Υπολογίζεται ότι περίπου οι μισοί Ευρωπαίοι ηλικίας 6 έως 64 ετών παίζουν βιντεοπαιχνίδια, ενώ το ποσοστό είναι ακόμη υψηλότερο στις μικρότερες ηλικίες. Ενδεικτικά, παιχνίδια παίζουν περίπου το 68% των παιδιών 6-10 ετών, το 79% στις ηλικίες 11-14 και το 72% στους νέους 15-24 ετών.
Η πολύωρη παραμονή μπροστά σε μια οθόνη δεν σημαίνει από μόνη της ότι ένα παιδί είναι εθισμένο. Υπάρχουν, όμως, ορισμένες συμπεριφορές που μπορούν να λειτουργήσουν ως προειδοποιητικά σημάδια, ιδιαίτερα όταν εμφανίζονται συστηματικά και επηρεάζουν άλλους τομείς της ζωής του.
Πότε η ενασχόληση γίνεται ανησυχητική
Ένα παιδί μπορεί να περνά σταδιακά τόσο πολύ χρόνο στον ψηφιακό κόσμο, ώστε να παραμερίζει δραστηριότητες και ανάγκες της πραγματικής ζωής. Μεταξύ των ενδείξεων που αξίζει να προσέξουν οι γονείς είναι:
Παραμελεί την προσωπική του καθαριότητα ή δεν ενδιαφέρεται αρκετά για τη διατροφή του.
Περιορίζει τις συναντήσεις και την άμεση επικοινωνία με φίλους.
Εκνευρίζεται, γίνεται ανήσυχο ή παρουσιάζει έντονη αλλαγή στη διάθεσή του όταν δεν μπορεί να παίξει.
Παραπονιέται συχνά για έντονη κόπωση, πονοκεφάλους ή ενοχλήσεις στα μάτια και στα χέρια.
Αποφεύγει ή αρνείται να πάει στο σχολείο προκειμένου να έχει περισσότερο χρόνο για παιχνίδι.
Αντιμετωπίζει δυσκολίες στον ύπνο ή κοιμάται λιγότερο από όσο χρειάζεται.
Δεν λέει την αλήθεια για το πόσες ώρες περνά παίζοντας ή χρησιμοποιώντας συσκευές.
Αντιδρά με έντονες εκρήξεις θυμού όταν οι γονείς προσπαθούν να περιορίσουν τον χρόνο μπροστά στην οθόνη.
Η παρουσία ενός μεμονωμένου περιστατικού δεν σημαίνει απαραίτητα εθισμό. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι η διάρκεια, η συχνότητα και ο βαθμός στον οποίο η χρήση του διαδικτύου επηρεάζει την καθημερινότητα του παιδιού.
Η ασφάλεια στο διαδίκτυο είναι εξίσου σημαντική
Η υπερβολική χρήση των ηλεκτρονικών παιχνιδιών δεν είναι η μοναδική ανησυχία για τους γονείς. Εξίσου σημαντικό είναι να γνωρίζουν με ποιους συνομιλούν τα παιδιά τους, ποιες πληροφορίες μοιράζονται και τι είδους περιεχόμενο συναντούν στο διαδίκτυο.
Τα εργαλεία γονικού ελέγχου μπορούν να βοηθήσουν στον περιορισμό της πρόσβασης σε ακατάλληλο περιεχόμενο και στη διαχείριση του χρόνου χρήσης. Ωστόσο, δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την επικοινωνία μέσα στην οικογένεια.
Οι γονείς χρειάζεται να συζητούν ανοιχτά με τα παιδιά τους για τους κινδύνους που μπορεί να κρύβει ο ψηφιακός κόσμος. Τα παιδιά πρέπει να γνωρίζουν ότι δεν είναι ασφαλές να δημοσιοποιούν προσωπικά στοιχεία, φωτογραφίες ή άλλες πληροφορίες σε αγνώστους και ότι στο διαδίκτυο μπορεί να εμφανιστούν άνθρωποι με κακόβουλες προθέσεις.
Η εμπιστοσύνη είναι το σημαντικότερο εργαλείο
Επειδή τα παιδιά μεγαλώνουν μέσα στην ψηφιακή εποχή, είναι εύκολο να θεωρήσουν οι ενήλικες ότι γνωρίζουν αυτόματα πώς να προστατεύονται online. Στην πραγματικότητα, χρειάζονται καθοδήγηση και σωστή ενημέρωση.
Το σημαντικότερο είναι να αισθάνονται ότι μπορούν να μιλήσουν στους γονείς τους αν κάποιος άγνωστος τα προσεγγίσει, αν δεχθούν κάποιο περίεργο μήνυμα ή αν συναντήσουν περιεχόμενο που τα κάνει να αισθανθούν άβολα ή φοβισμένα.
Η συζήτηση χωρίς υπερβολικές απαγορεύσεις και χωρίς φόβο τιμωρίας μπορεί να βοηθήσει το παιδί να ζητήσει βοήθεια όταν τη χρειάζεται. Στόχος δεν είναι απλώς να μειωθούν οι ώρες μπροστά στην οθόνη, αλλά να διατηρηθεί μια υγιής ισορροπία ανάμεσα στην ψηφιακή και την πραγματική ζωή.
