Νέα πολιτική θύελλα έχει προκαλέσει στο Ισραήλ το ντοκιμαντέρ «NAZA», με τον υπουργό Πολιτισμού Μίκι Ζοχάρ να δηλώνει ότι θα κινήσει άμεσα τις διαδικασίες για να αφαιρεθεί η ισραηλινή ιθαγένεια από τους δύο σκηνοθέτες του, Γιουβάλ Αμπραχάμ και Ρέιτσελ Σορ, τους οποίους χαρακτήρισε «προδότες του κράτους».
Η τοποθέτηση του Ισραηλινού υπουργού ακολούθησε τη βράβευση της ταινίας το Σάββατο με το Ειδικό Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας. «Θα ενεργήσω αμέσως για να αφαιρέσω την ισραηλινή ιθαγένεια» από τους Γιουβάλ Αμπραχάμ και Ρέιτσελ Σορ, έγραψε ο Μίκι Ζοχάρ σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ.
הזכייה של הסרט הנבזי נז״א בפסטיבל ונציה מזעזעת. השנאה העצמית היוקדת של היוצרים שמוכנים לפגוע במולדתם כדי לקבל מחיאות כפיים מהאנטישמים בעולם בלתי נתפסת ומהווה בגידה במדינה. זו בדיוק הסיבה שהובלתי את הרפורמה החשובה בקולנוע כדי שאזרחי ישראל לא ישלמו יותר מכיסם על הפגיעה בחיילי צה״ל ובמדינת ישראל. כשר התרבות, אפעל מיידית לשלול את האזרחות הישראלית של היוצרים השפלים הללו בגין בגידה במדינה.
— Miki Zohar מיקי זוהר (@zoharm7) September 13, 2026
Σύμφωνα με τον υπουργό, οι δύο δημιουργοί επιδιώκουν να «βλάψουν την πατρίδα τους προκειμένου να λάβουν τα χειροκροτήματα των αντισημιτών σε όλο τον κόσμο», στάση που, όπως υποστήριξε, ισοδυναμεί με «προδοσία κατά του κράτους». Στο στόχαστρο των κυβερνητικών στελεχών δεν βρέθηκαν μόνο οι δύο σκηνοθέτες, αφού και άλλα μέλη της ισραηλινής κυβέρνησης εξαπέλυσαν επιθέσεις εναντίον τους.
Ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, μέσω ανάρτησης στο Χ, έγραψε «Είστε ντροπή και πηγή αμηχανίας για ολόκληρο τον λαό του Ισραήλ. Φύγετε!». Ο ακροδεξιός υπουργός κλιμάκωσε τη ρητορική του ακόμη περισσότερο, σημειώνοντας «είμαι βέβαιος ότι οι φίλοι σας, δηλαδή οι εχθροί μας η Χαμάς στη Γάζα, θα σας υποδεχτούν με ανοιχτές αγκαλιές».
Ο Γιουβάλ Αμπραχάμ και η Ρέιτσελ Σορ είναι ερευνητές δημοσιογράφοι και είχαν συνεργαστεί στο παρελθόν στο «No Other Land», το ντοκιμαντέρ του 2024 που τιμήθηκε με Όσκαρ και πραγματεύεται τη βία των ισραηλινών αρχών και εποίκων στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη.
Πότε μπορεί να αφαιρεθεί η ισραηλινή ιθαγένεια
Η αφαίρεση ιθαγένειας προβλέπεται μεν από την ισραηλινή νομοθεσία, πρόκειται ωστόσο για μέτρο που σπανίως ενεργοποιείται στην πράξη. Το 2022, το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ επικύρωσε τη δυνατότητα του κράτους να αφαιρεί την ιθαγένεια από άτομα που κρίνεται ότι έχουν επιδείξει έλλειψη «νομιμοφροσύνης», όπως συμβαίνει σε υποθέσεις κατασκοπείας ή προδοσίας.
Το 2023, το σχετικό νομικό πλαίσιο επεκτάθηκε, ώστε να καλύπτει και άτομα που έχουν καταδικαστεί για «τρομοκρατία».
Για να ενεργοποιηθεί μια τέτοια διαδικασία, απαιτείται αίτημα από τον υπουργό Εσωτερικών, σύμφωνη γνώμη του υπουργού Δικαιοσύνης και, εν συνεχεία, επικύρωση από τα δικαστήρια.
Η ταινία, διάρκειας 80 λεπτών, στηρίζεται στις ανώνυμες μαρτυρίες 24 στελεχών του ισραηλινού στρατού και των υπηρεσιών πληροφοριών, οι οποίοι περιγράφουν τον τρόπο με τον οποίο διεξάγονται οι ισραηλινές επιχειρήσεις στη Γάζα και καταγγέλλουν ότι σημαντικός αριθμός αμάχων χάνει τη ζωή του κατά τη διάρκεια πληγμάτων εναντίον στόχων της Χαμάς.
Κατά τις μαρτυρίες που παρουσιάζονται στο ντοκιμαντέρ, διάφορα τεχνολογικά συστήματα, ανάμεσά τους και εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης, έδιναν στις ισραηλινές δυνάμεις τη δυνατότητα να εντοπίζουν μέσω κινητών τηλεφώνων άτομα που θεωρούνταν ύποπτα ως μέλη της Χαμάς, μαζί με τις οικογένειές τους, πριν εκτελεστούν πλήγματα στις κατοικίες τους.
Τι σημαίνει «NAZA»
Σύμφωνα με την ταινία, ο τίτλος «NAZA» προέρχεται από ακρωνύμιο που χρησιμοποιείται εσωτερικά στον ισραηλινό στρατό για να περιγράψει τον εκτιμώμενο αριθμό αμάχων που αναμένεται να σκοτωθούν σε ένα πλήγμα. Ένας από τους μάρτυρες ισχυρίζεται ότι οι στρατιωτικοί έχουν στη διάθεσή τους εργαλείο που τους επιτρέπει να γνωρίζουν, για κάθε κατοικία στη Γάζα, πόσα άτομα βρίσκονται μέσα σε αυτήν και, επομένως, πόσοι κινδυνεύουν σε περίπτωση βομβαρδισμού.
Η προβολή του «NAZA» στη Βενετία προκάλεσε έντονη συναισθηματική φόρτιση στο κοινό, με την ταινία να αποσπά παρατεταμένο χειροκρότημα που διήρκεσε περίπου 25 λεπτά.
Λίγο μετά την προβολή, ο ισραηλινός στρατός απέρριψε «κατηγορηματικά» τις καταγγελίες του ντοκιμαντέρ περί μαζικής θανάτωσης αμάχων στη Γάζα, υπερασπιζόμενος τον τρόπο με τον οποίο διεξάγει τις στρατιωτικές του επιχειρήσεις.
