Κάποτε τα 60 είχαν σχεδόν συγκεκριμένες οδηγίες χρήσης.
Είχες μεγαλώσει τα παιδιά σου, πλησίαζες ή έμπαινες στη σύνταξη, περίμενες τα εγγόνια, βοηθούσες την οικογένεια και, χωρίς κανείς να στο λέει ανοιχτά, άρχιζες σιγά σιγά να περνάς από την πρώτη στη δεύτερη γραμμή της ζωής.
Σήμερα κάτι έχει αλλάξει.
Οι σημερινοί 60άρηδες δεν αισθάνονται απαραίτητα ότι βρίσκονται στην ηλικία της απόσυρσης. Πολλοί αισθάνονται ακριβώς το αντίθετο.
Ότι έχουν ακόμη χρόνο.
Και, κυρίως, ότι έχουν ακόμη όρεξη.
Γυμνάζονται, ταξιδεύουν, πηγαίνουν σε συναυλίες, βγαίνουν με φίλους, ερωτεύονται, χωρίζουν, ξαναφτιάχνουν τη ζωή τους, αλλάζουν δουλειά ή τρόπο ζωής, μαθαίνουν καινούργια πράγματα και κάνουν σχέδια που κάποτε η κοινωνία θεωρούσε σχεδόν αδιανόητα για έναν άνθρωπο αυτής της ηλικίας.
Γιατί μπορεί να έγιναν 60.
Δεν έγιναν όμως ξαφνικά γέροι.
«Μα δεν αισθάνομαι 60»
Αυτή είναι ίσως μία από τις πιο χαρακτηριστικές φράσεις της συγκεκριμένης γενιάς.
Κοιτάζει την ηλικία στην ταυτότητα και πολλές φορές δυσκολεύεται να τη συμφιλιώσει με τον τρόπο που αισθάνεται.
Όχι επειδή αρνείται τον χρόνο.
Αλλά επειδή η εικόνα που είχε κάποτε για έναν άνθρωπο 60 ετών δεν μοιάζει καθόλου με τον άνθρωπο που είναι σήμερα ο ίδιος.
Όταν ήταν 20, ένας 60άρης τού φαινόταν μεγάλος.
Τώρα που έφτασε στα 60, πολλές φορές ανακαλύπτει ότι μέσα του εξακολουθεί να υπάρχει μεγάλο κομμάτι εκείνου του ανθρώπου που ήταν στα 30, στα 40 ή στα 50.
Με περισσότερες εμπειρίες.
Με κάποιες ρυτίδες.
Με μερικά πράγματα που πονάνε περισσότερο το πρωί.
Αλλά με επιθυμίες που δεν εξαφανίστηκαν επειδή άλλαξε το πρώτο ψηφίο της ηλικίας.
Είναι η γενιά που έμαθε να ζει διαφορετικά
Υπάρχει όμως και κάτι βαθύτερο.
Οι σημερινοί 60άρηδες ενηλικιώθηκαν κυρίως στις δεκαετίες του '70 και του '80.
Μεγάλωσαν μέσα σε μια περίοδο κατά την οποία άλλαζαν οι σχέσεις, η μουσική, η σεξουαλικότητα, η θέση της γυναίκας, οι οικογενειακοί ρόλοι και η αντίληψη της προσωπικής ελευθερίας.
Άκουσαν ροκ.
Πήγαν σε συναυλίες.
Έζησαν τα μπαρ και τα κλαμπ των '80s και των '90s.
Έμαθαν να βγαίνουν, να ταξιδεύουν, να συζητούν, να φλερτάρουν.
Και τώρα κάποιος περιμένει από αυτή τη γενιά, επειδή έκλεισε τα 60, να καθίσει ξαφνικά στον καναπέ;
Δεν λειτουργεί έτσι.
Δεν αλλάζεις πολιτισμικό DNA επειδή φύσηξες 60 κεράκια.
Ναι, φλερτάρουμε ακόμη
Ίσως ένα από τα μεγαλύτερα ταμπού γύρω από την ηλικία αφορά τον έρωτα.
Σαν να υπάρχει ένα αόρατο ηλικιακό όριο μετά το οποίο ο άνθρωπος οφείλει να σταματήσει να ερωτεύεται, να επιθυμεί, να φλερτάρει ή να θέλει να αισθάνεται ελκυστικός.
Μόνο που ο άνθρωπος δεν λειτουργεί με τέτοιο διακόπτη.
Οι σημερινοί 60άρηδες φλερτάρουν.
Ερωτεύονται.
Κάνουν καινούργιες σχέσεις.
Μερικές φορές χωρίζουν ύστερα από δεκαετίες γάμου και ανακαλύπτουν ότι η ζωή δεν τελείωσε μαζί με μια σχέση.
Άλλοι συναντούν έναν καινούργιο άνθρωπο στα 62, στα 65 ή αργότερα.
Και ίσως τότε να έχουν ένα πλεονέκτημα που δεν είχαν στα 25.
Ξέρουν καλύτερα τι θέλουν.
Και, ακόμη περισσότερο, ξέρουν τι δεν θέλουν.
Στο γυμναστήριο δεν πηγαίνουμε μόνο για να ζήσουμε περισσότερο
Υπάρχει επίσης μια τεράστια αλλαγή στη σχέση αυτής της γενιάς με το σώμα.
Βλέπεις ανθρώπους 55, 60 και 65 ετών να περπατούν, να τρέχουν, να κάνουν βάρη, ποδήλατο, κολύμβηση, γιόγκα ή πεζοπορία.
Βεβαίως υπάρχει η υγεία.
Υπάρχει όμως και κάτι άλλο.
Θέλουμε να αισθανόμαστε καλά μέσα στο σώμα μας.
Να μας αρέσει ακόμη.
Να μπορούμε να ανεβούμε ένα βουνό, να κολυμπήσουμε, να χορέψουμε, να ταξιδέψουμε, να κάνουμε έρωτα, να ξενυχτήσουμε καμιά φορά και την επόμενη ημέρα –έστω λίγο δυσκολότερα από παλιά– να συνεχίσουμε.
Δεν γυμναζόμαστε μόνο για να προσθέσουμε χρόνια στη ζωή.
Γυμναζόμαστε για να υπάρχει ζωή μέσα στα χρόνια.
Δεν είμαστε μόνο παππούδες και γιαγιάδες
Και εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη κοινωνική παρεξήγηση.
Πολλοί άνθρωποι στα 60 γίνονται παππούδες και γιαγιάδες και αγαπούν βαθιά αυτόν τον καινούργιο ρόλο.
Τα εγγόνια μπορεί να αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες χαρές της ζωής.
Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι από τη στιγμή που γεννιέται ένα εγγόνι ολόκληρη η προσωπική ζωή του παππού ή της γιαγιάς πρέπει να εξαφανιστεί.
Δεν είμαστε μόνο οι άνθρωποι που θα κρατήσουν τα παιδιά όταν οι γονείς δουλεύουν.
Δεν είμαστε ο δωρεάν παιδικός σταθμός της οικογένειας.
Δεν είμαστε μόνο εκείνοι που θα μαγειρέψουν την Κυριακή, θα βοηθήσουν οικονομικά τα παιδιά και θα είναι διαθέσιμοι κάθε φορά που τους χρειάζονται.
Είμαστε ακόμη άνθρωποι με φίλους, ανάγκες, σχέσεις, επιθυμίες και προσωπικά σχέδια.
Το ότι αποκτήσαμε εγγόνια δεν σημαίνει ότι παραιτηθήκαμε από τη δική μας ζωή.
Μπορούμε να λατρεύουμε τα εγγόνια μας και ταυτόχρονα να θέλουμε το Σαββατοκύριακο να φύγουμε ταξίδι.
Το ένα δεν ακυρώνει το άλλο.
Καινούργια αρχή στα 60; Γιατί όχι;
Η παλιότερη αντίληψη ήθελε τις μεγάλες αποφάσεις να παίρνονται νωρίς.
Σπουδές στα 20.
Γάμος και οικογένεια στα 30.
Καριέρα στα 40.
Σταθερότητα στα 50.
Και μετά;
Σιγά σιγά απόσυρση.
Αυτό το μοντέλο καταρρέει.
Ένας άνθρωπος στα 60 μπορεί να έχει μπροστά του δύο ή και τρεις δεκαετίες ζωής.
Γιατί λοιπόν να θεωρείται παράλογο να ξεκινήσει κάτι καινούργιο;
Να μάθει μια γλώσσα.
Να ταξιδέψει εκεί όπου πάντα ήθελε.
Να γράψει ένα βιβλίο.
Να αλλάξει σπίτι.
Να δημιουργήσει μια καινούργια σχέση.
Να ξεκινήσει μια μικρή επιχείρηση.
Να επιστρέψει σε ένα χόμπι που εγκατέλειψε στα 30 επειδή τότε υπήρχαν δουλειά, παιδιά, δάνεια και υποχρεώσεις.
Μερικές φορές τα 60 μπορούν να γίνουν η ηλικία στην οποία, για πρώτη φορά έπειτα από δεκαετίες, υπάρχει λίγος περισσότερος χώρος για μια απλή ερώτηση:
«Εγώ τι θέλω τώρα;»
Τα όνειρα δεν έχουν ημερομηνία λήξης
Στα 20 ονειρευόμαστε επειδή πιστεύουμε ότι έχουμε άπειρο χρόνο.
Στα 60 μπορεί να ονειρευόμαστε για έναν διαφορετικό λόγο.
Επειδή έχουμε καταλάβει ότι ο χρόνος δεν είναι άπειρος.
Και αυτή η γνώση δεν είναι υποχρεωτικά θλιβερή.
Μπορεί να είναι απελευθερωτική.
Σε αυτή την ηλικία έχουν ήδη φύγει πολλές από τις αγωνίες που βασάνιζαν τα νεότερα χρόνια.
Δεν χρειάζεται να αποδείξεις σε όλους ποιος είσαι.
Δεν χρειάζεται να αρέσεις σε όλους.
Δεν χρειάζεται κάθε επιλογή σου να αποτελεί επένδυση για το μακρινό μέλλον.
Μπορείς να κάνεις κάτι απλώς επειδή το θέλεις.
Και αυτό είναι μια μορφή ελευθερίας που ο 25χρονος εαυτός μας πιθανότατα δεν είχε.
Δεν είμαστε οι «παλιοί» 60άρηδες
Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι τα 60 έγιναν 40.
Το σώμα αλλάζει.
Η αντοχή αλλάζει.
Υπάρχουν προβλήματα υγείας, απώλειες και άνθρωποι που έχουν κουραστεί από δεκαετίες σκληρής εργασίας και δεν έχουν ούτε τα χρήματα ούτε την υγεία για τη δραστήρια ζωή που συχνά παρουσιάζεται ως πρότυπο.
Η ηλικία δεν βιώνεται το ίδιο από όλους.
Αλλά έχει αλλάξει κάτι ουσιαστικό:
η κοινωνική σημασία των 60.
Ο 60άρης του σήμερα δεν είναι υποχρεωμένος να υποδυθεί τον 60άρη που θυμάται από τα παιδικά του χρόνια.
Γιατί δεν μεγάλωσε όπως εκείνος.
Δεν άκουσε τις ίδιες μουσικές.
Δεν έζησε τις ίδιες σχέσεις.
Δεν απέκτησε την ίδια αντίληψη για την προσωπική ελευθερία.
Και δεν βλέπει αναγκαστικά τα 60 ως προθάλαμο του γήρατος.
Ίσως τελικά τα 60 να μην είναι τα νέα 40
Λέγεται συχνά ότι «τα 60 είναι τα νέα 40».
Είναι μια ωραία φράση, αλλά ίσως αδικεί και τις δύο ηλικίες.
Δεν χρειάζεται να προσποιηθούμε ότι είμαστε 40.
Είμαστε 60.
Έχουμε πίσω μας ιστορίες που ένας 40άρης δεν έχει προλάβει ακόμη να ζήσει.
Έχουμε κάνει λάθη, έχουμε χάσει ανθρώπους, έχουμε ερωτευτεί, έχουμε απογοητευτεί, έχουμε μεγαλώσει παιδιά, έχουμε αλλάξει δουλειές, έχουμε ξεκινήσει από την αρχή περισσότερες φορές απ' όσες θυμόμαστε.
Δεν θέλουμε να γυρίσουμε τον χρόνο πίσω.
Θέλουμε κάτι πολύ πιο απλό.
Να μη μας ζητά κανείς να τελειώσουμε τη ζωή μας πριν τελειώσει.
Γιατί η μεγάλη αλλαγή της εποχής μας ίσως δεν είναι ότι ζούμε απλώς περισσότερα χρόνια.
Είναι ότι αρχίζουμε επιτέλους να καταλαβαίνουμε πως δεν υπάρχει ηλικία στην οποία ο άνθρωπος οφείλει να σταματήσει να επιθυμεί τη ζωή.
Και ίσως αυτό να είναι τελικά το πραγματικό μυστικό αυτής της γενιάς:
Δεν θέλουμε να γίνουμε πάλι 40. Θέλουμε να είμαστε 60 και να χαιρόμαστε τη ζωή!
