Διεθνής εικόνα και ευρωπαϊκές τάσεις
Σύμφωνα με την ετήσια αξιολόγηση της IQAir, η οποία εξέτασε δεδομένα από χιλιάδες πόλεις σε όλο τον κόσμο, ένα πολύ μικρό ποσοστό των αστικών κέντρων πληροί τα αυστηρά όρια ποιότητας αέρα του ΠΟΥ. Στην Ευρώπη, η εικόνα παραμένει μεικτή, ωστόσο η Ελλάδα καταγράφει αξιοσημείωτη αύξηση στις συγκεντρώσεις PM2.5, ξεπερνώντας το 30% σε σχέση με προηγούμενες χρονιές.
Στην επιβάρυνση του αέρα συμβάλλουν και εξωτερικοί παράγοντες, όπως η μεταφορά σωματιδίων από μεγάλες πυρκαγιές άλλων ηπείρων, αλλά και η αφρικανική σκόνη που επηρεάζει συχνά τη Μεσόγειο.
Τα PM2.5 είναι εξαιρετικά λεπτά σωματίδια που μπορούν να εισχωρήσουν βαθιά στο αναπνευστικό σύστημα και να περάσουν στην κυκλοφορία του αίματος, αυξάνοντας τον κίνδυνο για καρδιαγγειακά και αναπνευστικά νοσήματα.
Η εικόνα στην Αθήνα
Στο λεκανοπέδιο της Αττικής, τα στοιχεία δείχνουν σημαντικές διαφοροποιήσεις ανά περιοχή. Υψηλές τιμές καταγράφονται στο κέντρο της Αθήνας, όπου η μέση ετήσια συγκέντρωση PM2.5 βρίσκεται πολλαπλάσια πάνω από τα όρια ασφαλείας.
Ακολουθούν περιοχές όπως η Λυκόβρυση, το Χαλάνδρι, το Περιστέρι, οι Αχαρνές, η Πετρούπολη, ο Πειραιάς και τα Άνω Λιόσια, οι οποίες εμφανίζουν επίσης αυξημένα επίπεδα ρύπανσης. Σε πιο "βαριές" ζώνες συγκαταλέγονται ακόμη το Παλαιό Φάληρο, το Αιγάλεω, η Ελευσίνα, τα Βριλήσσια και το Κερατσίνι.
Αντίθετα, περιοχές των βορείων και νοτίων προαστίων, όπως ο Χολαργός, ο Παπάγου και η Βουλιαγμένη, παρουσιάζουν σχετικά χαμηλότερες τιμές. Παρ’ όλα αυτά, ακόμη και εκεί τα επίπεδα δεν θεωρούνται ιδανικά, γεγονός που δείχνει ότι η επιβάρυνση αφορά συνολικά την πρωτεύουσα.
Γιατί επιδεινώνεται η κατάσταση τον χειμώνα
Η ατμοσφαιρική ρύπανση στην Αθήνα δεν παραμένει σταθερή μέσα στο έτος. Τους χειμερινούς μήνες συνήθως επιδεινώνεται, κυρίως λόγω της χρήσης συστημάτων θέρμανσης, της καύσης ξύλου και των καιρικών συνθηκών που εγκλωβίζουν τους ρύπους πάνω από το λεκανοπέδιο.
Σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης η κυκλοφορία των οχημάτων, η παλαιότητα του στόλου, οι βιομηχανικές εκπομπές, αλλά και η δραστηριότητα στο λιμάνι του Πειραιά.
Ένα πρόβλημα που απαιτεί συνολική αντιμετώπιση
Τα δεδομένα δείχνουν ότι η ποιότητα του αέρα παραμένει μια σύνθετη πρόκληση για τα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας. Η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί συνδυασμό πολιτικών για τις μεταφορές, την ενέργεια και τη βιομηχανία, αλλά και αλλαγές στην καθημερινή συμπεριφορά, ώστε να περιοριστεί η έκθεση των πολιτών σε επιβλαβείς ρύπους.
