Ίρις, Άλλοθι, Next, Οκτάνα, Παλιάκο, L.A., Ίντριγκα, Point, Πήγασος, Mo Better και το θρυλικό Ρόδον – Όταν τα Εξάρχεια δεν ήταν απλώς μια περιοχή διασκέδασης, αλλά τόπος μουσικής, συζητήσεων, πολιτικής, αναζήτησης και πολιτισμού
Υπήρξε μια εποχή που για να μάθεις τι καινούργιο συνέβαινε στη μουσική δεν άνοιγες μια εφαρμογή στο κινητό, δεν περίμενες να σου προτείνει κάτι ένας αλγόριθμος και δεν χρειαζόσουν μια οθόνη για να ανακαλύψεις μια καινούργια μπάντα.
Κατέβαινες στα Εξάρχεια.
Και κάπου ανάμεσα στη Στουρνάρη, την Καλλιδρομίου, τη Θεμιστοκλέους, τη Σολωμού, την Εμμανουήλ Μπενάκη και τους γύρω δρόμους μπορούσες μέσα σε μία μόνο νύχτα να ακούσεις μουσικές που δεν έπαιζαν εύκολα αλλού, να γνωρίσεις ανθρώπους εντελώς διαφορετικούς από εσένα, να μπεις σε μια συζήτηση που ξεκινούσε από έναν καινούργιο δίσκο και κατέληγε στην πολιτική, στην τέχνη, στον έρωτα ή στο πώς θα έπρεπε να είναι ο κόσμος.
Τα Εξάρχεια των δεκαετιών του ’80 και του ’90 δεν ήταν απλώς μια πιάτσα νυχτερινής διασκέδασης.
Ήταν ένα μεγάλο, άτυπο εργαστήριο ιδεών και πολιτισμού.
Και τα μπαρ, τα κλαμπ, τα δισκάδικα, τα βιβλιοπωλεία, τα καφέ και τα συναυλιακά στέκια αποτελούσαν τις αίθουσές του.
Μια βραδινή έξοδος χωρίς Google Maps και κινητά
Η έξοδος τότε είχε μια διαφορετική γεωγραφία.
Τα ραντεβού δίνονταν συγκεκριμένα.
«Στις δέκα στην πλατεία».
Και έπρεπε να είσαι εκεί.
Δεν υπήρχαν μηνύματα «πού είσαι;», live location, κινητά τηλέφωνα και ατελείωτες αλλαγές σχεδίων την τελευταία στιγμή.
Αν έχανες την παρέα, έπρεπε να ξέρεις περίπου πού θα πήγαινε μετά.
Και συνήθως ήξερες.
Γιατί υπήρχε μια ολόκληρη διαδρομή από μαγαζιά που αποτελούσαν σημεία αναφοράς για διαφορετικές παρέες, μουσικές και υποκουλτούρες.
Ίρις, Άλλοθι, Next, Οκτάνα, Παλιάκο, L.A., Ίντριγκα, Point, Πήγασος, Mo Better και πολλά ακόμη ονόματα που για τους νεότερους μπορεί σήμερα να μη σημαίνουν τίποτα, αλλά για όσους έζησαν εκείνη την Αθήνα ήταν χώροι που δεν περιγράφονται με λόγια, μόνο με συναισθήματα.
Αρκεί να ακουστεί ένα από αυτά και ξαφνικά επιστρέφουν πρόσωπα, τραγούδια, παρέες, καπνισμένα δωμάτια και νύχτες που τελείωναν όταν άρχιζε να φωτίζει η πόλη.
Όταν το μπαρ ήταν και χώρος συζήτησης
Αυτό που ίσως διαφοροποιούσε περισσότερο τα Εξάρχεια εκείνης της εποχής ήταν ότι η διασκέδαση δεν ήταν αποκομμένη από την κοινωνική και πολιτιστική ζωή.
Στο ίδιο τραπέζι μπορούσαν να καθίσουν ένας φοιτητής, ένας μουσικός, ένας δημοσιογράφος, ένας ηθοποιός, ένας άνθρωπος που δούλευε όλη μέρα και ένας αιώνιος θαμώνας που όλοι γνώριζαν μόνο με το μικρό του όνομα.
Οι συζητήσεις μπορούσαν να κρατήσουν ώρες.
Πολιτική, μουσική, κινηματογράφος, ποίηση, σχέσεις, πανεπιστήμιο, δουλειά.
Τα Εξάρχεια ζούσαν από τη διαφωνία.
Ίρις, Άλλοθι, Next, Οκτάνα, Mo Better...
Τα ονόματα των μαγαζιών ήταν κάτι περισσότερο από επιγραφές.
Κάθε χώρος αποκτούσε το δικό του κοινό, τη μουσική του ταυτότητα, τους ανθρώπους του, ακόμη και τον δικό του άγραφο κώδικα.
Υπήρχαν χώροι περισσότερο ροκ, άλλοι που κινούνταν σε new wave και alternative ακούσματα, άλλοι που λειτουργούσαν σαν κλασικά μπαρ της παρέας και άλλοι στους οποίους η μουσική ήταν σχεδόν ο μοναδικός λόγος για να βρίσκεσαι εκεί.
Το Ίρις, το Άλλοθι, το Next, η Οκτάνα, το Παλιάκο, το L.A., η Ίντριγκα, το Point, ο Πήγασος, το Mo Better και δεκάδες ακόμη στέκια σχημάτιζαν έναν μικρό νυχτερινό χάρτη.
Δεν ήταν όλα ίδια.
Και ακριβώς αυτό ήταν το ενδιαφέρον.
Μπορούσες να αλλάξεις δύο ή τρία μαγαζιά μέσα στην ίδια βραδιά και να αισθανθείς ότι άλλαξες κόσμο χωρίς να έχεις απομακρυνθεί περισσότερο από μερικά οικοδομικά τετράγωνα.
Υπήρχαν βράδια που ξεκινούσαν με την παρέα σε ένα μπαρ, συνέχιζαν σε ένα δεύτερο επειδή «εκεί παίζει καλύτερα σήμερα» και κατέληγαν ώρες αργότερα κάπου που κανείς δεν είχε σχεδιάσει όταν έφευγε από το σπίτι.
Αυτή ήταν και η γοητεία.
Η νύχτα δεν είχε πρόγραμμα. Είχε διαδρομή.
Το Ρόδον δεν ήταν απλώς ένα κλαμπ
Και λίγο πιο πέρα υπήρχε ένα όνομα που απέκτησε σχεδόν μυθικές διαστάσεις για τη μουσική Αθήνα.
Ρόδον.
Το Ρόδον Club στην οδό Μάρνη έγινε ένας από τους σημαντικότερους συναυλιακούς χώρους της Αθήνας και συνδέθηκε με ολόκληρες γενιές που εκεί είδαν για πρώτη φορά από κοντά καλλιτέχνες και συγκροτήματα τα οποία μέχρι τότε γνώριζαν μόνο από δίσκους, κασέτες και μουσικά περιοδικά.
Για το ελληνικό ροκ και alternative κοινό, μια συναυλία στο Ρόδον δεν ήταν απλώς ένα ακόμη βράδυ εξόδου.
Ήταν γεγονός.
Περίμενες να βρεις το εισιτήριο, συζητούσες για τη συναυλία πριν γίνει και, όταν τελείωνε, την ανέλυες για ημέρες.
Σε μια εποχή πριν από το YouTube και το streaming, η ζωντανή εμφάνιση ενός σημαντικού ξένου συγκροτήματος είχε άλλη βαρύτητα.
Δεν μπορούσες να δεις την επόμενη ημέρα ολόκληρη τη συναυλία από το κινητό σου.
Έπρεπε να είσαι εκεί.
Και αν ήσουν, η ανάμνηση ήταν δική σου.
Από το punk και το new wave μέχρι το ελληνικό underground
Τα Εξάρχεια αποτέλεσαν φυσικό χώρο συνάντησης διαφορετικών μουσικών ρευμάτων.
Ροκ, punk, post-punk, new wave, alternative, garage και οι διαφορετικές εκδοχές του ελληνικού underground συνυπήρχαν μέσα σε λίγα τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Δεν ήταν απλώς μουσικές κατηγορίες.
Για πολλούς νέους αποτελούσαν τρόπο ντυσίματος, παρέας και αυτοπροσδιορισμού.
Η μουσική έλεγε κάτι για το ποιος ήσουν.
Ή, ίσως περισσότερο, για το ποιος προσπαθούσες να γίνεις.
Πριν το ίντερνετ, υπήρχε η πλατεία
Ίσως τελικά αυτή να είναι η μεγαλύτερη διαφορά.
Σήμερα η αναζήτηση γίνεται κυρίως μέσα από μια οθόνη.
Τότε γινόταν στον δρόμο.
Για να ανακαλύψεις μουσική, έπρεπε να πας κάπου.
Για να γνωρίσεις ανθρώπους, έπρεπε να βγεις.
Για να ακούσεις μια διαφορετική άποψη, έπρεπε πολλές φορές να καθίσεις απέναντι από εκείνον που την εξέφραζε.
Για να μάθεις τι συμβαίνει, περνούσες από την πλατεία, από ένα βιβλιοπωλείο, από ένα δισκάδικο, από ένα μπαρ.
Και για να φλερτάρεις δεν υπήρχε swipe.
Έπρεπε να πλησιάσεις.
Μια νεολαία που επέστρεφε σπίτι το πρωί
Ίρις, Άλλοθι, Next, Οκτάνα, Παλιάκο, L.A., Ίντριγκα, Point, Πήγασος, Mo Better....
Σήμερα θυμούνται ποιοι ήταν όταν πήγαιναν εκεί.
Τους φίλους που χάθηκαν στην πορεία.
Τους έρωτες που άρχισαν και τελείωσαν.
Έναν δίσκο που άκουσαν πρώτη φορά.
Μια κουβέντα που κράτησε μέχρι το ξημέρωμα.
Το τελευταίο ποτό.
Τα λίγα χρήματα στην τσέπη.
Και εκείνη την παράξενη αίσθηση ότι η νύχτα μπορούσε ακόμη να οδηγήσει οπουδήποτε.
Γιατί τελικά αυτό που νοσταλγούμε όταν μιλάμε για τα Εξάρχεια των ’80s και των ’90s δεν είναι μόνο τα παλιά μπαρ.
Τα μαγαζιά κλείνουν. Οι μουσικές αλλάζουν. Οι δρόμοι μεταμορφώνονται και κάθε γενιά δημιουργεί τα δικά της στέκια.
Αυτό που δύσκολα αντικαθίσταται είναι εκείνη η εποχή κατά την οποία η διασκέδαση, η μουσική, η πολιτική, η κουλτούρα, η αναζήτηση και η ανθρώπινη επαφή δεν είχαν ακόμη χωριστεί σε διαφορετικές εφαρμογές.
Χωρούσαν όλες στην ίδια βραδιά.
Σε μερικούς δρόμους γύρω από την πλατεία Εξαρχείων.
Και πολλές φορές τελείωναν μόνο όταν άνοιγαν τα πρώτα φώτα της Αθήνας.
