Η πρόσφατη έξαρση κρουσμάτων σαλμονέλας στη Λαμία, με δεκάδες ανθρώπους να εμφανίζουν συμπτώματα μετά την κατανάλωση μολυσμένου κοτόπουλου, επαναφέρει στο προσκήνιο ένα διαχρονικό ζήτημα δημόσιας υγείας: την ασφαλή διαχείριση των τροφίμων στην κουζίνα.
Η σαλμονέλα αποτελεί ένα από τα συχνότερα βακτήρια που προκαλούν τροφικές δηλητηριάσεις και, σύμφωνα με τους ειδικούς, ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν βρίσκεται μόνο στο ίδιο το τρόφιμο, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο το χειριζόμαστε πριν φτάσει στο πιάτο μας.
Η διασταυρούμενη μόλυνση, δηλαδή η μεταφορά βακτηρίων από ωμά τρόφιμα σε έτοιμα προς κατανάλωση φαγητά μέσω χεριών, μαχαιριών, πάγκων ή σκευών, αποτελεί ένα από τα πιο συχνά λάθη στις οικιακές κουζίνες.
Πού κρύβεται η σαλμονέλα
Το βακτήριο εντοπίζεται κυρίως σε τρόφιμα που καταναλώνονται ωμά ή δεν έχουν μαγειρευτεί σωστά.
Οι βασικές κατηγορίες τροφίμων που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή είναι:
- Ωμό κοτόπουλο, γαλοπούλα και κρέας, καθώς τα βακτήρια μπορούν να μεταφερθούν κατά την επεξεργασία τους.
- Αυγά, αφού η σαλμονέλα μπορεί να βρίσκεται τόσο στο κέλυφος όσο και στο εσωτερικό τους.
- Θαλασσινά και οστρακοειδή, ιδιαίτερα όταν καταναλώνονται ωμά ή ανεπαρκώς μαγειρεμένα.
- Νωπό γάλα και προϊόντα από μη παστεριωμένο γάλα.
- Φρούτα και λαχανικά, τα οποία μπορούν να μολυνθούν μέσω νερού ή επαφής με μολυσμένες επιφάνειες.
- Επεξεργασμένα τρόφιμα, όπως ωμό αλεύρι, άψητη ζύμη, ορισμένα δημητριακά και έτοιμα προϊόντα κρέατος.
Το μεγάλο λάθος στην κουζίνα
Ένα από τα πιο συχνά λάθη που κάνουν οι καταναλωτές είναι η χρήση των ίδιων επιφανειών και εργαλείων για ωμά και μαγειρεμένα τρόφιμα.
Για παράδειγμα, τα υγρά από το ωμό κοτόπουλο μπορούν εύκολα να μεταφέρουν βακτήρια σε σαλάτες, λαχανικά ή έτοιμα φαγητά, εάν χρησιμοποιηθεί η ίδια σανίδα κοπής ή το ίδιο μαχαίρι.
Οι ειδικοί προειδοποιούν επίσης ότι το ωμό κοτόπουλο δεν πρέπει να πλένεται κάτω από τη βρύση, καθώς το νερό μπορεί να διασκορπίσει βακτήρια στον νεροχύτη και στις γύρω επιφάνειες.
Οι κανόνες που μειώνουν τον κίνδυνο
Για ασφαλέστερη προετοιμασία των τροφίμων, οι ειδικοί συνιστούν:
- Καλό μαγείρεμα σε κρέας, πουλερικά και αυγά.
- Ξεχωριστά σκεύη και σανίδες κοπής για ωμά και μαγειρεμένα τρόφιμα.
- Πλύσιμο χεριών πριν και κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας του φαγητού.
- Καθαρισμό επιφανειών και εργαλείων μετά την επαφή με ωμά τρόφιμα.
- Διατήρηση των ευπαθών τροφίμων στο ψυγείο, σε θερμοκρασία κάτω των 5 βαθμών Κελσίου.
- Αποφυγή κατανάλωσης τροφίμων μετά την ημερομηνία «ανάλωση έως».
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται το καλοκαίρι, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες ευνοούν την ανάπτυξη βακτηρίων όταν τα τρόφιμα παραμένουν εκτός ψυγείου για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Πότε χρειάζεται γιατρός
Οι ειδικοί συστήνουν άμεση ιατρική αξιολόγηση όταν εμφανίζονται:
- υψηλός πυρετός,
- αίμα στα κόπρανα,
- έντονη ή παρατεταμένη διάρροια,
- σημάδια αφυδάτωσης, όπως ζάλη και έντονη αδυναμία,
- συμπτώματα που επιμένουν ή επιδεινώνονται.
Η καλύτερη προστασία απέναντι στη σαλμονέλα παραμένει η σωστή υγιεινή στην κουζίνα. Ένα καλό πλύσιμο χεριών, η σωστή αποθήκευση και το επαρκές μαγείρεμα μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο μιας τροφικής λοίμωξης.
