Το ύψος της σύνταξης δεν εξαρτάται μόνο από τον τελευταίο μισθό, αλλά από έναν συνδυασμό παραγόντων που μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά το τελικό ποσό. Σύμφωνα με τα ισχύοντα δεδομένα, υπάρχουν πέντε βασικά στοιχεία που μπορούν να βοηθήσουν έναν ασφαλισμένο να λάβει σύνταξη που αντιστοιχεί σε ποσοστό άνω του 60% του συντάξιμου μισθού του.
Το συγκεκριμένο ποσοστό θεωρείται από το Ελεγκτικό Συνέδριο ως μια εύλογη αναλογία μεταξύ αποδοχών και σύνταξης, ωστόσο αρκετοί ασφαλισμένοι καταλήγουν να λαμβάνουν μικρότερο ποσοστό, ιδιαίτερα όταν αποχωρούν με λιγότερα χρόνια ασφάλισης ή επιλέγουν μειωμένη σύνταξη.
Τα πέντε σημεία που κάνουν τη διαφορά
1. Περισσότερα χρόνια ασφάλισης
Όσο αυξάνονται τα χρόνια εργασίας, τόσο αυξάνονται και τα ποσοστά αναπλήρωσης. Η μεγαλύτερη διαφορά παρατηρείται από τα 36 έως τα 40 έτη ασφάλισης, καθώς εκεί οι συντελεστές υπολογισμού γίνονται πιο ευνοϊκοί.
2. Το ποσό της εθνικής σύνταξης
Η εθνική σύνταξη αποτελεί σημαντικό μέρος της τελικής παροχής. Για το 2026 το πλήρες ποσό ανέρχεται σε 446,87 ευρώ για όσους διαθέτουν τουλάχιστον 20 χρόνια ασφάλισης, ενώ μειώνεται όταν υπάρχουν λιγότερα έτη ή μικρότερος χρόνος μόνιμης διαμονής στην Ελλάδα.
3. Πλήρης ή μειωμένη σύνταξη
Η επιλογή της μειωμένης σύνταξης συνεπάγεται περικοπή 30% στο ποσό της εθνικής σύνταξης, γεγονός που μπορεί να μειώσει αισθητά το τελικό ποσό που θα λάβει ο ασφαλισμένος.
4. Εξαγορά πλασματικών ετών
Η αναγνώριση πλασματικού χρόνου μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα συμφέρουσα, ειδικά όταν βοηθά έναν ασφαλισμένο να συμπληρώσει τα 40 χρόνια ασφάλισης, αυξάνοντας έτσι το ποσοστό αναπλήρωσης.
5. Ο συντάξιμος μισθός
Παρότι ένας υψηλότερος μισθός οδηγεί σε μεγαλύτερη σύνταξη σε απόλυτους αριθμούς, δεν σημαίνει πάντα και μεγαλύτερο ποσοστό αναπλήρωσης. Σύμφωνα με τα παραδείγματα, οι ασφαλισμένοι με συντάξιμες αποδοχές περίπου 1.500 έως 1.800 ευρώ και 40 χρόνια ασφάλισης μπορούν να λάβουν σύνταξη που αντιστοιχεί ακόμη και στο 75%-80% του μισθού τους.
Ενδεικτικά παραδείγματα
Ο Κώστας Κατίκος μετά από εκτενές ρεπορτάζ στον Ελέυθερο Τύπο παρουσιάζει χαρακτηριστικά παραδείγματα που δείχνουν ότι μια υψηλότερη σύνταξη δεν σημαίνει απαραίτητα και μεγαλύτερο ποσοστό αναπλήρωσης σε σχέση με τον μισθό.
• Παράδειγμα 1
Γυναίκα ασφαλισμένη με 38 χρόνια ασφάλισης και συντάξιμο μισθό 1.800 ευρώ αναμένεται να λάβει σύνταξη περίπου 1.255 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 70% των αποδοχών της. Αν, όμως, ο συντάξιμος μισθός της ήταν 3.640 ευρώ, η σύνταξη θα αυξανόταν στα 2.082 ευρώ, όμως θα αντιστοιχούσε μόλις στο 57% του μισθού, δηλαδή κάτω από το όριο του 60%.
• Παράδειγμα 2
Ασφαλισμένος με 40 χρόνια ασφάλισης και συντάξιμες αποδοχές 2.500 ευρώ δικαιούται σύνταξη περίπου 1.967 ευρώ, που αντιστοιχεί στο 68% του μισθού του. Αντίθετα, με μισθό 4.500 ευρώ, η σύνταξη αυξάνεται στα 2.696,87 ευρώ, όμως η αναλογία πέφτει στο 59,9%, παρότι οι εισφορές που είχαν καταβληθεί ήταν σημαντικά υψηλότερες.
• Παράδειγμα 3
Ασφαλισμένος με 35 έτη ασφάλισης και συντάξιμο μισθό 1.900 ευρώ λαμβάνει σύνταξη περίπου 1.156 ευρώ, δηλαδή το 61% των αποδοχών του. Αν ο ίδιος εργαζόμενος είχε συντάξιμο μισθό 2.520 ευρώ, η σύνταξη θα διαμορφωνόταν στα 1.387 ευρώ, όμως θα αντιστοιχούσε μόλις στο 55,04% του μισθού, γεγονός που αναδεικνύει ότι οι υψηλότερες αποδοχές δεν οδηγούν πάντα σε καλύτερη αναλογία σύνταξης προς μισθό.
Τι δείχνουν τα στοιχεία
Όπως επισημαίνει ο Κώστας Κατίκος, το κρίσιμο δεν είναι μόνο το ύψος της σύνταξης σε ευρώ, αλλά και η σχέση της με τον συντάξιμο μισθό. Σε αρκετές περιπτώσεις, ασφαλισμένοι με υψηλές αποδοχές λαμβάνουν μεγαλύτερη σύνταξη σε απόλυτο ποσό, όμως αυτή αντιστοιχεί σε μικρότερο ποσοστό του μισθού τους, γεγονός που εξηγεί γιατί η σωστή αξιοποίηση των ετών ασφάλισης, των πλασματικών ετών και των υπόλοιπων παραγόντων μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.
