Αφορολόγητο επίδομα έως 210€ το μήνα: Ποιοι το παίρνουν από το κινητό τους

Ένα επίδομα που μπορεί να αγγίξει ακόμα και τα 210 ευρώ σε μηνιαία βάση –δηλαδή έως και 2.520 ευρώ το χρόνο– έχουν τη δυνατότητα να εξασφαλίσουν χιλιάδες νοικοκυριά με απλά βήματα. 

Πρόκειται για το αφορολόγητο Επίδομα Στέγασης που χορηγείται από τον ΟΠΕΚΑ, ένα προνοιακό πρόγραμμα επιδότησης ενοικίου το οποίο στοχεύει απευθείας στην ανακούφιση των πολιτών που μισθώνουν την κύρια κατοικία τους.

Ωστόσο, η διαδικασία κρύβει «παγίδες», καθώς η αυτόματη ανανέωση του δικαιώματος αποτελεί πλέον παρελθόν, αναγκάζοντας τους δικαιούχους να βρίσκονται σε διαρκή εγρήγορση.

Στον απόλυτο και αναλυτικό οδηγό του alfavita.gr που ακολουθεί, συγκεντρώνουμε όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε: τα ακριβή ποσά ανάλογα με τη σύνθεση της οικογένειας, τα αυστηρά εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, τα δικαιολογητικά που απαιτούνται, καθώς και τη νέα ψηφιακή διαδικασία για να εγκριθεί η αίτησή σας.

Πόσα χρήματα θα μπουν στον λογαριασμό σας

Το ποσό που δίνει το επίδομα στέγασης του ΟΠΕΚΑ δεν είναι οριζόντιο, αλλά κλιμακώνεται προοδευτικά ανάλογα με τον αριθμό των μελών που απαρτίζουν το κάθε νοικοκυριό. Η αρχιτεκτονική του επιδόματος έχει σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να δίνεται ιδιαίτερη έμφαση και ενισχυμένη στήριξη στα παιδιά, με απώτερο σκοπό την τόνωση της γεννητικότητας, ενώ ταυτόχρονα προστατεύονται εμπράκτως οι μονογονεϊκές οικογένειες και τα σπίτια με απροστάτευτα τέκνα.

Στον πίνακα που ακολουθεί μπορείτε να δείτε ακριβώς πώς διαμορφώνεται η επιδότηση:

Η πίστωση των χρημάτων στους λογαριασμούς των δικαιούχων γίνεται σε μηνιαία βάση, παραδοσιακά κατά τις τελευταίες ημέρες του μήνα. Από τη στιγμή που η αίτηση θα λάβει την τελική έγκριση, η ροή της πληρωμής ενεργοποιείται αμέσως από τον επόμενο κιόλας μήνα.

Τέλος η αυτόματη ανανέωση – Πόσο διαρκεί η επιδότηση

Μέχρι πρόσφατα, πολλοί δικαιούχοι επαναπαύονταν στη δυνατότητα του συστήματος να ανανεώνει αυτόματα την επιδότηση για ένα επιπλέον εξάμηνο. Αυτό το καθεστώς καταργείται οριστικά.

Πλέον, η πράξη έγκρισης της επιδότησης έχει αυστηρή και περιορισμένη διάρκεια ισχύος έξι (6) μηνών. Μόλις συμπληρωθεί το συγκεκριμένο εξάμηνο διάστημα, η καταβολή του επιδόματος διακόπτεται αυτόματα. Για να μη χαθούν οι επόμενες πληρωμές, οι ωφελούμενοι υποχρεούνται να προχωρήσουν στην υποβολή μιας νέας, φρέσκιας αίτησης από την αρχή, προκειμένου να αξιολογηθούν εκ νέου και να συνεχιστεί η οικονομική τους στήριξη.

Τα «σκληρά» κριτήρια: Εισόδημα, ακίνητα και τόκοι καταθέσεων

Για να ανάψει το «πράσινο φως» του ΟΠΕΚΑ, το νοικοκυριό πρέπει να περάσει επιτυχώς μέσα από τρία διαφορετικά φίλτρα ελέγχου: εισοδηματικά, περιουσιακά και κριτήρια διαμονής.

Α) Εισοδηματικά όρια

Το ετήσιο εισόδημα του νοικοκυριού (πραγματικό ή τεκμαρτό, προ φόρων και μετά την αφαίρεση των ασφαλιστικών εισφορών) όπως αποτυπώνεται στις τελευταίες εκκαθαρισμένες δηλώσεις, δεν μπορεί να ξεπερνά τις 7.000 ευρώ για έναν μόνο άνθρωπο. Το όριο αυτό προσαυξάνεται κατά 3.500 ευρώ για κάθε επιπλέον μέλος.

Ειδικά για τις μονογονεϊκές οικογένειες και τα νοικοκυριά με απροστάτευτα τέκνα, η προσαύξηση για το πρώτο ανήλικο μέλος ή για κάθε απροστάτευτο παιδί ορίζεται στις 7.000 ευρώ. Σε κάθε περίπτωση, υπάρχει ανώτατο πλαφόν τα 21.000 ευρώ ετησίως, το οποίο δεν μπορεί να ξεπεραστεί από κανένα νοικοκυριό, ανεξάρτητα από το πόσα μέλη έχει.

Στα παραπάνω εισοδηματικά όρια δεν προσμετρώνται το Επίδομα Παιδιού (Α21), τα μη ανταποδοτικά αναπηρικά επιδόματα που χορηγεί το κράτος, καθώς και το επίδομα αναδοχής.

Β) Περιουσιακά στοιχεία και τεκμήρια

1. Η συνολική φορολογητέα αξία των ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) που διαθέτουν όλα τα μέλη μαζί ξεκινά από το όριο των 120.000 ευρώ για το μονοπρόσωπο νοικοκυριό. Για κάθε επιπλέον μέλος προστίθενται 15.000 ευρώ, με το απόλυτο ταβάνι να σταματά στις 180.000 ευρώ.
2. Τα συνολικά όρια των αποταμιεύσεων και επενδύσεων ακολουθούν την ίδια ακριβώς κλίμακα με τα εισοδηματικά όρια (από 7.000€ έως 21.000€ κατ' ανώτατο όριο).

Ποιοι αποκλείονται αυτόματα  λόγω πολυτελούς διαβίωσης

Ακόμη κι αν πληροίτε τα εισοδηματικά κριτήρια, η αίτησή σας θα απορριφθεί αν από την εκκαθαρισμένη φορολογική σας δήλωση προκύπτει ότι:

• Εμπίπτετε στις διατάξεις του φόρου πολυτελούς διαβίωσης.
• Δηλώνετε δαπάνες για αμοιβές πληρωμάτων σκαφών αναψυχής.
• Πληρώνετε δίδακτρα σε ιδιωτικά σχολεία που υπερβαίνουν τα 1.500 ευρώ ετησίως.
• Δηλώνετε έξοδα για οικιακούς βοηθούς, οδηγούς αυτοκινήτων, δασκάλους ή παρόμοιο προσωπικό.

Γ) Κριτήρια διαμονής

Ο αιτών πρέπει να αποδείξει τη νόμιμη και μόνιμη διαμονή του στην Ελλάδα. Για τους Έλληνες πολίτες, τους ομογενείς και τους πολίτες κρατών-μελών της Ε.Ε., απαιτείται σταθερή διαμονή τα τελευταία 5 έτη πριν την αίτηση, κάτι που αποδεικνύεται από την εμπρόθεσμη υποβολή των φορολογικών δηλώσεων. Για τους πολίτες τρίτων χωρών, το κριτήριο αυτό γίνεται πολύ πιο αυστηρό, καθώς απαιτείται νόμιμη και μόνιμη διαμονή 12 ετών.

Τα απαραίτητα δικαιολογητικά και οι βασικές προϋποθέσεις

Το θεμέλιο για να εγκριθεί η επιδότηση ενοικίου είναι η ύπαρξη ενός ηλεκτρονικού μισθωτηρίου συμβολαίου σε πλήρη ισχύ. Το συμβόλαιο πρέπει να καλύπτει ολόκληρη την περίοδο της εξάμηνης επιδότησης, ωστόσο δεν είναι απαραίτητο να έχει κλείσει ένα εξάμηνο ισχύος πριν από την υποβολή της αίτησης. Επιπλέον, το ρολόι και η σύμβαση προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας (ΔΕΗ ή άλλος πάροχος) πρέπει υποχρεωτικά να είναι καταχωρημένα στο όνομα του αιτούντος ή κάποιου άλλου μέλους του νοικοκυριού.

Όταν η αίτηση χρειαστεί χειροκίνητο έλεγχο στους Δήμους ή στα Κέντρα Κοινότητας, τα δικαιολογητικά που ζητούνται περιλαμβάνουν:

1. Ηλεκτρονικό Μισθωτήριο Συμβόλαιο.
2. Φορολογικές Δηλώσεις (Ε1) που πιστοποιούν τα έτη διαμονής.
3. Έγκυρο και ενεργό IBAN τραπεζικού λογαριασμού, στον οποίο ο αιτών πρέπει να είναι οπωσδήποτε δικαιούχος ή συνδικαιούχος.
4. Δικαιολογητικά μεταβολής της σύνθεσης του νοικοκυριού (π.χ. πιστοποιητικό γέννησης, ληξιαρχική πράξη θανάτου) αν τα στοιχεία των ψηφιακών διασταυρώσεων δεν συμφωνούν με την πραγματικότητα.
5. Βεβαίωση φοίτησης από τον Διευθυντή της σχολικής μονάδας για τα ανήλικα παιδιά, στην περίπτωση που η επάρκεια φοίτησης στην υποχρεωτική εκπαίδευση δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί αυτόματα μέσω των συστημάτων των Υπουργείων.
6. Άδεια διαμονής σε ισχύ (ή βεβαίωση κατάθεσης για ανανέωση) για τους πολίτες τρίτων χωρών.

Πώς θα κάνετε την αίτηση βήμα-βήμα από το σπίτι ή στον Δήμο

Υπάρχουν δύο δρόμοι για να υποβάλετε την αίτησή σας, ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού σας:

1. Ψηφιακή αίτηση από το σπίτι

Εάν είστε μονοπρόσωπο ή πολυπρόσωπο νοικοκυριό χωρίς ειδικές ιδιαιτερότητες, μπορείτε να κάνετε τη διαδικασία μόνοι σας μέσω της πλατφόρμας epidomastegasis.gr.

• Εισέρχεστε στον ιστότοπο χρησιμοποιώντας τους προσωπικούς σας κωδικούς TAXISnet. Η είσοδος αυτή επέχει αυτόματα θέση υπεύθυνης δήλωσης συναίνεσης για όλες τις διασταυρώσεις στοιχείων που θα ακολουθήσουν.
• Αν στο σπίτι μένουν και άλλα ενήλικα μέλη, απαιτείται η δική τους ψηφιακή συναίνεση. Θα πρέπει να μπουν κι εκείνοι στην πλατφόρμα με τους δικούς τους κωδικούς TAXISnet και να εγκρίνουν την αίτηση. Χωρίς τη συναίνεση όλων των ενηλίκων, η αίτηση δεν μπορεί να ολοκληρωθεί.

2. Αποκλειστικά μέσω Δήμου ή Κέντρου Κοινότητας

Προσοχή! Τα νοικοκυριά που έχουν απροστάτευτα τέκνα καθώς και οι μονογονεϊκές οικογένειες δεν μπορούν να ολοκληρώσουν την αίτηση ηλεκτρονικά από το σπίτι. Υποχρεούνται να προσέλθουν με αυτοπρόσωπη παρουσία στις αρμόδιες υπηρεσίες των Δήμων ή στα Κέντρα Κοινότητας της περιοχής τους.

Η αίτηση γίνεται πάντα στο όνομα του προσώπου που έχει υπογράψει το ηλεκτρονικό μισθωτήριο συμβόλαιο. Αν στο σπίτι υπάρχουν και φιλοξενούμενα μέλη, η αίτηση υποβάλλεται υποχρεωτικά από τον υπόχρεο (ή τον σύζυγο του υπόχρεου) της φορολογικής δήλωσης της φιλοξενούσας μονάδας.

Ποιες περιπτώσεις εξαιρούνται ρητά

Το πρόγραμμα θέτει πολύ αυστηρούς κανόνες και αποκλείει κατηγορηματικά τη χορήγηση της επιδότησης ενοικίου στις παρακάτω περιπτώσεις:

• Νοικοκυριά που είναι ήδη ενταγμένα σε οποιοδήποτε άλλο πρόγραμμα επιδότησης ή κάλυψης ενοικίου (για παράδειγμα, στη στεγαστική συνδρομή ανασφαλίστων υπερηλίκων).
• Όσους μισθώνουν κατοικίες οι οποίες δεν έχουν ηλεκτροδότηση.
• Όσους νοικιάζουν μόνο ένα μέρος ή ένα δωμάτιο της κατοικίας και όχι ολόκληρο το ακίνητο.
• Όσους μισθώνουν ακίνητο το οποίο ανήκει σε συγγενείς πρώτου βαθμού εξ αίματος ή εξ αγχιστείας, σε σύζυγο, πρώην σύζυγο ή στο έτερο μέρος συμφώνου συμβίωσης. Η απαγόρευση αυτή αφορά όλα τα μέλη του νοικοκυριού και όχι μόνο τον αιτούντα.
• Όσους νοικιάζουν κατοικία η οποία τους είχε παραχωρηθεί δωρεάν μέσα στα τελευταία τρία χρόνια πριν από την υποβολή της αίτησης.

Οι βασικές υποχρεώσεις που πρέπει να τηρείτε

Αν εγκριθείτε, δεν σημαίνει ότι ξεμπερδέψατε. Καθ' όλη τη διάρκεια του εξαμήνου, εσείς και τα μέλη του σπιτιού σας οφείλετε:

1. Να υποβάλλετε κανονικά και εμπρόθεσμα τη φορολογική σας δήλωση κάθε χρόνο.
2. Να εξασφαλίζετε ότι όλα τα ανήλικα παιδιά του νοικοκυριού φοιτούν ανελλιπώς στην υποχρεωτική εκπαίδευση.
3. Να ενημερώσετε αμέσως το σύστημα ή τον Δήμο εάν το μισθωτήριο συμβόλαιο λήξει ή διακοπεί πρόωρα.
4. Να δεχθείτε, εάν σας ζητηθεί, τη διενέργεια κοινωνικής έρευνας ή ακόμη και κατ' οίκον επισκέψεις από κοινωνικούς λειτουργούς για την επιτόπια επαλήθευση των συνθηκών διαβίωσής σας.
5. Να υποβάλετε άμεσα αίτημα ανάκλησης της έγκρισης εάν αλλάξει η σύνθεση του νοικοκυριού, εάν μετακομίσετε στο εξωτερικό ή σε περίπτωση θανάτου του δικαιούχου.

Αν κατά τη διαδικασία της ψηφιακής διασταύρωσης εντοπιστεί οποιαδήποτε αναντιστοιχία ή λάθος, η αίτηση θα παραμείνει σε «εκκρεμότητα». Σε αυτή την περίπτωση, η επιλογή της αυτόματης οριστικής υποβολής κλειδώνει και θα πρέπει να προσκομίσετε χειροκίνητα τα κατάλληλα δικαιολογητικά στον Δήμο για να αποδείξετε την πραγματική σας κατάσταση. Αν δεν ολοκληρώσετε την υποβολή μέσα στον μήνα, η αίτηση χάνεται και ανακαλείται αυτόματα.