Διαφορετική επιβάρυνση αντιμετωπίζουν οι συνταξιούχοι που έχουν χρέη προς τον ΕΦΚΑ, καθώς το ποσοστό που παρακρατείται κάθε μήνα από τη σύνταξή τους εξαρτάται από το πότε καταλογίστηκε η οφειλή. Η βασική αλλαγή αφορά τις νέες οφειλές, για τις οποίες η παρακράτηση μειώνεται από το 25% στο 10%, χωρίς όμως να επηρεάζονται αυτόματα όσοι έχουν ήδη παλαιότερα χρέη.
Η διαφοροποίηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για όσους καλούνται να επιστρέψουν ποσά που εισέπραξαν χωρίς να τα δικαιούνται, καθώς καθορίζει πόσα χρήματα θα μένουν τελικά στην τσέπη τους κάθε μήνα.
Πότε παρακρατείται το 25% και πότε το 10%
Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις του ΕΦΚΑ, για τις οφειλές που καταλογίστηκαν πριν από τις 6 Ιουνίου 2026 εξακολουθεί να ισχύει παρακράτηση 25% από τη μηνιαία σύνταξη.
Αντίθετα, για τις νέες οφειλές, που καταλογίζονται από την έναρξη ισχύος της σχετικής διάταξης του νόμου 5316/2026, το ποσοστό μειώνεται στο 10%.
Η μείωση αυτή δεν έχει αναδρομική ισχύ. Επομένως, όσοι έχουν παλαιότερα χρέη δεν περνούν αυτομάτως στο νέο, ευνοϊκότερο καθεστώς, αλλά συνεχίζουν να εξοφλούν τις οφειλές τους με παρακράτηση 25%.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για όσους έχουν ταυτόχρονα παλαιές και νέες οφειλές προς τον ΕΦΚΑ.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα δύο ποσοστά δεν αθροίζονται, δηλαδή δεν επιβάλλεται συνολική παρακράτηση 35% από τη σύνταξη. Αντίθετα, εφαρμόζεται συγκεκριμένη σειρά αποπληρωμής, με προτεραιότητα στην παλαιότερη οφειλή.
Αυτό σημαίνει ότι ο συνταξιούχος συνεχίζει αρχικά να αποπληρώνει το παλιό χρέος με κράτηση 25%. Μόλις αυτό εξοφληθεί πλήρως, ξεκινά η παρακράτηση 10% για τη νεότερη οφειλή.
Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγεται η ταυτόχρονη επιβολή δύο διαφορετικών κρατήσεων, η οποία θα μπορούσε να περιορίσει ακόμη περισσότερο το μηνιαίο εισόδημα των συνταξιούχων.
Από πού προκύπτουν οι οφειλές προς τον ΕΦΚΑ
Οι συγκεκριμένες οφειλές αφορούν ποσά που καταβλήθηκαν χωρίς να υπάρχει νόμιμο δικαίωμα είσπραξής τους. Μπορεί να πρόκειται για συντάξεις ή ασφαλιστικές παροχές που χορηγήθηκαν ενώ δεν πληρούνταν οι απαραίτητες προϋποθέσεις.
Η ύπαρξη μιας οφειλής μπορεί να διαπιστωθεί έπειτα από μεταγενέστερο έλεγχο, διόρθωση στοιχείων ή επανεξέταση των δεδομένων βάσει των οποίων είχε εγκριθεί η σύνταξη ή η παροχή.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο ΕΦΚΑ καταλογίζει τα ποσά που πρέπει να επιστραφούν και ενεργοποιεί τη διαδικασία παρακράτησης από τη σύνταξη.
Το ελάχιστο ποσό που θα παρακρατείται κάθε μήνα
Για τις νέες οφειλές προβλέπεται κατώτατη μηνιαία παρακράτηση 50 ευρώ, ακόμη και όταν το 10% της σύνταξης αντιστοιχεί σε μικρότερο ποσό.
Η κράτηση συνεχίζεται κάθε μήνα μέχρι την πλήρη εξόφληση του χρέους. Παράλληλα, ο ΕΦΚΑ μπορεί να συμψηφίσει την οφειλή με αναδρομικά ποσά που δικαιούται να εισπράξει ο συνταξιούχος.
Εάν μετά τον συμψηφισμό παραμένει ανεξόφλητο υπόλοιπο, η αποπληρωμή συνεχίζεται μέσω των προβλεπόμενων μηνιαίων κρατήσεων.
Τι πρέπει να προσέξουν οι συνταξιούχοι
Το σημαντικότερο στοιχείο είναι η ημερομηνία καταλογισμού της οφειλής, καθώς αυτή καθορίζει εάν θα εφαρμοστεί παρακράτηση 25% ή 10%. Δεν αρκεί, δηλαδή, να γνωρίζει κάποιος πότε δημιουργήθηκε το χρέος, αλλά πρέπει να ελέγξει πότε βεβαιώθηκε από τον ΕΦΚΑ.
Η διαφορά στα δύο ποσοστά επηρεάζει άμεσα το ποσό της σύνταξης που απομένει κάθε μήνα, γι' αυτό και οι συνταξιούχοι που έχουν εκκρεμότητες θα πρέπει να γνωρίζουν σε ποια κατηγορία οφειλών ανήκουν και ποιο καθεστώς παρακράτησης εφαρμόζεται στην περίπτωσή τους.
