Η αγορά εργασίας χρειάζεται περισσότερους εξειδικευμένους τεχνικούς
Τα στοιχεία ευρωπαϊκών οργανισμών επιβεβαιώνουν ότι αρκετές τεχνικές ειδικότητες αντιμετωπίζουν ελλείψεις προσωπικού.
Σύμφωνα με μελέτη του CEDEFOP για τα επαγγέλματα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (VET), το 2024 καταγράφονταν σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης 22 επαγγέλματα της συγκεκριμένης κατηγορίας με ελλείψεις εργαζομένων.
Μεταξύ των ειδικοτήτων που παρουσιάζουν εκτεταμένες ελλείψεις περιλαμβάνονται οι συγκολλητές, οι τεχνίτες μετάλλου, οι ηλεκτρολόγοι και οι υδραυλικοί. Ανάλογες ανάγκες καταγράφονται επίσης σε επαγγέλματα της μεταποίησης, των μεταφορών και της φροντίδας.
Οι ελλείψεις συνδέονται με διάφορους παράγοντες, όπως η γήρανση του πληθυσμού, η αναντιστοιχία μεταξύ των δεξιοτήτων που διαθέτουν οι εργαζόμενοι και εκείνων που ζητούν οι επιχειρήσεις, αλλά και η ανάγκη ενσωμάτωσης ψηφιακών γνώσεων και δεξιοτήτων τεχνητής νοημοσύνης στην επαγγελματική εκπαίδευση.
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η απόκτηση εξειδικευμένων τεχνικών γνώσεων μπορεί να αποτελέσει σημαντικό πλεονέκτημα για όσους σχεδιάζουν την επαγγελματική τους πορεία.
Ποιες ελλείψεις καταγράφονται στην Ελλάδα
Η ανάγκη για τεχνικά καταρτισμένο προσωπικό δεν περιορίζεται στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Αντίστοιχες δυσκολίες αντιμετωπίζει και η ελληνική αγορά εργασίας.
Η Έκθεση του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος για το 2025 επισημαίνει ότι η περιορισμένη διαθεσιμότητα εργαζομένων προκαλεί ελλείψεις σε διάφορους κλάδους της οικονομίας, ιδιαίτερα σε θέσεις που απαιτούν μεσαίο ή υψηλό επίπεδο εξειδίκευσης.
Παράλληλα, αναδεικνύεται η σημασία της καλύτερης αντιστοίχισης των προσόντων των εργαζομένων με τις ανάγκες των επιχειρήσεων, καθώς και της τεχνικής εκπαίδευσης και της διά βίου μάθησης.
Επομένως, οι επαγγελματικές ευκαιρίες δεν αφορούν αποκλειστικά όσους ολοκληρώνουν πανεπιστημιακές σπουδές. Υπάρχει επίσης ανάγκη για εργαζομένους με εξειδικευμένες πρακτικές γνώσεις, ιδιαίτερα σε κλάδους που αναπτύσσονται ή εκσυγχρονίζονται τεχνολογικά.
Οι τεχνικές ειδικότητες που εξελίσσονται διαρκώς
Η έννοια του τεχνικού επαγγέλματος είναι πολύ ευρύτερη από ό,τι συχνά θεωρείται. Δεν περιορίζεται στις παραδοσιακές εργασίες συντήρησης και επισκευής, αλλά περιλαμβάνει ειδικότητες που συνδυάζουν την πρακτική εμπειρία με σύγχρονες τεχνολογίες.
Ενδεικτικά, οι σχετικοί τομείς περιλαμβάνουν:
- Ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις και συστήματα αυτοματισμού.
- Ψυκτικές εγκαταστάσεις και συστήματα κλιματισμού.
- Υδραυλικές εγκαταστάσεις και ενεργειακά συστήματα.
- Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
- Φωτοβολταϊκά συστήματα και αποθήκευση ενέργειας.
- Βιομηχανικούς αυτοματισμούς.
- Ηλεκτρονικά συστήματα και μηχανολογικές εφαρμογές.
- Συγκολλήσεις και επεξεργασία μετάλλων.
- Χειρισμό μηχανών CNC και ψηφιακά ελεγχόμενου εξοπλισμού.
- Ρομποτική και βιομηχανική παραγωγή.
- Εγκατάσταση και συντήρηση τεχνικού εξοπλισμού.
- Τεχνικές ειδικότητες στον κατασκευαστικό κλάδο.
Οι συγκεκριμένοι τομείς δεν παραμένουν στατικοί. Η ενεργειακή και περιβαλλοντική μετάβαση δημιουργεί νέες ανάγκες, ενώ παράλληλα μεταβάλλει τον τρόπο άσκησης παραδοσιακών επαγγελμάτων.
Το CEDEFOP υπογραμμίζει τη σημασία της επαγγελματικής εκπαίδευσης για την προετοιμασία των εργαζομένων απέναντι στις αλλαγές που φέρνει η πράσινη μετάβαση. Παράλληλα, παρακολουθεί την εμφάνιση νέων ειδικοτήτων και επαγγελματικών προφίλ, αξιοποιώντας, μεταξύ άλλων, δεδομένα από ηλεκτρονικές αγγελίες εργασίας.
Κατά συνέπεια, η επιλογή μιας τεχνικής ειδικότητας χρειάζεται να λαμβάνει υπόψη όχι μόνο τις σημερινές απαιτήσεις, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο το συγκεκριμένο επάγγελμα αναμένεται να εξελιχθεί.
Από τα παραδοσιακά εργαλεία στην ψηφιακή τεχνολογία
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που καλούνται να κατανοήσουν οι νέοι είναι ότι τα σύγχρονα τεχνικά επαγγέλματα συνδέονται όλο και περισσότερο με την τεχνολογία.
Ένας ηλεκτρολόγος μπορεί πλέον να χρειάζεται γνώσεις αυτοματισμών και ψηφιακών συστημάτων. Ένας τεχνικός εγκαταστάσεων μπορεί να εργάζεται με έξυπνα κτίρια και συστήματα διαχείρισης ενέργειας, ενώ ένας εργαζόμενος στη βιομηχανική παραγωγή ενδέχεται να χειρίζεται μηχανές CNC, ρομποτικό εξοπλισμό και ψηφιακά εργαλεία.
Η ανάγκη για ενσωμάτωση ψηφιακών δεξιοτήτων και γνώσεων τεχνητής νοημοσύνης στην επαγγελματική εκπαίδευση αναδεικνύεται και από τις σχετικές μελέτες του CEDEFOP.
Έτσι, η τεχνική κατάρτιση δεν αφορά πλέον μόνο τη χειρωνακτική εργασία. Μπορεί να συνδυάζει την πρακτική εφαρμογή με τη χρήση προηγμένων τεχνολογιών, προσφέροντας πρόσβαση σε επαγγελματικούς ρόλους που εξελίσσονται μαζί με τις ανάγκες της οικονομίας.
Τι δείχνουν τα στοιχεία για τις διαθέσιμες θέσεις εργασίας
Μία ακόμη ένδειξη της ζήτησης για εργαζομένους είναι το ποσοστό των κενών θέσεων εργασίας σε συγκεκριμένους οικονομικούς κλάδους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat που παρατίθενται για το δεύτερο τρίμηνο του 2026, το ποσοστό κενών θέσεων στον κατασκευαστικό τομέα έφτασε το 2,8% στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο μεταξύ των βασικών οικονομικών δραστηριοτήτων που παρουσιάζονται για το συγκεκριμένο τρίμηνο.
Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι οι επιχειρήσεις του κατασκευαστικού κλάδου αντιμετωπίζουν σημαντική ανάγκη για εργαζομένους. Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι όλες οι τεχνικές ειδικότητες έχουν τις ίδιες προοπτικές ή ότι η ζήτηση είναι ίδια σε κάθε χώρα και περιοχή.
Συμπληρωματικά στοιχεία προσφέρει η ετήσια έκθεση EURES για τις ελλείψεις και τα πλεονάσματα εργατικού δυναμικού στην Ευρώπη, η οποία δημοσιεύθηκε από την Ευρωπαϊκή Αρχή Εργασίας τον Ιούνιο του 2026. Η έκθεση εξετάζει τις ευρωπαϊκές αγορές εργασίας κατά το 2025 και καταγράφει επίμονες ελλείψεις σε συγκεκριμένα επαγγέλματα, μεταξύ των οποίων και τεχνικές ειδικότητες.
Για όσους σχεδιάζουν τις σπουδές τους, επομένως, είναι χρήσιμο να εξετάζουν τόσο τις σημερινές ανάγκες των επιχειρήσεων όσο και τις ευρύτερες τάσεις που διαμορφώνονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ποιες είναι οι αποδοχές στα τεχνικά επαγγέλματα
Οι οικονομικές απολαβές αποτελούν βασικό κριτήριο κατά την επιλογή επαγγέλματος. Ωστόσο, δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος μισθός που να αντιστοιχεί σε κάθε τεχνική ειδικότητα.
Οι αποδοχές επηρεάζονται από το αντικείμενο εργασίας, την εμπειρία, τη γεωγραφική περιοχή, τον κλάδο απασχόλησης, το μέγεθος της επιχείρησης, το επίπεδο ευθύνης και τις πρόσθετες πιστοποιήσεις. Διαφορετικές είναι επίσης οι προοπτικές για έναν μισθωτό εργαζόμενο και για κάποιον που αναπτύσσει τη δική του επαγγελματική δραστηριότητα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τις μέσες ετήσιες μεικτές αποδοχές ανά επαγγελματική κατηγορία, το 2022 οι μέσες αποδοχές των «ειδικευμένων τεχνιτών και ασκούντων συναφή επαγγέλματα» ανέρχονταν σε 21.947 ευρώ για τους άνδρες και 15.075 ευρώ για τις γυναίκες.
Για την κατηγορία «τεχνικοί και ασκούντες συναφή επαγγέλματα», τα αντίστοιχα ποσά ήταν 26.894 ευρώ για τους άνδρες και 20.577 ευρώ για τις γυναίκες.
Τα συγκεκριμένα στοιχεία αφορούν ευρείες επαγγελματικές κατηγορίες και δεν αντιπροσωπεύουν τους αρχικούς μισθούς κάθε ειδικότητας. Παρέχουν, ωστόσο, μια γενική εικόνα των αποδοχών στους συγκεκριμένους τομείς και υπογραμμίζουν τη σημασία της εξειδίκευσης κατά την επαγγελματική εξέλιξη.
Ποιες εκπαιδευτικές διαδρομές οδηγούν σε ένα τεχνικό επάγγελμα
Η αντίληψη ότι η επαγγελματική επιτυχία προϋποθέτει απαραίτητα πανεπιστημιακές σπουδές είναι ένα ακόμη στερεότυπο που χρειάζεται επανεξέταση.
Οι νέοι που ενδιαφέρονται για ένα τεχνικό επάγγελμα μπορούν να ακολουθήσουν διαφορετικές εκπαιδευτικές διαδρομές, όπως τα Επαγγελματικά Λύκεια (ΕΠΑΛ), τις Σχολές Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΣΑΕΚ), προγράμματα μαθητείας και εξειδικευμένης κατάρτισης. Για ορισμένους ρόλους, υπάρχουν επίσης πανεπιστημιακές σπουδές που οδηγούν σε περισσότερο εξειδικευμένες θέσεις τεχνικών επιστημόνων και μηχανικών.
Η κατάλληλη επιλογή εξαρτάται από τις δυνατότητες, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο μάθησης κάθε μαθητή, αλλά και από το επαγγελματικό αντικείμενο που επιθυμεί να ακολουθήσει.
Ορισμένοι νέοι προτιμούν τη θεωρητική μελέτη και την ανάλυση, ενώ άλλοι μαθαίνουν αποτελεσματικότερα μέσα από την πρακτική εφαρμογή, την κατασκευή, την επίλυση προβλημάτων και την άμεση αξιοποίηση των γνώσεών τους.
Και οι δύο προσεγγίσεις έχουν θέση στην αγορά εργασίας. Το ζητούμενο είναι να επιλεγεί η εκπαιδευτική διαδρομή που ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες και στους στόχους του κάθε ατόμου.
Η σωστή επιλογή σπουδών με βάση τις δυνατότητες και τις ανάγκες της αγοράς
Η επιλογή σπουδών δεν χρειάζεται να βασίζεται αποκλειστικά στο κύρος που αποδίδεται σε ένα επάγγελμα ή στις προσδοκίες του οικογενειακού περιβάλλοντος. Σημαντικό είναι να λαμβάνονται υπόψη τα προσωπικά ενδιαφέροντα, οι δεξιότητες, οι δυνατότητες εξέλιξης και οι πραγματικές ανάγκες της αγοράς εργασίας.
Η σωστή απόφαση προϋποθέτει αυτογνωσία, ενημέρωση για τις διαθέσιμες εκπαιδευτικές διαδρομές και ουσιαστική κατανόηση των επαγγελματικών προοπτικών κάθε κλάδου.
Σε αυτή τη διαδικασία, η συμβολή ενός συμβούλου σταδιοδρομίας μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη. Μέσα από την αξιολόγηση των δυνατών σημείων και των ενδιαφερόντων ενός νέου, μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση των επιλογών και στη σύνδεσή τους με μια επαγγελματική πορεία που συνδυάζει προοπτικές εξέλιξης και προσωπική ικανοποίηση.
