Οι κοινοί τραπεζικοί λογαριασμοί αποτελούν μια πρακτική λύση για τη διαχείριση των οικογενειακών οικονομικών, ωστόσο η χρήση τους απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή προκειμένου να μην εκληφθούν από τις φορολογικές αρχές ως μέσο καταστρατήγησης του αφορολόγητου ορίου. Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) έχει εντείνει τους ελέγχους στις χρηματικές δωρεές και τις μεταφορές χρημάτων, θέτοντας αυστηρούς κανόνες για τη διαφάνεια των συναλλαγών.
Οι προϋποθέσεις του αφορολόγητου σε κοινούς λογαριασμούς
Για να παραμείνει ένας κοινός λογαριασμός «καθαρός» φορολογικά, απαραίτητη προϋπόθεση είναι η νόμιμη χρήση του από όλους τους συνδικαιούχους. Εφόσον το υπόλοιπο του λογαριασμού παραμένει αδικαιολόγητο και δεν χρησιμοποιείται για ύποπτες ή φορολογικά παράτυπες μεταφορές, η ύπαρξή του δεν γεννά φορολογικές υποχρεώσεις.
Ωστόσο, εάν διαπιστωθεί ότι ο λογαριασμός χρησιμοποιείται για τη διενέργεια πράξεων που αποκλίνουν από τη νόμιμη χρήση, τότε ενεργοποιούνται οι σχετικές επιβαρύνσεις:
- 10% φόρος για συνδικαιούχους α’ βαθμού συγγένειας.
- 20% φόρος για συνδικαιούχους β’ βαθμού συγγένειας και άνω.
- 30% φορολογική επιβάρυνση σε περιπτώσεις που δεν υπάγονται στις παραπάνω κατηγορίες.
Υπενθυμίζεται ότι το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ για τον α’ βαθμό συγγένειας πρέπει να τεκμαίρεται υποχρεωτικά μέσω τραπεζικών μεταφορών και με τη σχετική δήλωση σύμβασης στην αρμόδια ΔΟΥ.
Το «καμπανάκι» για τις αλυσιδωτές μεταβιβάσεις
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται από τους ελεγκτές στις επαναλαμβανόμενες ή αλυσιδωτές μεταβιβάσεις χρημάτων μεταξύ συγγενών. Ο στόχος είναι να εντοπιστούν περιπτώσεις όπου χρησιμοποιούνται ενδιάμεσα πρόσωπα («διαμεσολαβούμενα προνόμια») για την εκμετάλλευση του αφορολόγητου από άτομα που δεν το δικαιούνται. Σε περίπτωση που αποδειχθεί προσπάθεια καταστρατήγησης της νομοθεσίας, επιβάλλεται φόρος 20% χωρίς καμία απαλλαγή.
Επιπλέον, προβλήματα ανακύπτουν όταν κεφάλαια καταλήγουν σε κοινό λογαριασμό του δωρεοδόχου με τρίτο πρόσωπο. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο φορολογούμενος οφείλει να αποσαφηνίσει στη Φορολογική Διοίκηση ποιος έκανε τη διαχείριση των χρημάτων, ποιος ήταν ο τελικός επωφελούμενος και αν υπήρξε έμμεση δωρεά προς τρίτους.
Τι ισχύει για το IRIS και τις καθημερινές συναλλαγές
Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος βρίσκονται και οι νέες ψηφιακές υπηρεσίες. Ωστόσο, οι μεταφορές μικρών ποσών μέσω υπηρεσιών άμεσων πληρωμών (τύπου IRIS) από γονείς προς παιδιά, που αφορούν το καθημερινό «χαρτζιλίκι» ή την κάλυψη τρεχουσών αναγκών προστατευόμενων μελών, συνήθως δεν αντιμετωπίζονται ως δωρεές. Οι ελεγκτικές αρχές διαχωρίζουν αυτές τις συναλλαγές καθημερινής διαβίωσης από τις μεγάλες μεταφορές που χρήζουν φορολογικής διερεύνησης.
Εντατικοποίηση των ελέγχων: 1.080 υποθέσεις υπό εξέταση
Για το τρέχον έτος, ο προγραμματισμός της ΑΑΔΕ περιλαμβάνει τον έλεγχο 1.080 υποθέσεων, αξιοποιώντας δεδομένα από την πλατφόρμα myProperty και πραγματοποιώντας συστηματικές διασταυρώσεις με τα τραπεζικά στοιχεία.
Σε περίπτωση που οι φορολογούμενοι δεν προσκομίσουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά για την επιβεβαίωση της συναλλαγής, η Φορολογική Διοίκηση έχει το δικαίωμα να ακυρώσει το αφορολόγητο και να προχωρήσει στον καταλογισμό του φόρου. Η διαδικασία αυτή αποτελεί μια νέα μορφή «φορολογικού τσεκ», η οποία πάντως προκαλεί συζητήσεις για την αυστηρότητα της εστίασης στις μεταφορές μεταξύ ιδιωτών, εν συγκρίσει με τον έλεγχο των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων.
