Για έναν μαθητή που συμπληρώνει το μηχανογραφικό του, η Ψυχολογία μπορεί να σημαίνει πολλά: ενδιαφέρον για την ανθρώπινη συμπεριφορά, επιθυμία να βοηθήσει άλλους ανθρώπους, αναζήτηση μιας δουλειάς με κοινωνικό περιεχόμενο. Η αυξανόμενη παρουσία της ψυχικής υγείας στον δημόσιο διάλογο έχει φέρει την επιστήμη πιο κοντά στους νέους και, μαζί, ψηλότερα στις προτιμήσεις τους.
Η ζήτηση είναι τέτοια ώστε υπερβαίνει ακόμη και τον παράγοντα της απόστασης. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της «Καθημερινής», οι 110 θέσεις του Τμήματος Ψυχολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, στο Διδυμότειχο, καλύφθηκαν, σε αντίθεση με άλλα πανεπιστημιακά τμήματα που αντιμετωπίζουν δυσκολίες προσέλκυσης φοιτητών.
Η άνοδος αποτυπώνεται στις πρώτες προτιμήσεις
Πριν περίπου 15 χρόνια, το Τμήμα Ψυχολογίας του ΕΚΠΑ αποτελούσε την πρώτη επιλογή λιγότερο από 200 υποψηφίων, ενώ τα τελευταία χρόνια ο αριθμός τους κινείται ανάμεσα στους 900 και στους 1000. Πρόκειται για πενταπλασιασμό των πρώτων προτιμήσεων, ο οποίος αναδεικνύει τη μεγαλύτερη ελκυστικότητα του αντικειμένου.
Ανοδική είναι η εικόνα και στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, όπου οι πρώτες προτιμήσεις αυξήθηκαν από περίπου 350 σε 600, δηλαδή περίπου κατά 73%.
Οι πρώτες προτιμήσεις, ωστόσο, αποτυπώνουν την ελκυστικότητα των σπουδών· δεν αποτελούν από μόνες τους ένδειξη εξασφαλισμένης επαγγελματικής αποκατάστασης.
Η ψυχική υγεία βγαίνει από τη σιωπή
Μια βασική εξήγηση βρίσκεται στην εξοικείωση της κοινωνίας με την αναζήτηση ψυχολογικής υποστήριξης. Έτσι η δημοφιλία του αντικειμένου συνδέεται με τις ανάγκες της καθημερινότητας και τη μεγαλύτερη προθυμία των ανθρώπων να απευθυνθούν σε ειδικό, κοντολογίς με τη μεταβολή της κοινωνικής εικόνας ενός επαγγέλματος που παλαιότερα αντιμετωπιζόταν ως ασυνήθιστη επιλογή.
Για τους υποψηφίους, αυτή η αλλαγή δημιουργεί μια ισχυρή αίσθηση σκοπού: την προοπτική μιας εργασίας που συνδέεται άμεσα με πραγματικές ανθρώπινες δυσκολίες.
Το αντικείμενο εκτείνεται πέρα από την ψυχοθεραπεία
Η εικόνα του γραφείου και της ατομικής συνεδρίας καλύπτει μόνο ένα μέρος της επιστήμης. Η Ψυχολογία μελετά, μεταξύ άλλων, τη μάθηση, τη μνήμη, την ανάπτυξη, τις κοινωνικές σχέσεις και τη συμπεριφορά στους οργανισμούς.
Μπορούμε να μιλάμε για γνωστική, αναπτυξιακή, κοινωνική, σχολική, η κλινική και οργανωσιακή ψυχολογία.
Ανάλογα με την εκπαίδευση και τα προσόντα, οι διαδρομές μπορεί να συνδέονται με σχολεία, δομές υποστήριξης, έρευνα ή υπηρεσίες ανθρώπινου δυναμικού. Αυτή η ποικιλία χρειάζεται να αποτελεί μέρος της ενημέρωσης πριν από την επιλογή σχολής.
Πτυχίο, επαγγελματικός τίτλος και πρόσθετη εκπαίδευση
Το ενδιαφέρον για τους ανθρώπους αποτελεί αφετηρία, αλλά οι σπουδές απαιτούν επιστημονική μελέτη, ερευνητική μεθοδολογία και εξοικείωση με την αξιολόγηση δεδομένων.
Χρειάζεται επίσης σαφής διάκριση ανάμεσα στην απόκτηση πτυχίου, στη νόμιμη άσκηση του επαγγέλματος και στην εκπαίδευση για συγκεκριμένες θεραπευτικές προσεγγίσεις. Για την άσκηση του επαγγέλματος του ψυχολόγου προβλέπεται επίσημη διαδικασία αναγγελίας στις αρμόδιες υπηρεσίες.
Η αυξημένη ζήτηση δείχνει ότι περισσότεροι νέοι αναζητούν σπουδές με ανθρώπινο και κοινωνικό περιεχόμενο. Για να μετατραπεί όμως η επιθυμία σε συνειδητή επιλογή, χρειάζεται ενημέρωση για το πρόγραμμα μαθημάτων, τις απαιτήσεις εξειδίκευσης, το κόστος της μετέπειτα εκπαίδευσης και τις πραγματικές συνθήκες εργασίας.
Η καλύτερη αφετηρία είναι να γνωρίζει ο υποψήφιος την επιστήμη που επιλέγει, πέρα από την ελκυστική δημόσια εικόνα της.
