Εικάζουμε ότι η διεύθυνση info.cern.ch δε θα σας είναι ιδιαίτερα γνωστή. Αποτελεί μια λιτή και στατική σελίδα χωρίς γραφικά, βίντεο ή διαφημίσεις. Τι το ξεχωριστό έχει όμως; Είναι η πρώτη σελίδα που «γεννήθηκε» στον κόσμο του διαδικτύου και 35 έτη αργότερα, παραμένει προσβάσιμη, αποτελώντας το θεμέλιο πάνω στο οποίο «οικοδομήθηκε» το σύγχρονο World Wide Web.
Η δημιουργία του Web δεν ξεκίνησε με σκοπό τη ριζική μεταμόρφωση της παγκόσμιας οικονομίας, αλλά ως μια προσπάθεια επίλυσης ενός πρακτικού ζητήματος. Ο Βρετανός επιστήμονας πληροφορικής Τιμ Μπέρνερς Λι, εργαζόμενος στο ευρωπαϊκό κέντρο πυρηνικής φυσικής CERN στη Γενεύη, αναζητούσε έναν τρόπο ώστε οι ερευνητές από διαφορετικές χώρες να ανταλλάσσουν έγγραφα με ευκολία. Το 1989, ο Λι πρότεινε ένα σύστημα βασισμένο σε υπερσυνδέσμους (hyperlinks). Η ιδέα αυτή οδήγησε στην ανάπτυξη των τριών βασικών τεχνολογιών που διέπουν μέχρι σήμερα τη λειτουργία του διαδικτύου:
- HTML: Η γλώσσα μορφοποίησης και δημιουργίας ιστοσελίδων.
- HTTP: Το πρωτόκολλο μεταφοράς δεδομένων.
- URL: Το σύστημα μοναδικού εντοπισμού διευθύνσεων.
Ο πρώτος server και η σταδιακή εξάπλωση
Η πρώτη ιστοσελίδα φιλοξενήθηκε σε έναν υπολογιστή NeXT στο γραφείο του Λι, ο οποίος εκτελούσε ταυτόχρονα χρέη web server και σημείου πρόσβασης (φέρνοντας μάλιστα τη χειρόγραφη σημείωση να μην απενεργοποιηθεί). Στα πρώτα του βήματα, το Web είχε ακαδημαϊκό χαρακτήρα. Το 1991 λειτουργούσε μόλις μία ιστοσελίδα σε παγκόσμια κλίμακα, αυτή του info.cern.ch. Ένα έτος μετά, ο αριθμός έφτασε τις δέκα ιστοσελίδες, οι οποίες ανήκαν σχεδόν αποκλειστικά σε πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα.
Ανάμεσα στους πρωτοπόρους ήταν το αμερικανικό SLAC (Stanford Linear Accelerator Center), το οποίο ανέπτυξε την πρώτη διαδικτυακή βάση δεδομένων φυσικής υψηλών ενεργειών (SPIRES), το NCSA, το MIT, το Lawrence Berkeley National Laboratory και διάφορα ευρωπαϊκά ιδρύματα.
Το ορόσημο του 1993, η εμπορική ανάπτυξη και το σήμερα
Η καθοριστική καμπή για την εξέλιξη του μέσου σημειώθηκε το 1993, όταν το CERN αποφάσισε να διαθέσει την τεχνολογία του World Wide Web ελεύθερα, χωρίς δικαιώματα χρήσης. Η απόφαση αυτή επέτρεψε την ευρεία υιοθέτησή του από ιδιώτες και επιχειρήσεις. Την ίδια χρονιά, η εμφάνιση του φυλλομετρητή Mosaic από το NCSA κατέστησε την πλοήγηση προσιτή στο ευρύ κοινό, εισάγοντας τη δυνατότητα ταυτόχρονης προβολής κειμένου και εικόνας. Όπως κάθε τι στη ρου της ιστορίας, έτσι και το Web έγινε μέρος της εμπορικής «αλυσίδας».
Το 1994 έκαναν την εμφάνισή τους οι πρώτες μεγάλες πλατφόρμες, όπως η Yahoo! (ως διαδικτυακός κατάλογος), η Amazon (αρχικά ως ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο) και η βάση δεδομένων με πληροφορίες για ταινίες, τηλεοπτικές σειρές και λοιπές οπτικοακουστικές παραγωγές, το IMDb. Ο αριθμός των websites εκτοξεύθηκε από 23.500 το 1995, σε 250.000 το 1996 και ξεπέρασε το 1 εκατομμύριο το 1997, σηματοδοτώντας την έναρξη της εποχής του ηλεκτρονικού εμπορίου.
Κάνοντας ένα γρήγορο -εικονικό- άλμα στο σήμερα και το 2026, καταγράφονται περίπου 1,5 δισεκατομμύριο ιστοσελίδες παγκοσμίως. Τα ενεργά, καταχωρημένα ονόματα χώρων στο διαδίκτυο (domains) με συνδρομή ξεπερνούν τα 300 εκατομμύρια. Η πρώτη ιστοσελίδα στο CERN συνεχίζει να παραμένει ενεργή, υπενθυμίζοντας την αφετηρία μιας τεχνολογίας που μετατράπηκε από εργαλείο ανταλλαγής επιστημονικών δεδομένων σε θεμελιώδη υποδομή της παγκόσμιας κοινωνίας και οικονομίας.
