε ως στόχο να διευρύνει τη δεξαμενή υποψηφίων. Οι αριθμοί δείχνουν πράγματι μια άνοδο:
- 981 αιτήσεις το 2026 (από 811 το 2025)
- 769 συμμετοχές στις εξετάσεις (από 640)
- 708 επιτυχόντες (από 552)
Η αύξηση είναι υπαρκτή, αλλά όχι τέτοια που να επιβεβαιώνει μια ουσιαστική αλλαγή τάσης. Περισσότερο θυμίζει προσαρμογή παρά ανατροπή.
Κι αυτό γιατί το πρόβλημα δεν φαίνεται να είναι τεχνικό – δηλαδή ποιο επιστημονικό πεδίο δίνει πρόσβαση – αλλά βαθύτερο: αφορά το πώς αντιλαμβάνονται οι νέοι τη στρατιωτική σταδιοδρομία, τις απολαβές, τις συνθήκες και τις προοπτικές εξέλιξης.
ΣΜΥ: Το πραγματικό «ρήγμα»
Η κατάσταση στη Σχολή Μονίμων Υπαξιωματικών είναι ποιοτικά διαφορετική. Παρά την αριθμητική αύξηση:
- 1.172 αιτήσεις το 2026 (από 1.135)
- 1.043 συμμετοχές (από 966)
- 994 επιτυχόντες (από 832)
η συζήτηση δεν περιστρέφεται γύρω από τη ζήτηση, αλλά γύρω από μια κρίσιμη θεσμική αλλαγή: την κατάργηση της δυνατότητας εξέλιξης σε αξιωματικούς.
Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο οξύ επειδή η αλλαγή εφαρμόζεται αναδρομικά. Δηλαδή επηρεάζει και όσους εισήχθησαν στη σχολή με εντελώς διαφορετικούς όρους και προσδοκίες.
Η αναδρομικότητα που «σπάει» την εμπιστοσύνη
Εδώ βρίσκεται και η ουσία της κρίσης. Δεν πρόκειται απλώς για μια αλλαγή πολιτικής. Πρόκειται για μια αλλαγή κανόνων εν κινήσει.
Οι σπουδαστές και τα στελέχη που επέλεξαν τη ΣΜΥ με την προοπτική εξέλιξης σε αξιωματικούς βλέπουν αυτή τη δυνατότητα να αφαιρείται εκ των υστέρων. Το αποτέλεσμα δεν είναι μόνο δυσαρέσκεια. Είναι αίσθηση αδικίας.
Και αυτή η αίσθηση, όταν εγκαθίσταται σε ένα σύστημα όπως οι Ένοπλες Δυνάμεις, έχει πολλαπλασιαστικές συνέπειες: επηρεάζει το ηθικό, τη συνοχή και –τελικά– την ίδια την ικανότητα προσέλκυσης νέων στελεχών.
Ήδη ορατές συνέπειες
Οι επιπτώσεις δεν είναι θεωρητικές. Καταγράφονται ήδη παραιτήσεις και έντονη δυσαρέσκεια στις τάξεις της ΣΜΥ. Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι σαφές: οι κανόνες μπορούν να αλλάξουν, ακόμη και αφού κάποιος έχει επενδύσει χρόνο, κόπο και επαγγελματική επιλογή.
Και αυτό είναι ίσως το πιο αποτρεπτικό στοιχείο για έναν νέο που σκέφτεται να ακολουθήσει αυτή τη διαδρομή.
Μια ανομοιογενής εικόνα
Την ίδια στιγμή, σε άλλες δομές – όπως στη Διοίκηση Αεροπορικής Εκπαίδευσης – καταγράφεται εντυπωσιακή άνοδος στους επιτυχόντες, γεγονός που δείχνει ότι δεν υπάρχει μία ενιαία εικόνα για όλες τις στρατιωτικές σχολές.
Αυτό ενισχύει την εκτίμηση ότι η κρίση δεν είναι οριζόντια, αλλά εξαρτάται από το θεσμικό πλαίσιο, τις προοπτικές και την αξιοπιστία που εκπέμπει κάθε σχολή.
Το πραγματικό αποτύπωμα
Η συνολική εικόνα είναι αποκαλυπτική:
- Στην Ευελπίδων, η «διεύρυνση» δεν έφερε τη μεγάλη αλλαγή
- Στη ΣΜΥ, η αναδρομική αλλαγή δημιούργησε βαθύ ρήγμα
Με άλλα λόγια, το σύστημα δεν ενισχύθηκε όσο αναμενόταν και ταυτόχρονα κλονίστηκε σε ένα κρίσιμο σημείο του.
Και ίσως αυτό να είναι το βασικό συμπέρασμα: η ελκυστικότητα ενός επαγγέλματος δεν αλλάζει με διοικητικές ρυθμίσεις, αλλά με σταθερούς κανόνες, καθαρές προοπτικές και εμπιστοσύνη. Όταν αυτά λείπουν, ακόμη και οι καλύτερες «μεταρρυθμίσεις» μένουν χωρίς αντίκρισμα.
Στρατιωτικές σχολές: Ρεκόρ κενών θέσεων, κατάρρευση βάσεων και παραιτήσεις
Μια εικόνα βαθιάς και πολυεπίπεδης κρίσης αποτυπώνεται πλέον με αριθμούς που δεν επιδέχονται αμφισβήτηση. Οι στρατιωτικές σχολές καταγράφουν ρεκόρ κενών θέσεων και ιστορικά χαμηλές βάσεις εισαγωγής, την ώρα που στο εσωτερικό των Ενόπλων Δυνάμεων –και ιδίως στο Πολεμικό Ναυτικό– οι παραιτήσεις λαμβάνουν διαστάσεις πραγματικού εφιάλτη. Τα φαινόμενα αυτά δεν είναι ασύνδετα. Αντίθετα, αποτελούν κρίκους της ίδιας αλυσίδας απαξίωσης.
Οι παραιτήσεις αποδομούν το αφήγημα της «νέας εποχής»
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που δημοσιοποίησε η Ένωση Στρατιωτικών Περιφερειακής Ενότητας Νήσων Περιφέρειας Αττικής (ΕΣΠΕΕΝΠΑ), οι παραιτήσεις στο Πολεμικό Ναυτικό για το έτος 2025 ανήλθαν στις 353. Πρόκειται για αύξηση 21,3% σε σχέση με το 2024, επιβεβαιώνοντας ότι η τάση όχι μόνο δεν ανακόπτεται, αλλά επιταχύνεται.
Ακόμη πιο ανησυχητικά είναι τα ποιοτικά χαρακτηριστικά:
Ο ένας στους δύο παραιτηθέντες είναι απόφοιτος στρατιωτικής σχολής.
Ο ένας στους τρεις προέρχεται από τις τάξεις των Υπαξιωματικών ή Ανθυπασπιστών.
Ο ένας στους τέσσερις είναι αξιωματικός από ΑΣΕΙ, ενώ ιδιαίτερη αιμορραγία καταγράφεται στο Υγειονομικό Σώμα.
Με απλά λόγια, δεν παραιτείται «πλεονάζον» ή περιστασιακό προσωπικό, αλλά ο σκληρός πυρήνας της επαγγελματικής και εκπαιδευμένης δύναμης.
Μια τριετία «μεταρρυθμίσεων» ισοδυναμεί με δεκαετία παραιτήσεων
Το πλέον σοκαριστικό στοιχείο δεν αφορά μόνο το 2025. Η συνολική εικόνα είναι αποκαλυπτική:
Κατά την τριετία Ιούνιος 2023 – Δεκέμβριος 2025, δηλαδή την περίοδο των πολυδιαφημισμένων «μεταρρυθμίσεων», οι παραιτήσεις στο ΠΝ ανήλθαν σε 781. Ο αριθμός αυτός ισοδυναμεί με το σύνολο των παραιτήσεων ολόκληρης της προηγούμενης δεκαετίας (2014 – Μάιος 2023), που ήταν 775.
Η σύγκριση αυτή ακυρώνει κάθε θριαμβολογία. Αντί για αναβάθμιση, το αποτέλεσμα είναι μια πρωτοφανής αποψίλωση έμπειρου προσωπικού.
Από τις παραιτήσεις στις άδειες σχολές
Η εικόνα αυτή εξηγεί, σε μεγάλο βαθμό, και όσα καταγράφονται πλέον στις στρατιωτικές σχολές. Οι βάσεις εισαγωγής καταρρέουν, ενώ δεκάδες –σε ορισμένες περιπτώσεις εκατοντάδες– θέσεις μένουν κενές, ακόμη και σε σχολές που άλλοτε αποτελούσαν επιλογή υψηλού κύρους.
Οι νέοι και οι οικογένειές τους παρακολουθούν τι συμβαίνει στο εσωτερικό των Ενόπλων Δυνάμεων. Βλέπουν αποφοίτους ΑΣΕΙ και ΑΣΣΥ να παραιτούνται, Υπαξιωματικούς να εγκαταλείπουν χωρίς προοπτική και στελέχη να πληρώνουν ακόμη και αποζημίωση για να φύγουν. Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι σαφές: η υπόσχεση σταθερότητας και επαγγελματικής προοπτικής δεν πείθει πλέον.
Ένα καμπανάκι που αγνοείται επικίνδυνα
Οι κενές θέσεις στις σχολές, η κατάρρευση των βάσεων και το κύμα παραιτήσεων δεν είναι ανεξάρτητα φαινόμενα. Συνιστούν μια ενιαία κρίση εμπιστοσύνης: των στελεχών προς το σύστημα και της κοινωνίας προς τις στρατιωτικές επιλογές.
Χωρίς ουσιαστικά κίνητρα, ειλικρινή ενημέρωση, πραγματική αναβάθμιση των συνθηκών υπηρεσίας και εγκατάλειψη των επικοινωνιακών αφηγημάτων, η κατάσταση όχι μόνο δεν θα αντιστραφεί, αλλά θα επιδεινωθεί.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τέλος τα παλιά διπλώματα: Τι αλλάζει για όλους τους οδηγούς
Διορισμοί εκπαιδευτικών 2026: Το ΦΕΚ με τα νέα πτυχία που «ξεκλειδώνουν» 10.000 μόνιμες θέσεις
